Η ΦΑΝΕΡΗ ΠΡΟΔΟΤΙΚΗ ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΩΝ.

1921-1922. ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ.
<<ΚΑΙ ΔΙΗΓΩΝΤΑΣ ΤΑ ΝΑ ΚΛΑΙΣ>>
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος μετά την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές της 14ης Νοεμβρίου 1920 και την αποτυχία των κινήσεων ορισμένων πιστών του Βενιζελικών Αξιωματικών και Μονάδων για μη αναγνώριση του αποτελέσματος των βουλευτικών εκλογών, αναχώρησε για το εξωτερικό, χωρίς να παραδώσει την εξουσία.
Αντί να παραμείνει στην Ελλάδα και να συνδράμει στην επίλυση του Εθνικού προβλήματος, της εφαρμογής των όρων της προ μηνών υπογραφείσας Συνθήκης των Σεβρών, προτίμησε την αντιπολίτευση από το εξωτερικό και την υποστήριξη των αντικυβερνητικών ενεργειών από πιστά σ΄αυτόν στελέχη του κόμματός του.
Τη φυγή του Ε. Βενιζέλου ακολούθησαν όλοι σχεδόν οι Ανώτεροι υπάλληλοι του Υπουργείου Εξωτερικών, παίρνοντας μαζί τους σημαντικά έγγραφα από το αρχείο, προκαλώντας προβλήματα στη διεκπεραίωση εν εξελίξει εθνικών θεμάτων.
Δυστυχώς το παράδειγμα του Ε. Βενιζέλου ακολούθησαν και Αξιωματικοί του Ελληνικού Στρατού.

                            Δημητριος Γουναρης.

Ο Αρχιστράτηγος του Στρατού της Μικράς Ασίας Αντιστράτηγος Λεωνίδας Παρασκευόπουλος, ο Επιτελάρχης του Υποστράτηγος Θεόδωρος Πάγκαλος και αρκετοί άλλοι Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί υπέβαλαν τις παραιτήσεις των και αποχώρησαν από τη Μικρά Ασία.
Ο Αντιστράτηγος Ιωάννου, οι Υποστράτηγοι Μαζαράκης, Κολομενόπουλος, Ζυμβρακάκης, ο Συνταγματάρχης Γεώργιος Κονδύλης και περίπου άλλοι 60 Ανώτεροι και Κατώτεροι Αξιωματικοί και μερικοί Έφεδροι Αξιωματικοί, εγκατέλειψαν εν καιρώ πολέμου τις Μονάδες των, δηλαδή λιποτάκτησαν, και μετέβησαν στην Κωνσταντινούπολη, που τελούσε υπό Συμμαχικό έλεγχο.
Η νέα κυβέρνηση αποστράτευσε μόνο όσους Βενιζελικούς Αξιωματικούς που είχαν συμμετάσχει προκλητικά υπέρ του Βενιζέλου στις εκλογές.
Διατήρησε στις τάξεις του Στρατού ακόμα και ένθερμους Βενιζελικούς Αξιωματικούς, όπως τον Ν. Πλαστήρα, τον Σ. Γονατά και άλλους ή δεν τους μετέθεσε σε υποβαθμισμένες θέσεις.
Για τη συμπλήρωση των κενών θέσεων επανάφερε στο Στρατό 1.500 Αξιωματικούς όλων των βαθμών, που είχαν εκδιωχθεί ή αναγκασθεί να παραιτηθούν κατά τη τριετία 1917-1920.
Δυστυχώς μεταξύ αυτών υπήρχαν και ακατάλληλοι, όπως αποδείχθηκε αργότερα στις επιχειρήσεις.
Στην Κωνσταντινούπολη μετά τις εκλογές ιδρύθηκε η <<Εθνική Άμυνα>> ή απλά <<Άμυνα>. Ήταν μία κίνηση κυρίως Συνταγματαρχών με αρχηγό τον Συνταγματάρχη Γεώργιο Κονδύλη και πολιτικό εκπρόσωπο τον πρώην πρεσβευτή Περικλή Αργυρόπουλο.
Στην <<Άμυνα>> προσχώρησαν και οι Στρατηγοί, που είχαν εγκαταλείψει το μέτωπο της Μικράς Ασίας, από τους οποίους ο Ιωάννου διακρινόταν για τη μετριοπάθειά του.
Τα στρατιωτικά μέλη της <<Άμυνας>> ανέρχονταν σε 100-150 άτομα. Η οργάνωση συντηρούνταν οικονομικά από Έλληνες ομογενείς της Κωνσταντινούπολης.
Θα εφαντάζετο ο οποιοσδήποτε ότι η <<Εθνική Άμυνα>> λόγω της ονομασίας της θα είχε σκοπό την στρατολογία εθελοντών, την εξεύρεση χρημάτων και πολεμικών μέσων για την ενίσχυση της Στρατιάς Μικράς Ασίας, που πολεμούσε τα Κεμαλικά στρατεύματα.
Δυστυχώς αντί αυτού η <<Άμυνα>> αντιπολιτευόταν την Κυβέρνηση διεξάγοντας σφοδρή προπαγάνδα κατά της Ελληνικής Κυβέρνησης και υπέρ της επιστροφής στην εξουσία του αυτοεξόριστου Ε. Βενιζέλου και έγραφε άρθρα, τα οποία αποσκοπούσαν στην κατάρριψη του ηθικού των ανδρών του Ελληνικού Στρατού.
Σε ένα μάλιστα κατάπτυστο άρθρο ο Γ. Κονδύλης εξόρκιζε τον Στρατό να επαναστατήσει, καταλύοντας το <<προδοτικόν και άτιμον καθεστώς του ασυνειδήτου και αναλγήτου Βασιλέως Κωνσταντίνου>>.
Ο εν Κωνσταντινουπόλει Άγγλος Αρμοστής είπε στον Πατριάρχη Μελέτιο τα ακόλουθα: <<Είναι άραγε Έλληνες εκείνοι, που γράφουν τα άρθρα αυτά; Αι Τουρκικαί εφημερίδες ουδέποτε μετεχειρίσθησαν τόσον βιαίαν γλώσσαν εναντίον της Ελληνικής Κυβερνήσεως>>.
Τα άρθρα αυτά επιθετικά απέναντι στον Βασιλέα και στην Κυβέρνηση ορθά εκτιμώντας ο Κεμάλ ανατύπωνε και σκόρπιζε με αεροπλάνα στις προφυλακές των Μονάδων της Στρατιάς Μικράς Ασίας.
Στις 3 Ιουνίου 1921 εστάλη από το Γενικό Στρατηγείο Κωνσταντινούπολης προς το Υπουργείο Στρατιωτικών ένα ανησυχητικό τηλεγράφημα, που ανέφερε μια συνωμοσία του Γ. Κονδύλη με σκοπό να ξαναπάρει η Βενιζελική παράταξη τον έλεγχο του Ελληνικού Στρατού με αιφνίδιο πραξικόπημα.
Σύμφωνα με την <<Εθνική Άμυνα>> το σχέδιο προέβλεπε κίνηση του Κονδύλη με 1.000 άνδρες με πλοίο για τη Σμύρνη, του Στρατηγού Ιωάννου για την Προύσα και μίας άλλης Ομάδας για τη Νικομήδεια.
Δεν προβλεπόταν σχέδιο για πραξικόπημα στην Αθήνα. Αν όμως η Κυβέρνηση του Γούναρη δεν παρέδιδε την εξουσία, η <<Εθνική Άμυνα>> σχεδίαζε κίνηση Μονάδων προς την Αθήνα από τη Θράκη.
Είχαν κατασχεθεί χιλιάδες επιστολών, που στέλνονταν από Βενιζελικούς Αξιωματικούς σε υπαξιωματικούς και στρατιώτες του μετώπου, στις οποίες αναφέρονταν στην
<<άθλια κατάσταση>> στο εσωτερικό της χώρας, τα δεινά που υφίσταντο οι δικοί τους και στο άσκοπο των θυσιών, του αγώνα τους κ.λ.π.
Υπέθαλψαν και υποστήριξαν εξέγερση τον Οκτώβριο του 1921 στην Κρήτη, που απέβλεπε στην αποφυγή στρατολογίας Εφέδρων Κρητών και αποστολή των στη Μικρά Ασία.
Έτσι όχι μόνο στερούνταν το μέτωπο ικανών Κρητών μαχητών, αλλά και προκάλεσαν τη διάθεση Μονάδων για την καταστολή της εξέγερσης. Και όλα αυτά ασφαλώς σε βάρος της μαχητικής ικανότητας της μαχομένης Στρατιάς Μικράς Ασίας.
Η εμπλοκή της <<Εθνικής Άμυνας>> στην ίδρυση χωριστού αυτόνομου κράτους στην περιοχή της Σμύρνης το 1922 ήταν καιροσκοπική κατά τη γνώμη του εν Κωνσταντινουπόλει Υπάτου Αρμοστού Ν. Τριανταφυλλάκου.
Συγκεκριμένα σε επιστολή του προς την Κυβέρνηση των Αθηνών έγραφε ότι υπάρχουν ενέργειες της <<Εθνικής Άμυνας>>, οι οποίες ενισχύουν την υπόνοια ότι άλλοι μεν ήταν οι προβαλλόμενοι σκοποί του χωριστού κινήματος, άλλοι δε πραγματικά επιδιώκοντο.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ.
Απαράδεκτη και θλιβερή η στάση και η συμπεριφορά ορισμένων Βενιζελικών Αξιωματικών, που είχαν διακριθεί στους Βαλκανικούς Πολέμους και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, να αντιτίθενται στη νέα κατάσταση.
Πίστευαν ότι ο καλύτερος τρόπος αντίδρασης κατά της νέας κατάστασης ήταν να εγκαταλείψουν τις Μονάδες των ενώπιον του εχθρού και να συγκεντρωθούν στην Κωνσταντινούπολη, με σκοπό τη δημιουργία επαναστατικής κίνησης εναντίον της κυβέρνησης, η οποία είχε εκλεγεί νόμιμα στις βουλευτικές εκλογές της 14ης Νοεμβρίου 1920 από τον κυρίαρχο Ελληνικό Λαό.
Μόνο η οξύτητα των κομματικών παθών την εποχή εκείνη μπορεί να δώσει εξηγήσεις, αλλά όχι δικαιολογίες, το πως γενναίοι Αξιωματικοί, που είχαν προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες στην Ελλάδα, υπονόμευαν από την Κωνσταντινούπολη έναν αγώνα ζωής και θανάτου για την Πατρίδα των, για το Έθνος των, που έδινε η νόμιμη κυβέρνησή της.
Δεν εγνώριζαν ότι η αποτυχία της Κυβέρνησης θα συμπαρέσερνε και αυτούς στην καταστροφή;
Και ο Βενιζέλος με την ανοχή, αν όχι και την υποστήριξη, από το εξωτερικό δεν έβλεπε ότι ο διχασμός αυτός συνέφερε τους Συμμάχους και αποτελούσε δώρο εξ ουρανού για τα σχέδια του Μουσταφά Κεμάλ;
Είναι πολύ δύσκολο να καταλάβει κανείς πόσο βαθύ ήταν το ρήγμα, που είχε δημιουργήσει ο Εθνικός Διχασμός. Τι άβυσσος αισθημάτων εχθρότητας είχε πλημμυρίσει τις ψυχές των υπευθύνων προσώπων της εποχής εκείνης, που δεν δίσταζαν να προβούν στην καταστροφή των πάντων, αρκεί να επικρατήσει η δική τους <<αλάθητη>> άποψη;
Το αποτέλεσμα ασφαλώς των ενεργειών τους θα το πλήρωνε η Ελλάδα και μάλιστα πολύ ακριβά!!!

Ο Μελετιος Μεταξακης συντηρουσε με εξοδα του πατριαρχειου την διαμονη των προδοτων στην Κωνσταντινουπολη.

Προτου τις εκλογες ο Βενιζελος αποστρατευσε περι τους 20000 ανδρες για ψηφοθηρικους λογους. Αποδυναμωσε ακομη πιο πολυ την Στρατια μπροστα στον τουρκικο στρατο εν μεσω στρατιωτικων επιχειρησεων! Μιλαμε για τον προδοτη! Μετα την καταρρευση του μετωπου ,οπου οι βενιζελικοι βοηθησαν για αυτο.ΟΒενιζελος για να εκδικηθει τους Ελληνες που δεν τον ψηφισαν πρωθυπουργο εν γνωσει του εκανε τα παντα για να πεσει η Ανατολικη Θρακη στα χερια των τουρκων.
ΠΗΓΕΣ.
1. Επίτομη Ιστορία της Εκστρατείας στη Μικρά Ασία 1919-1922 της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού.
2. Η Ελλάδα στη Μικρά Ασία του Στρατηγού Ξενοφώντος Στρατηγού Υπαρχηγού Γενικού Επιτελείου.
3. Συμβολή εις την Ιστορίαν της δεκαετίας 1912-1922 του Αντιστρατήγου Π. Παναγάκου, τότε Ταγματάρχου Επιτελούς Στρατιάς.

Του Αντιστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Πατιαλιάκα

ΤΙ ΕΓΡΑΨΕ Ο Ν.ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΝΟΕ 1920.

14 ΝΟΕ 1920.—(ν. ημ.) Οι εκλογές στην Ελλάδα (01/11 π.ημ.) εξελίσσονται αρνητικά γιά τον Ελευθέριο Βενιζέλο και το Κόμμα των Φιλελεύθερων. Οι νικητές τού δεξιού Λαϊκού Κόμματος με πρωθυπουργό τον Δημήτριο Γούναρη, θα επαναφέρουν τον εξόριστο βασιλέα Κωνσταντίνο Α’.

Ο Νίκος Καζαντζάκης, συνεργάτης τού Βενιζέλου, σε επιστολή του τον Δεκέμβριο τού 1921 υποστηρίζει ευθέως ότι έκανε τις εκλογές γνωρίζοντας ότι θα τις χάσει. Γράφει: «[…] Άνθρωπος που μ’ επανάσταση κατάλαβε την αρχή και δικτατορικώς εκυβέρνησε τόσα χρόνια, Πώς και Γιατί θυμήθηκε το σύνταγμα και ενήργησε εκλογές αφού τό’ξερε πως θα χάσει;»

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΚΑΙ ΟΠΑΔΩΝ ΤΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΤΤΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ 14ης ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1920.

 
Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ ΑΝΕΛΑΒΕ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΑΝΤΙΒΑΣΙΛΕΩΣ ΕΥΡΕΘΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΑΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΗΔΕΙΑ ΤΟΥ ΕΓΓΟΝΟΥ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Α΄

Πατιαλιάκας Κωνσταντίνος

4 ώρ.   

ΓΕΝΙΚΑ.

   Την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών στις 10 Αυγούστου 1920(Νέο ημερολόγιο) ακολούθησε στο σιδηροδρομικό σταθμό της Λυών της Γαλλίας η ανεπιτυχής απόπειρα δολοφονίας του Πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου από τους απότακτους Αξιωματικούς, τον Υποπλοίαρχο Απόστολο Τσερέπη και τον Υπολοχαγό Μηχανικού Γεώργιο Κυριάκη. Στην Αθήνα μόλις έγινε γνωστή η είδηση της απόπειρας δολοφονίας κατά του Βενιζέλου επακολούθησαν καταστροφές στα γραφεία των αντιβενιζελικών εφημερίδων, πυρπολήσεις οικιών πολιτικών αντιπάλων των Βενιζελικών και άλλα έκτροπα, με αποκορύφωμα την εν ψυχρώ εκτέλεση του Ίωνος Δραγούμη στις 12 Αυγούστου επί της οδού Βασιλίσσης Σοφίας από τους άνδρες του <<Τάγματος Ασφαλείας>> του Παύλου Γύπαρη.

   Μέσα σ΄αυτό το έντονο διχαστικό πολιτικό κλίμα και ενώ η εκστρατεία στη Μικρά Ασία συνεχιζόταν, ο Βενιζέλος απόφάσισε τη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών, οι οποίες, μετά τον απροσδόκητο θάνατο του Βασιλέως Αλεξάνδρου, διεξήχθησαν στις 14 Νοεμβρίου 1920. Νικητής των εκλογών αναδείχθηκε η Ηνωμένη Αντιπολίτευση(Κατά βάση Βασιλόφρονες), που έλαβε 260 έδρες, έναντι των Φιλελευθέρων(Βενιζελικών), που έλαβαν 110 έδρες. Μάλιστα ο ίδιος ο Βενιζέλος απέτυχε να εκλεγεί βουλευτής.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΚΑΙ ΟΠΑΔΩΝ ΤΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΗΤΤΑ.

   Ο Βενιζέλος μετά την ήττα του και την αποτυχία των κινήσεων ορισμένων Βενιζελικών Αξιωματικών και Μονάδων για μη αναγνώριση των βουλευτικών αποτελεσμάτων, αναχώρησε για το εξωτερικό, χωρίς να παραδώσει την εξουσία. Στο στράτευμα παρατηρήθηκαν σοβαρά προβλήματα, που  κατέγραψε στο βιβλίο του <<Συμβολή εις την ιστορία της δεκαετίας 1912-1922>> ο Αντιστράτηγος Π. Παναγάκος, Ταγματάρχης την περίοδο εκείνη, όπως παρακάτω:

<<...Την επαύριον των εκλογών, ο Βενιζελισμός επεχείρησε να μην αναγνωρίση την θέλησιν του Ελληνικού Λαού. Όλαι όμως αι ενέργειαί του εναυάγησαν. Ούτω: Συγκέντρωσις εις το Φρουραρχείον των εν Αθήναις Βενιζελικών Αξιωματικών εις ουδεμίαν απόφασιν κατέληξεν. Απόπειρα εξεγέρσεως της Μεραρχίας Κυδωνιών, ήτις είχε μεταφερθή εις Αθήνας εκ του Μετώπου διά τας εκλογάς και ομοία τοιαύτη της δια τον αυτόν σκοπόν μεταφερθείσης εξ Ηπείρου VΙΙΙ Μεραρχίας, απέτυχον. Ανάλογοι απόπειραι του Επιτελάρχου της Στρατιάς Υποστρατήγου Παγκάλου, ομοίως απέτυχον τη επεμβάσει της Ταξιαρχίας Ιππικού, ήτις απείλησεν ότι θα λάβη μέτρα κατά παντός, αποπειρωμένου να αγνοήση το αποτέλεσμα των εκλογών. Ετέρα απόπειρα του Υποστρατήγου Τσιμηκάλη, Διοικητού της εν Σαλιχλή εδρευούσης V Μεραρχίας, απέτυχεν επίσης λόγω αντιδράσεως των ανδρών της, ιδία δε του Ταγματάρχου του Πυροβολικού Κ. Μπακοπούλου...

   Την φυγήν του Βενιζέλου εμιμήθησαν πάντες σχεδόν οι Ανώτεροι Υπάλληλοι του Υπουργείου των Εξωτερικών, συναποκομίσαντες μάλιστα εκ του Αρχείου αυτού τα σημαντικώτερα έγγραφα εις τρόπον ώστε αι μετανοεμβριναί Κυβερνήσεις να ευρεθούν προ μεγάλων δυσχερειών κατά τον προσανατολισμόν των επί της διεθνούς θέσεως των Ελληνικών ζητημάτων. Οι μεγαλόσχημοι Υπάλληλοι εκείνοι είχον πιστεύσει, φαίνεται, ότι το Υπουργείον των Εξωτερικών ήτο ιδιοκτησία του Βενιζέλου!!!

   Ομοία αναστάτωσις επήλθε και εις τας διοικήσεις του Στρατού. Ο Αρχιστράτηγος Παρασκευόπουλος, ο Επιτελάρχης της Στρατιάς Υποστράτηγος Πάγκαλος και αρκετοί άλλοι Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί υπέβαλον τας παραιτήσεις των και απεχώρησαν εκ της Μικράς Ασίας.

   Ο Αντιστράτηγος Ιωάννου, οι Υποστράτηγοι Μαζαράκης, Κολομενόπουλος, Ζυμβρακάκης, ο Συνταγματάρχης Κονδύλης και περί τους 60 άλλοι Ανώτεροι και Κατώτεροι μόνιμοι Αξιωματικοί και τινες Έφεδροι, εγκαταλείψαντες εν ώρα πολέμου τας Μονάδας των, ελιποτάκτησαν εις την Κωνσταντινούπολιν. Άλλων τέλος Ανωτάτων και Ανωτέρων Αξιωματικών η εν τω Στρατώ παραμονή καθίστατο αδύνατος, διότι, ενεργήσαντες σκανδαλωδέστατα προς νόθευσιν του αποτελέσματος των εν τω Στρατώ του Μετώπου διεξαχθεισών εκλογών, δεν ήσαν ανεκτοί εν τη Διοικήσει των Μονάδων των>>.

   Απαράδεκτη και θλιβερή ήταν η στάση και συμπεριφορά ορισμένων Βενιζελικών Αξιωματικών, που είχαν διακριθεί στους Βαλκανικούς Πολέμους και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και αντιτίθεντο στη νέα κατάσταση. Πίστευαν ότι ο καλύτερος τρόπος αντίδρασης κατά της νέας κατάστασης ήταν να εγκαταλείψουν τις Μονάδες τους ενώπιον του εχθρού και να συγκεντρωθούν στην Κωνσταντινούπολη με σκοπό τη δημιουργία επαναστατικής κίνησης εναντίον της Κυβέρνησης, η οποία είχε εκλεγεί νόμιμα στις βουλευτικές εκλογές από τον κυρίαρχο Ελληνικό Λαό.

   Μόνο η οξύτητα των κομματικών παθών την εποχή εκείνη μπορεί να δώσει εξηγήσεις, αλλά όχι βέβαια δικαιολογίες, το πως γενναίοι Αξιωματικοί, που είχαν προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες στην Ελλάδα, υπονόμευαν από την Κωνσταντινούπολη έναν αγώνα ζωής και θανάτου για την Πατρίδα των, που έδινε η νόμιμη Κυβέρνησή της. Δεν εγνώριζαν ότι η αποτυχία της Κυβέρνησης θα συμπαρέσερνε κι αυτούς στην καταστροφή; Και ο Βενιζέλος από το εξωτερικό δεν έβλεπε ότι ο διχασμός αυτός συνέφερε τους Συμμάχους και αποτελούσε δώρο εξ ουρανού για τα σχέδια του Μουσταφά Κεμάλ; Είναι πολύ δύσκολο να καταλάβει κανείς πόσο βαθύ ήταν το ρήγμα, που είχε δημιουργήσει ο Εθνικός Διχασμός. Τι άβυσσος αισθημάτων εχθρότητας είχε πλημμυρίσει τις ψυχές των υπευθύνων προσώπων της εποχής εκείνης, που δεν δίσταζαν να προβούν στην πλήρη καταστροφή των πάντων, αρκεί να επικρατήσει η δική τους <<αλάθητη>> άποψη. Το αποτέλεσμα ασφαλώς των ενεργειών θα το πλήρωνε η Ελλάδα και μάλιστα πολύ ακριβά.

ΑΜΕΣΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ  ΓΙΑ  ΕΠΙΛΥΣΗ.

   Τη 17η Νοεμβρίου 1920 σχηματίσθηκε κυβέρνηση με Πρωθυπουργό τον Δημήτριο Ράλλη και μετά από λίγες ημέρες ανατέθηκε η Αντιβασιλεία στη Βασιλομήτορα Όλγα. Την 19η Νοεμβρίου, μετά την αναφορά παραίτησης του Αρχιστρατήγου Λεωνίδα Παρασκευόπολου, ανατέθηκε η ηγεσία των ευρισκομένων στη Μικρά Ασία Ελληνικών στρατευμάτων στον Αντιστράτηγο Αναστάσιο Παπούλα, που την 22α Νοεμβρίου ανέλαβε τα καθήκοντά του. Τα στρατεύματα στην Μικρά Ασία στο εξής ονομάζονταν Στρατιά Μικράς Ασίας.

   Η νέα Κυβέρνηση είχε να αντιμετωπίσει σωρεία δύσκολων και δισεπίλυτων προβλημάτων, από τα οποία σπουδαιότερα ήταν τα ακόλουθα:

    1. Την εφαρμογή των όρων της Συνθήκης των Σεβρών, την οποία αρνείτο ο Κεμάλ, ενώ δεν επικυρώθηκε από τα Κοινοβούλια των Συμμάχων, που την είχαν υπογράψει, πλην της Ελληνικής Βουλής.

    2. Τη δημιουργηθείσα βαθειά εχθρότητα μεταξύ των Ελληνικών και Τουρκικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας.

    3. Την έντονη πολιτική διαίρεση της χώρας σε Βενιζελικούς και Αντιβενιζελικούς.

    4. Την ανάγκη επιβολής της τάξεως και της ασφαλείας στην περιοχή της Δυτικής Μικράς Ασίας, μέχρι Προύσας και Ουσάκ, από τα Ελληνικά στρατεύματα, με απαιτούμενη δύναμη μεγαλύτερη των 100.000 ανδρών.

    5. Την αβέβαιη για την Ελλάδα διπλωματική και πολιτική κατάσταση στην περιοχή, η οποία από πλευράς Συμμάχων επιδεινώθηκε, μετά την επάνοδο με δημοψήφισμα στο θρόνο του Βασιλέως Κωνσταντίνου. Έδωσε την αφορμή στη Γαλλία και Ιταλία να υποστηρίξουν για τα δικά τους γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά συμφέροντά απροκάλυπτα τον εθνικιστή Κεμάλ.

  Είναι περίεργο πως η νέα κυβέρνηση δέχθηκε να συνεχίσει την πολιτική του Βενιζέλου, προς την οποία ήταν αντίθετη η Ηνωμένη Αντιπολίτευση κατά την προεκλογική περίοδο. Με το σύνθημα το τερματισμό του πολέμου κέρδισε τις εκλογές, εν τούτοις συνέχισε με μεγαλύτερη ένταση τη Μικρασιατική Εκστρατεία.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ.

   Με κληρονομιά τα σοβαρά και άλυτα προβλήματα από την Κυβέρνηση του Ε. Βενιζέλου και τα σοβαρά λάθη και παραλείψεις των μετανοεμβριανών κυβερνήσεων η Ελλάδα, το Ελληνικό Έθνος, ανηφόριζε μόνη της προς το Γολγοθά της, προς την σταύρωση της, στην καταστροφή των στρατευμάτων της Στρατιάς Μικράς Ασίας, στον ξεριζωμό του Ελληνικού πληθυσμού από τις πατρογονικές εστίες του, εδώ και αιώνες, χωρίς ελπίδες για μια ανάσταση.

   Γιατί η Μικρασιατική Καταστροφή υπήρξε η μεγαλύτερη Εθνική τραγωδία στην πορεία του Ελληνισμού ανά τους αιώνες, μεγαλύτερη ακόμα και από την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Γιατί προκάλεσε τον οριστικό αφανισμό του Ελληνισμού από πατρογονικές εστίες χιλιάδων χρόνων. Γιατί αυτή η Εθνική πληγή ακόμα και σήμερα αιμορραγεί με τις καθημερινές αυθαίρετες δηλώσεις επισήμων της Τουρκίας και προκλητικές ενέργειες της στο Αιγαίο Πέλαγος και στα Δωδεκάνησα, αμφισβητώντας απαράγραπτα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

ΠΗΓΕΣ.

   1. Επίτομη ιστορία της Μικρασιατικής Εκστρατείας της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού.

   2. Συμβολή εις την ιστορίαν της δεκαετίας 1912-1922, του Αντιστρατήγου Π. Παναγάκου.

   3. Όταν μεγάλωνε η Ελλάς του Ταξίαρχου Χρήστου Π. Κοσσιώρη.

   Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας.

ΑΠΟ ΕΔΩ ΕΛΗΦΘΗ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΟΛΓΑΣ

14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1920. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ.

 

                                        ΒΑΣΙΛΕΥΣ   ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ   Α΄ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΙΧΝΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ. ΨΗΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΝΕΩΤΕΡΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Η συνταγματική και πολιτική ιστορία της Πατρίδας μας από της ιδρύσεως του Ελληνικού κράτους είναι γεμάτη από βουλευτικές εκλογές με διάφορους εκλογικούς νόμους και διαδικασίες, σφαιρίδια, ψηφοδέλτια, συμμετοχή γυναικών τα τελευταία χρόνια, μετά το 1950 κ.α.. Από τις βουλευτικές εκλογές μεταξύ των πρώτων στην ιστορία του Ελληνικού Έθνους, που διαδραμάτισαν σοβαρότατο ρόλο με καταιγιστικά αποτελέσματα ήταν και οι διεξαχθείσες στις 14 Νεομβρίου 1920 βουλευτικές εκλογές. 

Περισσότερα για τις κρίσιμες εκείνες εκλογές στο κείμενο που ακολουθεί: 

 ΘΕΜΑ: 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1920. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 

 Στις 28 Ιουλίου/10 Αυγούστου 1920 υπογράφηκε η Συνθήκη των Σεβρών, η οποία δημιουργούσε τη Μεγάλη Ελλάδα των δύο ηπείρων, της Ευρώπης και της Ασίας, και των πέντε θαλασσών, του Εύξεινου Πόντου, της Προποντίδας, του Αιγαίου Πελάγους, του Κρητικού Πελάγους και του Ιουνίου Πελάγους, και υλοποιούσε το όνειρο της Μεγάλης Ιδέας. Σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης των Σεβρών, μιας θνησιγενούς συνθήκης, που όμως τελικά παρέμειναν νεκρό γράμμα και δεν εφαρμόσθηκαν ποτέ, λόγω των μετέπειτα πολιτικών και στρατιωτικών εξελίξεων, η Τουρκία θα διατηρούσε την Κωνσταντινούπολη, αλλά η Ελλάδα θα έφτανε μέχρι τη Τσατάλτζα και θα προσαρτούσε το μεγαλύτερο τμήμα της Ανατολικής Θράκης, συμπεριλαμβανομένης και της Ευρωπαϊκής ακτής του Ελλησπόντου. Την Κωνσταντινούπολη και την περιοχή των Στενών θα τις διατηρούσαν οι Σύμμαχοι κάτω από τον έλεγχό τους, για την αποτελεσματικότερη προστασία της παγκόσμιας ελευθερίας του εμπορίου. Η Ελλάδα θα διατηρούσε για 5 χρόνια την κατοχή και τη διοίκηση της Σμύρνης και της περιοχής της, αλλά ύστερα από την παρέλευση της πενταετίας οι κάτοικοί της θα μπορούσαν να εκφράσουν με δημοψήφισμα πια τη θέλησή τους να ενσωματωθούν στην Ελλάδα ή να παραμείνουν κάτω από την Οθωμανική κυριαρχία. Τέλος η Τουρκία παραχωρούσε στην Ελλαδα όλα τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένων της Ίμβρου και Τενέδου, και της Δωδεκανήσου, εκτός της Ρόδου, που θα παρέμεινε υπό Ιταλική κατοχή. Λίγο καιρό μετά την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών, και ενώ μέσα στην Ελλάδα είχε κορυφωθεί έντονος ο κομματικός αγώνας σε βενιζελικούς και αντιβενιζελικούς, Ο Ελευθέριος Βενιζέλος δέχθηκε δολοφονική απόπειρα στο Παρίσι, καθώς ετοιμαζόταν να επιστρέψει στην Ελλάδα. Την ίδια εποχή δολοφονήθηκε στην Αθήνα από βενιζελικούς ο Ίωνας Δραγούμης, ο οποίος είχε προσφέρει πάρα πολλά στο Μακεδονικό Αγώνα. Ο Βενιζέλος γύρισε θριαμβευτής στην Αθήνα και στις 25 Αυγούστου/7 Σεπτεμβρίου εμφανίσθηκε στη Βουλή, για να παρουσιάσει τα αποτελέσματα της τολμηρής πολιτικής του και των πολυετών αγώνων του. Ταυτόχρονα κατέθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο για την κύρωση της Συνθήκης των Σεβρών και των συνοδευτικών επιμέρους συμφωνιών. Έκανε όμως και τη δήλωση ότι το νομοσχέδιο αυτό θα ψήφιζε η Βουλή, που θα έβγαινε από τις νέες εκλογές, γιατί ο χρόνος θητείας είχε λήξει για την τότε παρούσα Βουλή, η οποία έχει μείνει στην κοινοβουλευτική ιστορία της Ελλάδας γνωστή ως Βουλή των Λαζάρων. Προκηρύχθηκαν βουλευτικές εκλογές για την 25 Οκτωβρίου 1920 και η χώρα μπήκε σε προεκλογική περίοδο κάτω από το φως θριάμβων, αλλά και τη σκια δολοφονικών ενεργειών. Τυχαίο περιστατικό, ο θάνατος του Βασιλέως Αλεξάνδρου, που είχε διαδεχθεί τον πατέρα του Βασιλέα Κωνσταντίνο Α΄, όταν ο τελευταίος υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το θρόνο του το Μάιο του 1917, μετατόπισε την ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών από την 25 Οκτωβρίου στην 1η/14 Νοεμβρίου 1920. Επειδή κανένας από τους διαδόχους δεν αποδέχθηκε την ενθρόνιση, ορκίσθηκε Αντιβασιλεύς ο Ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης. 

 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1920. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ. 

 Οι βουλευτικές εκλογές εκτός από το συνήθη κομματικό είχαν πάρει και πολιτειακό χαρακτήρα. Στον προεκλογικό στίβο εμφανίσθηκαν δύο παρατάξεις, οι βενιζελικοί, που για την περίσταση αυτή θεωρήθηκαν από τους αντιπάλους αντιβασιλικοί, και η Ηνωμένη Αντιπολίτευσις, που για την περίσταση ταυτίσθηκε με τους βασιλόφρονες. Οι βενιζελικοί( Κόμμα των Φιλελευθέρων ) αισιοδοξούσαν ότι θα κέρδιζαν τις εκλογές λόγω των πολεμικών και διπλωματικών θριάμβων που παρουσίαζαν. Είχαν δημιουργήσει τη Μεγάλη Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών. Φαίνεται ότι δεν εκτίμησαν το γεγονός ότι η χώρα βρισκόταν σε πολεμική περίοδο περισσότερον από οκτώ χρόνια και ο Ελληνικός Στρατός διεξήγαγε πολεμικές επιχειρήσεις κατά στρατευμάτων του Κεμάλ, αλλά και Τούρκων ατάκτων στο μέτωπο της Μικράς Ασίας, χωρίς να προβλέπεται στον ορίζοντα τερματισμός. Επί πλέον κατά την τετραετία 1917-1920 στα πλαίσια του Εθνικού Διχασμού είχαν γίνει πολλες διώξεις και αυθαιρεσίες από κατώτερα κυρίως στελέχη της Βενιζελικής παράταξης σε βάρος των βασιλοφρόνων τόσον στο στρατό, όσον και στο διοικητικό μηχανισμό. Η Ηνωμένη Αντιπολίτευσις είχε πρόσφορο έδαφος κριτικής για το παρελθόν και υποσχέσεων για το μέλλον. Κυκλοφορούσε τεχνηέντως ότι σύντομα θα τερματιζόταν ο πόλεμος στη Μικρά Ασία και οι στρατευμένοι θα επέστρεφαν στα σπίτια τους. Η προσδοκία αυτή είχε εύλογη απήχηση στην εκλογική απόφαση των γονέων, συζύγων, αδελφών και άλλων προσφιλών προσώπων των στρατιωτών. Μέσα σε κλίμα απίστευτου πολιτικού φανατισμού και κομματικής αναταραχής διεξήχθησαν στη χώρα οι βουλευτικές εκλογές τη 14η Νοεμβρίου 1920, οι οποίες οδήγησαν στην άνοδο των φιλοβασιλικών και στην ήττα του Βενιζέλου. Οι δυσμενείς πολεμικές συγκυρίες, που είχαν αρχίσει για τον Ελληνικό Λαό ήδη από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρά το γεγονός ότι μόνο ο Βενιζέλος είχε κάνει πραγματικότητα μετά το 1453 το όραμα της Μεγάλης Ιδέας, καθώς και η επίδραση στην απόφαση του εκλογικού σώματος της έντεχνης καλλιέργειας σχετικών φημών από την Ηνωμένη Αντιπολίτευση για τερματισμό του πολέμου συνέβαλαν στην εκλογική νίκη της. Στις βουλευτικές εκλογές εφαρμόσθηκε το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα με ευρεία εκλογική περιφέρεια και η ψηφοφορία έγινε με σφαιρίδιο. Το εκλογικό σύστημα ευνόησε την Ηνωμένη Αντιπολίτευση, που με ποσοστό 49,30% έλαβε 260 έδρες, ενώ το κόμμα των Φιλελευθέρων με ποσοστό 50,31% έλαβε 110 έδρες. Μετά τις εκλογές ο Ελ. Βενιζέλος πικραμένος από την ήττα αυτοεξορίσθηκε στο Παρίσι, δηλώνοντας ότι παραιτείται από την πολιτική. 

 ΑΜΕΣΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΙΚΗΣ ΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΟΦΡΟΝΩΝ.

 Πρώτη ενέργεια της κυβέρνησης που σχηματίσθηκε με Πρωθυπουργό το Δημήτριο Ράλλη ήταν η προκήρυξη την 24 Νοεμβρίου δημοψηφίσματος, το οποίο διεξήχθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 1920 και αφορούσε στην επάνοδο στο θρόνο του Βασιλέως Κωνσταντίνου. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, από το οποίο απείχαν οι βενιζελικοί, ήταν 98% υπέρ της επανόδου του Βασιλέως Κωνσταντίνου. Την ήττα του Ελ. Βενιζέλου, τον σχηματισμό κυβέρνησης από τους βασιλόφρονες και την επάνοδο του Βασιλέως Κωνσταντίνου στο θρόνο ακολούθησαν ραγδαία τα κάτωθι πολιτικά γεγονότα: 

 1. Η εχθρική στάση των τριών Δυνάμεων, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας, απέναντι στη βασιλική Κυβέρνηση του Δημητρίου Ράλλη. Αυτή δημοσιοποιήθηκε κατά τη Διασυμμαχική Συνδιάσκεψη του Λονδίνου στις 21 Φεβρουαρίου 1921. 

 2. Η αντικατάσταση του Διοικητού της Στρατιάς Μικράς Ασίας Αντιστρατήγου Λ. Παρασκευόπουλου, μετά από παραίτησή του, από τον Αντιστράτηγο Αναστάσιο Παπούλα και άλλων ανωτάτων και ανωτέρων στελεχών του Ελληνικού Στρατού, είτε μετά από παραιτήσεις των, είτε γιατί είχαν εκτεθεί στις εκλογές υπέρ του Βενιζέλου..

 3. Η επιβολή εκκαθαρίσεων στους διοικητικούς μηχανισμούς της χώρας. 

 4. Η απόφαση για τη συνέχιση της Μικρασιατικής Εκστρατείας με την προέλαση της Στρατιάς προς τη γραμμή Εσκί Σεχίρ-Κιουτάχεια-Αφιόν Καραχισάρ για την κατάληψη της. 

 ΗΤΑΝ ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΗ Η ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΗΣ 14ης ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1920; 

 Στα μεγάλα ιστορικά αινίγματα εντάσσονται τα κριτήρια του Ελευθερίου Βενιζέλου για προκήρυξη των βουλευτικών εκλογών της 14ης Νοεμβρίου 1920. Για τους λόγους που οδήγησαν τον Ελ. Βενιζέλο στην προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία, υπάρχουν διιστάμενες απόψεις μεταξύ των παραγόντων εκείνης της περιόδου, αλλά και ματαγενεστέρων ιστορικών, μελετητών και συγγραφέων απομνημονευμάτων και βιβλίων, όπως παρακάτω: 

 1. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο Ελ. Βενιζέλος ήταν υποχρεωμένος για λόγους συνταγματικής τάξης να προσφύγει στις βουλευτικές εκλογές, γιατί ήδη ο χρόνος θητείας της Βουλής, της γνωστής στη συνταγματική ιστορία της Ελλάδας ως Βουλής των Λαζάρων, που είχε προκύψει από τις εκλογές της 31ης Μαΐου 1915 και είχε << αναστηθεί >> με Βασιλικό Διάταγμα τον Ιούνιο του 1917, είχε λήξει εδώ και πλέον του έτους, αφού στο μεταξύ είχε τελειώσει και τυπικά ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος για την Ελλάδα με την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών. Για την προσφυγή στις εκλογές ήταν και η χαρακτηριστική και κατηγορηματική δήλωση του μετριοπαθούς πολιτικού Κ. Ζαβιτσάνου, Αρχηγού του κόμματος Προοδευτικής Ενώσεως και διατελέσαντος κατά το 1915 Προέδρου της Βουλής: << Η ενέργεια εκλογών το 1920 ουδαμόθεν εδικαιολογείτο. Μεγαλύτερον πολιτικόν σφάλμα ήτο αδύνατον να διαπραχθή >>. 

 2. Άλλοι ισχυρίζονται ότι ο Ελ. Βενιζέλος προκήρυξε τις εκλογές, γιατί πίστευε ότι θα τις κερδίσει, ως επιβράβευση για τις μεγάλες επιτυχίες, που είχε καταφέρει με τη Συνθήκη των Σεβρών, με την οποία δημιουργείτο η Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών και υλοποιείτο για πρώτη φορά η Μεγάλη Ιδέα. 

 3. Τέλος άλλοι ισχυρίζονται, ιδίως οι πολιτικοί του αντίπαλοι, ότι η προσφυγή στις εκλογές ήταν μία συνειδητή απόφαση για εύσχημη αποχώρηση από την πολιτική σκηνή, ώστε να απεκδυθεί από κάθε ευθύνη πιθανής κακής εξέλιξης στην έκβαση της Μικρασιατικής Εκστρατείας, γιατί στην εφαρμογή της Συνθήκης των Σεβρών αντιδρούσε δυναμικά το Εθνικιστικό Κίνημα του Μουσταφά Κεμάλ, που είχε λάβει μεγάλες και επικίνδυνες διαστάσεις. Από επίσημα κρατικά έγγραφα αποδεικνύεται ότι ο Ελ. Βενιζέλος εγνώριζε από την άνοιξη του 1920 την βαθμιαία μεταστροφή της πολιτικής της Γαλλίας και της Ιταλίας υπέρ του Κεμάλ. Συγκεκριμένα από επιστολή της 24ης Μαρτίου 1920 του Έλληνα Πρέσβη στη Γαλλία Α. Ρωμάνου προς τον Ελ. Βενιζέλο, μετά από συνάντησή του με το Γάλλο Πρωθυπουργό Μιλλεράν διαβάζουμε: <<...Δεν δύναμαι να παρασυρθώ υπό της φιλίας μου προς την Ελλαδα μέχρι του σημείου να διακινδυνεύσω Γαλλικά συμφέροντα εις την περιοχήν...Εκ της συνομιλίας απεκόμισα την εντύπωσιν 

 α) ότι ως προς την Θράκην θα φέρη αντιρρήσεις ως προς την γραμμήν Τσατάλτζας, ως υπέρ το δέον, κατά την αντίληψιν των Τουρκοφίλων, εγγύς κειμένην της Κωνσταντινουπόλεως. 

β) Ότι ως προς την Σμύρνην θα ζητήση, αν όχι την απομάκρυνσίν μας, περιορισμόν των δικαιωμάτων μας και πραγματικωτέραν ενάσκησιν της εξουσίας της Τουρκίας...>>. 

Αλλά και ο Νικόλαος Καζαντζάκης, συνεργάτης του Ελ. Βενιζέλου, σε επιστολή του το Δεκέμβριο του 1921 υποστηρίζει ευθέως ότι έκανε τις εκλογές γνωρίζοντας ότι θα τις χάσει. Έγραφε δε: << Άνθρωπος που μ΄επανάσταση κατέλαβε την αρχή και δικτατορικώς εκυβέρνησε τόσα χρόνια, Πως; και Γιατί; θυμήθηκε το σύνταγμα και ενήργησε εκλογές, αφού τόξερε πως θα χάσει.>>. 

 ΕΠΙΛΟΓΟΣ. 

 Όποιοι και να ήταν οι λόγοι, που οδήγησαν τον Ελευθέριο Βενιζέλο στην προσφυγή βουλευτικών εκλογών, αυτές διεξήχθησαν , όταν εκκρεμούσε η εφαρμογή των όρων της Συνθήκης των Σεβρών και ο Ελληνικός Στρατός αντιμετώπιζε μεμονωμένα τμήματα του συγκροτούμενου τακτικού στρατού του Κεμάλ καθώς και ατάκτους Τούρκους στη Μικρά Ασία. Αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός ότι η επάνοδος στο θρόνο του Βασιλέως Κωνσταντίνου έδωσε την αφορμή για εφαρμογή της κυοφορούμενης αλλαγής της πολιτικής των Συμμάχων, της Γαλλίας και της Ιταλίας υπέρ του Κεμάλ για τα δικά τους οικονομικά και όχι μόνο συμφέροντα και της εγκατάλειψης της Ελλάδας από τη Βρετανία. 

 ΠΗΓΕΣ. 

 1. Μικρασιατική Εκστρατεία της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού. 

 2. Πως φθάσαμε στις αλησμόνητες πατρίδες των Ν. Μουτσόπουλου, Κ. Βακαλόπουλου και Αρ. Κεσόπουλου.

 3. Η Ελλάδα στη Μικρά Ασία του Στρατηγού Ξενοφώντος Στρατηγού, Υπαρχηγού Γενικού Επιτελείου.

 Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας.

.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΚΑΙ ΟΠΑΔΩΝ ΤΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΗΤΤΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ 14ης ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1920.

                                                  

ΓΕΝΙΚΑ.

   Την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών στις 10 Αυγούστου 1920(Νέο ημερολόγιο) ακολούθησε στο σιδηροδρομικό σταθμό της Λυών της Γαλλίας η ανεπιτυχής απόπειρα δολοφονίας του Πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου από τους απότακτους Αξιωματικούς, τον Υποπλοίαρχο Απόστολο Τσερέπη και τον Υπολοχαγό Μηχανικού Γεώργιο Κυριάκη. Στην Αθήνα μόλις έγινε γνωστή η είδηση της απόπειρας δολοφονίας κατά του Βενιζέλου επακολούθησαν καταστροφές στα γραφεία των αντιβενιζελικών εφημερίδων, πυρπολήσεις οικιών πολιτικών αντιπάλων των Βενιζελικών και άλλα έκτροπα, με αποκορύφωμα την εν ψυχρώ εκτέλεση του Ίωνος Δραγούμη στις 12 Αυγούστου επί της οδού Βασιλίσσης Σοφίας από τους άνδρες του <<Τάγματος Ασφαλείας>> του Παύλου Γύπαρη.

   Μέσα σ΄αυτό το έντονο διχαστικό πολιτικό κλίμα και ενώ η εκστρατεία στη Μικρά Ασία συνεχιζόταν, ο Βενιζέλος απόφάσισε τη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών, οι οποίες, μετά τον απροσδόκητο θάνατο του Βασιλέως Αλεξάνδρου, διεξήχθησαν στις 14 Νοεμβρίου 1920. Νικητής των εκλογών αναδείχθηκε η Ηνωμένη Αντιπολίτευση(Κατά βάση Βασιλόφρονες), που έλαβε 260 έδρες, έναντι των Φιλελευθέρων(Βενιζελικών), που έλαβαν 110 έδρες. Μάλιστα ο ίδιος ο Βενιζέλος απέτυχε να εκλεγεί βουλευτής.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΚΑΙ ΟΠΑΔΩΝ ΤΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΗΤΤΑ.

   Ο Βενιζέλος μετά την ήττα του και την αποτυχία των κινήσεων ορισμένων Βενιζελικών Αξιωματικών και Μονάδων για μη αναγνώριση των βουλευτικών αποτελεσμάτων, αναχώρησε για το εξωτερικό, χωρίς να παραδώσει την εξουσία. Στο στράτευμα παρατηρήθηκαν σοβαρά προβλήματα, που  κατέγραψε στο βιβλίο του <<Συμβολή εις την ιστορία της δεκαετίας 1912-1922>> ο Αντιστράτηγος Π. Παναγάκος, Ταγματάρχης την περίοδο εκείνη, όπως παρακάτω:

<<...Την επαύριον των εκλογών, ο Βενιζελισμός επεχείρησε να μην αναγνωρίση την θέλησιν του Ελληνικού Λαού. Όλαι όμως αι ενέργειαί του εναυάγησαν. Ούτω: Συγκέντρωσις εις το Φρουραρχείον των εν Αθήναις Βενιζελικών Αξιωματικών εις ουδεμίαν απόφασιν κατέληξεν. Απόπειρα εξεγέρσεως της Μεραρχίας Κυδωνιών, ήτις είχε μεταφερθή εις Αθήνας εκ του Μετώπου διά τας εκλογάς και ομοία τοιαύτη της δια τον αυτόν σκοπόν μεταφερθείσης εξ Ηπείρου VΙΙΙ Μεραρχίας, απέτυχον. Ανάλογοι απόπειραι του Επιτελάρχου της Στρατιάς Υποστρατήγου Παγκάλου, ομοίως απέτυχον τη επεμβάσει της Ταξιαρχίας Ιππικού, ήτις απείλησεν ότι θα λάβη μέτρα κατά παντός, αποπειρωμένου να αγνοήση το αποτέλεσμα των εκλογών. Ετέρα απόπειρα του Υποστρατήγου Τσιμηκάλη, Διοικητού της εν Σαλιχλή εδρευούσης V Μεραρχίας, απέτυχεν επίσης λόγω αντιδράσεως των ανδρών της, ιδία δε του Ταγματάρχου του Πυροβολικού Κ. Μπακοπούλου...

   Την φυγήν του Βενιζέλου εμιμήθησαν πάντες σχεδόν οι Ανώτεροι Υπάλληλοι του Υπουργείου των Εξωτερικών, συναποκομίσαντες μάλιστα εκ του Αρχείου αυτού τα σημαντικώτερα έγγραφα εις τρόπον ώστε αι μετανοεμβριναί Κυβερνήσεις να ευρεθούν προ μεγάλων δυσχερειών κατά τον προσανατολισμόν των επί της διεθνούς θέσεως των Ελληνικών ζητημάτων. Οι μεγαλόσχημοι Υπάλληλοι εκείνοι είχον πιστεύσει, φαίνεται, ότι το Υπουργείον των Εξωτερικών ήτο ιδιοκτησία του Βενιζέλου!!!

   Ομοία αναστάτωσις επήλθε και εις τας διοικήσεις του Στρατού. Ο Αρχιστράτηγος Παρασκευόπουλος, ο Επιτελάρχης της Στρατιάς Υποστράτηγος Πάγκαλος και αρκετοί άλλοι Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί υπέβαλον τας παραιτήσεις των και απεχώρησαν εκ της Μικράς Ασίας.

   Ο Αντιστράτηγος Ιωάννου, οι Υποστράτηγοι Μαζαράκης, Κολομενόπουλος, Ζυμβρακάκης, ο Συνταγματάρχης Κονδύλης και περί τους 60 άλλοι Ανώτεροι και Κατώτεροι μόνιμοι Αξιωματικοί και τινες Έφεδροι, εγκαταλείψαντες εν ώρα πολέμου τας Μονάδας των, ελιποτάκτησαν εις την Κωνσταντινούπολιν. Άλλων τέλος Ανωτάτων και Ανωτέρων Αξιωματικών η εν τω Στρατώ παραμονή καθίστατο αδύνατος, διότι, ενεργήσαντες σκανδαλωδέστατα προς νόθευσιν του αποτελέσματος των εν τω Στρατώ του Μετώπου διεξαχθεισών εκλογών, δεν ήσαν ανεκτοί εν τη Διοικήσει των Μονάδων των>>.

   Απαράδεκτη και θλιβερή ήταν η στάση και συμπεριφορά ορισμένων Βενιζελικών Αξιωματικών, που είχαν διακριθεί στους Βαλκανικούς Πολέμους και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και αντιτίθεντο στη νέα κατάσταση. Πίστευαν ότι ο καλύτερος τρόπος αντίδρασης κατά της νέας κατάστασης ήταν να εγκαταλείψουν τις Μονάδες τους ενώπιον του εχθρού και να συγκεντρωθούν στην Κωνσταντινούπολη με σκοπό τη δημιουργία επαναστατικής κίνησης εναντίον της Κυβέρνησης, η οποία είχε εκλεγεί νόμιμα στις βουλευτικές εκλογές από τον κυρίαρχο Ελληνικό Λαό.

   Μόνο η οξύτητα των κομματικών παθών την εποχή εκείνη μπορεί να δώσει εξηγήσεις, αλλά όχι βέβαια δικαιολογίες, το πως γενναίοι Αξιωματικοί, που είχαν προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες στην Ελλάδα, υπονόμευαν από την Κωνσταντινούπολη έναν αγώνα ζωής και θανάτου για την Πατρίδα των, που έδινε η νόμιμη Κυβέρνησή της. Δεν εγνώριζαν ότι η αποτυχία της Κυβέρνησης θα συμπαρέσερνε κι αυτούς στην καταστροφή; Και ο Βενιζέλος από το εξωτερικό δεν έβλεπε ότι ο διχασμός αυτός συνέφερε τους Συμμάχους και αποτελούσε δώρο εξ ουρανού για τα σχέδια του Μουσταφά Κεμάλ; Είναι πολύ δύσκολο να καταλάβει κανείς πόσο βαθύ ήταν το ρήγμα, που είχε δημιουργήσει ο Εθνικός Διχασμός. Τι άβυσσος αισθημάτων εχθρότητας είχε πλημμυρίσει τις ψυχές των υπευθύνων προσώπων της εποχής εκείνης, που δεν δίσταζαν να προβούν στην πλήρη καταστροφή των πάντων, αρκεί να επικρατήσει η δική τους <<αλάθητη>> άποψη. Το αποτέλεσμα ασφαλώς των ενεργειών θα το πλήρωνε η Ελλάδα και μάλιστα πολύ ακριβά.

ΑΜΕΣΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΙΛΥΣΗ.

   Τη 17η Νοεμβρίου 1920 σχηματίσθηκε κυβέρνηση με Πρωθυπουργό τον Δημήτριο Ράλλη και μετά από λίγες ημέρες ανατέθηκε η Αντιβασιλεία στη Βασιλομήτορα Όλγα. Την 19η Νοεμβρίου, μετά την αναφορά παραίτησης του Αρχιστρατήγου Λεωνίδα Παρασκευόπολου, ανατέθηκε η ηγεσία των ευρισκομένων στη Μικρά Ασία Ελληνικών στρατευμάτων στον Αντιστράτηγο Αναστάσιο Παπούλα, που την 22α Νοεμβρίου ανέλαβε τα καθήκοντά του. Τα στρατεύματα στην Μικρά Ασία στο εξής ονομάζονταν Στρατιά Μικράς Ασίας.

   Η νέα Κυβέρνηση είχε να αντιμετωπίσει σωρεία δύσκολων και δισεπίλυτων προβλημάτων, από τα οποία σπουδαιότερα ήταν τα ακόλουθα:

    1. Την εφαρμογή των όρων της Συνθήκης των Σεβρών, την οποία αρνείτο ο Κεμάλ, ενώ δεν επικυρώθηκε από τα Κοινοβούλια των Συμμάχων, που την είχαν υπογράψει, πλην της Ελληνικής Βουλής.

    2. Τη δημιουργηθείσα βαθειά εχθρότητα μεταξύ των Ελληνικών και Τουρκικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας.

    3. Την έντονη πολιτική διαίρεση της χώρας σε Βενιζελικούς και Αντιβενιζελικούς.

    4. Την ανάγκη επιβολής της τάξεως και της ασφαλείας στην περιοχή της Δυτικής Μικράς Ασίας, μέχρι Προύσας και Ουσάκ, από τα Ελληνικά στρατεύματα, με απαιτούμενη δύναμη μεγαλύτερη των 100.000 ανδρών.

    5. Την αβέβαιη για την Ελλάδα διπλωματική και πολιτική κατάσταση στην περιοχή, η οποία από πλευράς Συμμάχων επιδεινώθηκε, μετά την επάνοδο με δημοψήφισμα στο θρόνο του Βασιλέως Κωνσταντίνου. Έδωσε την αφορμή στη Γαλλία και Ιταλία να υποστηρίξουν για τα δικά τους γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά συμφέροντά απροκάλυπτα τον εθνικιστή Κεμάλ.

  Είναι περίεργο πως η νέα κυβέρνηση δέχθηκε να συνεχίσει την πολιτική του Βενιζέλου, προς την οποία ήταν αντίθετη η Ηνωμένη Αντιπολίτευση κατά την προεκλογική περίοδο. Με το σύνθημα το τερματισμό του πολέμου κέρδισε τις εκλογές, εν τούτοις συνέχισε με μεγαλύτερη ένταση τη Μικρασιατική Εκστρατεία.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ.

   Με κληρονομιά τα σοβαρά και άλυτα προβλήματα από την Κυβέρνηση του Ε. Βενιζέλου και τα σοβαρά λάθη και παραλείψεις των μετανοεμβριανών κυβερνήσεων η Ελλάδα, το Ελληνικό Έθνος, ανηφόριζε μόνη της προς το Γολγοθά της, προς την σταύρωση της, στην καταστροφή των στρατευμάτων της Στρατιάς Μικράς Ασίας, στον ξεριζωμό του Ελληνικού πληθυσμού από τις πατρογονικές εστίες του, εδώ και αιώνες, χωρίς ελπίδες για μια ανάσταση.

   Γιατί η Μικρασιατική Καταστροφή υπήρξε η μεγαλύτερη Εθνική τραγωδία στην πορεία του Ελληνισμού ανά τους αιώνες, μεγαλύτερη ακόμα και από την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Γιατί προκάλεσε τον οριστικό αφανισμό του Ελληνισμού από πατρογονικές εστίες χιλιάδων χρόνων. Γιατί αυτή η Εθνική πληγή ακόμα και σήμερα αιμορραγεί με τις καθημερινές αυθαίρετες δηλώσεις επισήμων της Τουρκίας και προκλητικές ενέργειες της στο Αιγαίο Πέλαγος και στα Δωδεκάνησα, αμφισβητώντας απαράγραπτα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

ΜΕΤΕΦΕΡΕ Ο  ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ  ΜΟΝΑΔΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΓΙΑ  ΝΑ  ΨΗΦΗΣΟΥΝ ...ΥΠΕΡ ΤΟΥ!! ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΣΕ  ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ  ΨΗΦΟΘΗΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ!!!

ΠΗΓΕΣ.

   1. Επίτομη ιστορία της Μικρασιατικής Εκστρατείας της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού.

   2. Συμβολή εις την ιστορίαν της δεκαετίας 1912-1922, του Αντιστρατήγου Π. Παναγάκου.

   3. Όταν μεγάλωνε η Ελλάς του Ταξίαρχου Χρήστου Π. Κοσσιώρη.

   Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας.

https://www.facebook.com/kostas.patialiakas.7