ΔΟΡΥΛΑΙΟΝ - ΣΑΓΓΑΡΙΟΣ 1921(η Άποψη του Πρίγκιπα Ανδρέα)

 Τι γράφει στα απομνημονεύματα του ο Πρίγκιπας Ανδρέας.

Ολη η δύναμη της Στρατιάς βρισκόταν πάνω στην γραμμη του μετωπου,απο Πολατλί μέχρι Καλέ Γκρότο με μια μόνο μεραρχία εφεδρική ,την ΙΧ Μεραρχία, η οποία ήταν αποδεκατισμένη. 

Ο εχθρος ειχε την πρωτοβουλια των κινησεων,ειχε εφοδια ,ειχε νεο προσωπικο να ριξει στην μαχη για να υπερασπιστει την Αγκυρα. 

Η μονη σοβαρη προσπαθεια για να παρει την πρωτοβουλια η ΣΤΡΑΤΙΑ ηταν η επιθεση στη δεξια πτερυγα του εχθρου για να εξασφαλισθούν οι δρόμοι επικοινωνίας της ΣΤΡΑΤΙΑΣ και να υποχωρήσει ο εχθρός διότι στα δεξιά ο εχθρός δεν είχε τόσο σοβαρή οχύρωση. 

Την ιδια σκεψη ειχε και το Α Σωμα Στρατου (Α ΣΣ).

Την 24 Αυγ ο ανχης Μποτσαρης πληροφορησε τον πριγκιπα Ανδρεα  οτι το Α ΣΣ ειχε τρομακτικες απωλειες. 

Ο λγος Σκυλακακης ηλθε απο το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ και εφερε πληροφορια στον πριγκιπα Ανδρεα οτι ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ εστειλε αναφορα της καταστασης στον υπουργο Στρατιωτικων στην Προυσσα. 

Ο εξ αριστερων ελιγμος θα γινοταν μονο αν ο υπουργος εδιδε εντολην να συνεχισθει η επιθεση προς Αγκυρα. Διαφορετικα θα αποφασιζοταν η αποχωρηση απο τον Σαγγαριο (Λάθος σκέψη του Παπούλα, ο υπουργος δεν ήταν στο μέτωπο, ο Παπούλας φοβόταν τις ευθύνες. Ο βασιλιας Κωνσταντινος απο την αρχη δεν ήθελε να αναλάβει ο Παπούλας την ηγεσια αλλα η κυβέρνηση δεν τον άκουσε τον βασιλέα). Ο εξ αριστερων ελιγμος ηταν  να μεινει ακινητο το Α ΣΣ και να επιτεθουν μαζι τα Γ ΣΣ και Β ΣΣ ωστε να εξασφαλισθουν οι δρομοι επικοινωνιων και η σιδηροδρομική γραμμή. 

Την 25Αυγ ηρθαν διαταγες απο το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ που διεταζαν την αμυντικη οργανωση της στρατιας. 

Το ΒΣΣ θα οργανωνονταν στα υψωματα του Καλε Γκροτο. 

Την 26 Αυγ ο ανχης Παπαγος επιτελαρχης της ταξιαρχιας ιππικου μου ανεφερε οτι δεν υπαρχει χορτο σε ακτινα 10 χιλιομετρων για να τραφουν τα αλογα που πεθαιναν απο την πεινα. 

Ο Γαβαλιας ο επιτελαρχης του Β ΣΣ  εστειλε εκ νεου επιστολη στον ΠΑΠΟΥΛΑ και του προτεινε την μετακινηση του Β ΣΣ διοτι κινδύνευε απο μια επιθεση των τουρκων. Μια επιτυχης ενέργεια των τουρκων στο Β ΣΣ θα οδηγουσε στην καταρρευση του μετωπου ολης της Στρατιας. Το μηκος του μετωπου που αναλογουσε στο Β ΣΣ ηταν 20 χλμ που θα τα επανδρωνε μια μεραρχια διοτι η αλλη ηταν εφεδρεια συμφωνα με τις δγες της Στρατιας.

Με διαταγη της 25 Αυγ η Στρατια διεταζε την αμυνα στον τομεα του Γ ΣΣ και την επιθεση (αποφασιστικη και λυσσωδης) στους τομεις ευθυνης των Α ΣΣ και Β ΣΣ. Η επιθεση θα αρχιζε μετα απο σημα του Γ ΣΣ στα αλλα δυο Σώματα Στρατού.

Ο σχης Γονατας που ηταν επιτελαρχης του Α ΣΣ συμφωνουσε οτι η μετακινηση του Β ΣΣ, για να ενισχυθει  το Γ ΣΣ, ηταν ορθη αλλα φοβοταν που το Α ΣΣ θα εμενε ακαλυπτο στο δεξιο πλευρο του.

Τοτε ο Ανδρεας πηρε την πρωτοβουλια και αρχιζε να ετοιμαζει την μετακίνηση του Β ΣΣ. Ειχε εκθεσει την ιδεα του στον ΠΑΠΟΥΛΑ προφορικως και ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ  δεν του  το απαγορευσε.  

Εδωσε εντολες σχετικες στους μεραρχους. Τα μεταγωγικα του Β ΣΣ θα ξεκινουσαν αμεσως την ημερα διοτι δεν θα υποπτευοταν τιποτε ο εχθρος. Τα μαχιμα τμηματα θα ξεκινουσαν την 1900 ωρα υπο την καλυψη της νυκτας. Ενα συνταγμα πεζικου και μια μοιρα ορειβατικου πυροβολικου θα εμενε πισω για να καλυψουν  το δεξιο πλευρο του Α ΣΣ.

Μετα απο την συναντηση με του Μεραρχους ο Ανδρεας εστειλε μια αναφορα στο ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ την 27 Αυγ 1921. 

Πληροφορουσε οτι η επιθεση του Β ΣΣ οπως διεταξε η Στρατια δεν μπορουσε να γινει διοτι ο εχθρος ειχε ακομα πιο ανατολικα τις θεσεις του. Την 7 ωρα το πρωι αρχισε η μετακινηση των μεταγωγικων προς τις θεσεις του Γ ΣΣ και θα συνεχιζόταν  η μετακινηση το βραδυ με τα μαχιμα τμηματα. Δικαιολογει την εναρξη της μετακινησης ο Ανδρεας λεγοντας μεταξυ αλλων οτι δεν τον ειχε ειδοποιησει το Γ ΣΣ ωστε να αρχισει την επιθεση, οπως ειχε διαταξει ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ (οτι δηλαδη το Α ΣΣ και Β ΣΣ θα αρχισουν την επιθεση αφου δωσει σημα το Γ ΣΣ).

Την 27 Αυγ δεν επιτεθηκαν στον εχθρο ουτε το Α ΣΣ ουτε το Β ΣΣ διοτι δεν εδοθη το σημα απο το ΓΣΣ.

Το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ ειχε λαβει την αποφαση να αποχωρησει απο τον Σαγγαριο την 20Αυγ1921 συμφωνα με την αναφορα του υποστρατήγου Στρατηγου ,ενω η διαταγη του Ανδρεα για την προετοιμασια της μετακινησης του Β ΣΣ εδοθη την 27 Αυγ1921.

Υπαρχει και η ρητη δηλωσις του υποστρατηγου Παλλη στον τχη Σκυλακακη κατα την δικη του Γουναρη κλπ οτι η αποφαση για αποχωρηση απο τον Σαγαριο εληφθη την 20 Αυγ 1921. 

Ο σχης Μποτσαρης εζητησε να καταθεσει τα γεγονοτα στην δικη του ΑΝΔΡΕΑ αλλα το στρατοδικειο το απηγορευσε. 

Ο σχης Σαρηγιαννης κατηγορει τον Ανδρεα οτι δεν ενεπνευσε το επιθετικο πνευμα στο Β ΣΣ και ετσι ματαιωθηκε η προελαση προς την Αγκυρα. 

Αυτο δεν αληθευει διοτι το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ εδωσε την 28 Αυγ εντολη στο Β ΣΣ να επιτεθει μεταξυ των Α και Γ ΣΣ. Αν θεωρουσε αχρηστο προς πολεμο το Β ΣΣ δεν θα εδινε τετοια εντολη την 28 Αυγ.

Ο Εχθρος δεν επιτεθηκε την 27 Αυγ στο Γ ΣΣ.

Το απογευμα της 27 Αυγ ηρθε διαταγη απο τον Παπουλα να παραμεινει το Β ΣΣ στην θεση του.

28 Αυγ το πρωι την 0500 ωρα ηρθε διαταγη να παυσει ο Γαβαλιας να ειναι επιτελαρχης του Β ΣΣ και να αναλαβει την θεση του επιτελαρχη ο σχης Νικολαιδης που ηταν προηγουμενως διοικητης της Ταξιαρχιας Ιππικου.

Η αντικατασταση του Γαβαλια ειδειχνε οτι ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ δεν ειχε εμπιστοσυνη πλεον εις τις ικανοτητες του Ανδρεα ως διοικητου Σωματος Στρατου και φοβουμενος το γεγονος οτι ηταν αδελφος του Βασιλεως Κωνσταντινου εδειλιασε να χτυπησει αυτον και χτυπησε τον Γαβαλια.

Την 0630 ωρα εστειλε ο Ανδρεας σημα στον ΠΑΠΟΥΛΑ και του ζητουσε να τον απαλλαξει απο τα καθηκοντα του διοτι εθίχθηκε απο την συμπεριφορα του ΠΑΠΟΥΛΑ. 

Την αλλαγη του επιτελαρχου Γαβαλιά ακολουθησε η αιτηση του διοικητου Πυροβολικου σχη Παπαιωαννου και σχη Μποτσαρη του Μηχανικου για απαλλαγη τους απο τα καθηκοντα τους διοτι εθεωρησαν οτι ηταν υπευθυνοι και αυτοι.

Αυτο δειχνει οτι υπηρχε εννιαιος τροπος σκεψης στην ιεραρχια του ΒΣΣ.

Με δυο σηματα ενα προσωπικο και ενα επισημο ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ δεν ενεκρινε την απομακρυνση του ΑΝΔΡΕΑ λογω της κρισιμης τακτικης καταστασεως. 

Στις 28 Αυγ 0800 ωρα ο εχθρος αρχισε να προσβαλει το δεξιον ακρον της διαταξης του Α ΣΣ εκμεταλλευόμενος το κενο που υπηρχε μεταξυ των Α ΣΣ και Β ΣΣ (Ο Ανδρεας ειχε αναφερει στον Παπουλα την υπαρξη του κενου, ευτυχώς όμως που δεν έγινε η μετακίνηση του Β ΣΣ). 

Επισης μια φαλαγγα τουρκικου ιππικου προχωρουσε απο τα αριστερα της τοποθεσίας αμυνης του Β ΣΣ προς τα νωτα του Β ΣΣ . Ταυτογχρονα αρχισε κανονιοβολισμος των τουρκων κατα του μετωπου του Β ΣΣ. 

Αντιληφθηκε ο Αδρεας  οτι ο εχθρος προσπαθει να κυκλωσει το Β ΣΣ. Για την αντιμετωπιση του εχθρου που στοχευε στα νωτα του Β ΣΣ εστειλε ο Ανδρεας την Ταξιαρχια Ιππικου ,ενα μερος ενος ταγματος πεζικου και μια πυροβολαρχια. Για την  αντιμετωπιση της τουρκικης επιθεσης στο δεξιο ακρο του Α ΣΣ διεθεσε ο Ανδρεας  τα δυο συνταγματα της V Μεραρχιας που τα ειχε ηδη ταξει για τετοιο ενδεχομενο απο την 21 Αυγ. 

Ο σχης Τριλήβας της V Mεραρχιας επιτεθηκε αμεσως μολις εκδηλωθηκε η τουρκικη επιθεση και ο Ανδρεας εξεδωσε σχετικη δγη και τον εκαλυψε. 

Ο εχθρος επιτεθηκε με δυο μεραχιες του, την 5η και 7η και ενα ταγμα εφοδου. Η δικη μας επιθεση εξετελεσθη απο το 33ο συνταγμα του σχη Ροκα και ενα ταγμα του 43ου συνταγματος. Ολο το ορειβατικο πυροβολικο της V Μεραρχιας ,το Β συνταγμα πεδινου πυροβολικου και η Μοιρα Σκοντα υπο τον ανχη Παπαδημα ενεπλακη εις την επιθεση . Παράλληλα επιτέθηκε και ενα αποσπασμα της Ι Μεραρχιας και η εχθρικη επιθεση συγκρατηθηκε σχετικα ανετα. 

Την 0945 ωρα ηρθε η διαταγη του ΠΑΠΟΥΛΑ να ενισχύσει το Β΄ΣΣ το δεξιο του Α ΣΣ!

Στην 28 Αυγ 1330 ωρα μας ειδοποιει το Γ ΣΣ οτι αρχισε η επιθεση των  τουρκων εναντιον του και πρεπει και μεις, τα Α ΣΣ και Β ΣΣ, να ειμαστε ετοιμοι για την ''λυσσωδη και απεγνωσμενη'' επιθεση που διεταξε το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ. Βεβαια η κατασταση ειχε αλλαξει τωρα διοτι ενω περιμενε το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΕΙΟ πρωτα να εκδηλωθει επιθεση στο Γ ΣΣ , εγινε το αντιθετο ,οι τουρκοι επιτεθηκαν πρωτα στα Α ΣΣ και Β ΣΣ τα καθηλωσαν και μετα επιτεθηκαν στο Γ ΣΣ. 

Ο εχθρος ευκολα συγκρατιοταν απο εμας, ειχε χασει την αρχικη του ορμη.

Την28 Αυγ 1600 ωρα ελαβε ο Ανδρεας  την διαταγη που ελεγε να μετακινήσει το Β ΣΣ ''αμα λήψει''. Να το μετακινήσει πισω απο το ΓΣΣ ! 

Οτι ηθελε να κανει αυτος  απο την αρχη και του το απαγαρευσαν ,τωρα ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ τον διέταζε να το κανει''αμα ληψει''δηλαδη αμεσως .

Ο λογος ηταν διοτι η VII μεραρχια που ηταν στο αριστερο του Γ ΣΣ απωθήθηκε απο του τούρκους. Το Β ΣΣ ομως δεν μπορουσε αμεσως να μετακινηθεί διοτι ηταν σε επαφη με τον εχθρο, ηταν πολυ επικινδυνο αυτο διοτι μπορει να εκλαμβανόταν ως οπισθοχωρηση απο τους τουρκους και να ειχαμε μια πιθανη κατάρρευση της γραμμης αμυνης. 

Περιμενε να ερθει το σκοταδι της νυκτας ωστε να μετακινηθεί χωρις ο τουρκος να το παρει ειδηση.

Το απογευμα τα δυο ταγματα της V μεραρχιας κατορθωσαν με την βοηθεια του Πυροβολικου του Σωματος να τρεψουν τους τουρκους σε ατακτη οπισθοχώρηση. Ευτυχως το βραδυ σταματησε ο κανονιοβολισμος απο το τουρκικο πυροβολικο.

Η Ταξιαρχια Ιππικου  ανεφερε στον ΑΝΔΡΕΑ  οτι τουρκικο ιππικο πηγαινε προς Δυσμας προς ΙΝΛΑΡ ΚΑΤΡΑΝΤΖΙ στα χειρουργεια της ΣΤΡΑΤΙΑΣ. 

Την πληροφορια αυτη την μετεδωσε ο ΑΝΔΡΕΑΣ αμεσως στην ΣΤΡΑΤΙΑ. 

Εξαιτιας της διαταγης μετακινησεως της ΣΤΡΑΤΙΑΣ δεν αφησε ο Ανδρεας  την V μεραρχια να εκμεταλλευθει την οπισθοχωρηση των τουρκων (λαθος μεγαλο που δεν φταιει ο Πριγκιπας Ανδρεας, διοτι επρεπε να εκτελεσει την διαταγη της ΣΤΡΑΤΙΑΣ για την αμεση μετακίνηση). Αν επαιρνε πρωτοβουλια να συνεχισει την καταδιωξη του εχθρου θα ηταν εκτεθειμενος  γιατι δεν θα ειχε εκτελεσει την διαταγη του ΠΑΠΟΥΛΑ για μετακινηση.

Την 28Αυγ 2300 ωρα αρχισε η μετακινηση του Β ΣΣ ,οι τουρκοι δεν καταλαβαν τιποτε, μονο το πρωι 29Αυγ 0800 ωρα το τουρκικό αεροπλανο μας αντιληφθηκε στο χωριο ΕΒΛΙ ΦΑΚΙΛΙ.

Την 29 Αυγ 1000 ωρα λαμβανει ο ΑΝΔΡΕΑΣ την διαταγη που ελεγε το Β ΣΣ να ενεργησει αντεπιθεση μαζι με τα Α ΣΣ και Γ ΣΣ την 30 Αυγ, απο την νεα θεση του Β ΣΣ μεταξυ Α ΣΣ και  ΓΣΣ. Επισης ελεγε η διαταγη οτι τα μεταγωγικα του Β ΣΣ να μετακινηθουν σε ΚΑΒΕΣ μεσω των γεφυρων ΚΑΒΟΥΝΤΖΙ.

Την 28 Αυγ ο εχθρος επιτεθηκε κατα του Γ ΣΣ αλλα το Γ ΣΣ δεν ζητησε να επιτεθουν και τα Β ΣΣ και Α ΣΣ οπως ειχε εξουσιοδοτηση απο τον ΠΑΠΟΥΛΑ το μονο που  ζητησε ηταν  να εχουν τα Σωματα Στρατου  ετοιμοτητα επιθεσεως .

Την 29 2200ωρα ελαβε ο Ανδρεας  της διαταγη επιχειρησεων της επομενης ημερας. Ελεγε η διαταγη για το Β ΣΣ να ενεργησει νυκτερινη επιθεση την νύκτα 30 προς 31 Αυγ για να καταλαβει τα υψωματα στην δυτικη οχθη του Σαγγαρίου μεταξύ ΚΑΒΟΥΝΖΙ και ΠΟΥΡΣΑΚ. Δηλαδή το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ έδωσε διαταγή  να σταματησει η προελαση προς Αγκυρα την στιγμη που εξελίσσονταν η μαχη, εδινε ετσι στους τουρκους την εντυπωση οτι οπισθοχωρουν οι ελληνικες δυναμεις υπο την πιεση της τουρκικης επιθεσης.

Ενω το Β ΣΣ ηταν ετοιμο να ριχθει στην μαχη και να βοηθησει την προσπαθεια εμποδισης των τουρκων στην περιοχη του Γ ΣΣ ηρθε η διαταγη απο τον Παπουλα να σταματησει η προελαση (διοτι ο Παπουλας ηθελε την συγκεκριμενη εντολη της κυβερνησης εκ νεου για Αγκυρα). 

Ο Θεοτοκης ειπε αργοτερα στον Ανδρεα οτι η παυση της προελασης ηταν πρωτοβουλια του ΠΑΠΟΥΛΑ και οχι εντολη της κυβέρνησης.

Το πρωι της 30Αυγ εστειλε ο Ανδρεας τον επιτελαρχη του, Σχη Νικολαιδη να λαβει προφορικες εντολες απο το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ. 

Την 30 Αυγ δεν εγινε καμμια επιχειρηση εναντιον του εχθρου ,οι ανδρες ξεκουραστηκαν. 

Στο χωριο Τεκέκιοι εγκαταστάθηκε το στρατηγειο του Β ΣΣ , εκει ο σχης Νικολαιδης ερχομενος απο το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ  πληροφορησε τον Ανδρεας οτι θα γινόταν  βιαστικη διαβαση του Σαγγαριου διοτι ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ ειχε πληροφοριες οτι οι τουρκοι ετοιμαζαν νεα απιθεση εναντιον του ΓΣΣ (αναφερθηκαν εχθρικες συγκεντρωσεις) και επειδη φοβηθηκε μηπως καθηλωθει το Γ ΣΣ με την νεα τουρκικη επιθεση διεταξε την διαβαση του Σαγγαριου ποταμου (αδικα δηλαδη μετακίνησε το Β ΣΣ ).

Ο υποστρατηγος Στρατηγος βεβαια εχει γραψει οτι η διαβαση του Σαγγάριου ποταμού ειχε αποφασισθει απο την 20 Αυγ . 

Η διαβαση του Σαγγάριου ποταμού εγινε την νυχτα 30 προς 31 Αυγ εν μεσω μεγαλης αταξιας .

Η ΣΤΡΑΤΙΑ ζητησε να πληροφορηθει απο τον ΑΝΔΡΕΑ ποια η τυχη του Γ ΣΣ δυο ημερες μετα την διαβαση του Σαγγαριου ποτ. Υπηρχε φαινεται προβλημα στην διοικηση της ΣΤΡΑΤΙΑΣ.

Στις 02 Σεπ 1530 ωρα επισκεφθηκε ο Ανδρεας  το ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ δικαιολογηθηκε οτι το σημα που ελεγε οτι εγκατελειψε την θεση μου το εγραψε ο σχης Σαρηγιαννης και οτι αυτος δεν το διαβασε οταν το υπεγραψε! 

(Ορθως επισημαινει ο πριγκιπας ΑΝΔΡΕΑΣ οτι ο ΠΑΠΟΥΛΑΣ ζητησε μεν συγνωμη για το σημα που απεστειλε αλλα παρολα αυτα δεν εστειλε και διορθωτικο σημα για να απαλειψει την εκφραση περι εγκαταλειψεως θεσεως ενωπιον του εχθρου, εαν τοτε απαιτουσε την διορθωση ισως και να μην ειχαν τυπικη δικαιολογια για να τον στειλουν στο στρατοδικειο ).

Εκτιμηση του ΑΝΔΡΕΑ ειναι οτι τα βενιζελικα στελεχη του επιτελειου του ΠΑΠΟΥΛΑ(Σαρηγιαννης , Παλλης) τον αφησαν να αποτυχει στην εκστρατεια προς Αγκυρα για να του ριξουν μετα την ευθυνη της αποτυχιας. Και μετα η ευθυνη να περασει στην κυβερνηση και στον βασιλεα. Τα πραγματα μοιραιως κατεληξαν στην καταστροφη του Αυγούστου 1922.

Χρειάσθηκε προδοσια ωστε να μεινουν ακαλυπτα εδαφη απο τα οποια περασε ο εχθρος και χτυπησε απο πισω την ΙV Mεραρχια (Μιλαμε για την περιπτωση του ανυπακοης του Πλαστηρα εν καιρω πολεμου μπροστα στον εχθρο!).

(Σχετικη αναρτηση υπαρχει  εδω  https://antonisparas.blogspot.com/2021/07/17-20-1922.html)

Το επιτελειο του Παπουλα αποτελειτο απο βενιζελικους αξιωματικους  οι οποιοι  με τις εισηγησεις τους εγιναν αιτια να σταματησει ο ελληνικος στρατος λιγο εξω απο την Αγκυρα. Αρα βενιζελικοι ηταν η αιτια που  χαθηκε αδοξα η μικρασιατικη εκστρατεια.

Η κινηση του Ανδρεα που μετακινησε τα μεταγωγικα του Β ΣΣ χωρις αδεια ,ειναι  μηδεν μπροστα στην κινηση του πλαστηρα που δεν υπακουσε στην εντολη του στρατηγου του και εγκατελειψε την θεση του και κατερρευσε το μετωπο. Αν καποιος επρεπε να δικαστει και να καθαιρεθει  αυτος ηταν ο πλαστηρας και οχι ο Ανδρεας.

ΠΗΓΗ  https://vasiliaethnarhia.blogspot.com/2023/07/1921.html

ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ 15 ΑΥΓ2026

Ο Βασιλιάς Γεώργιος ο Β' και ο θησαυρός της Ελλάδας.

 

Κείμενο του Ο Κυνηγός
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ελλάδα έζησε μία από τις πιο δραματικές αλλά και επιτυχημένες επιχειρήσεις διάσωσης εθνικού πλούτου στην παγκόσμια ιστορία. Την ώρα που οι Ναζί ισοπέδωναν την Ευρώπη και λεηλατούσαν τα ταμεία των κατεχόμενων κρατών, το ελληνικό κράτος κατάφερε να φυγαδεύσει ολόκληρο το απόθεμα χρυσού της χώρας.Παρά την πλήρη ιστορική και λογιστική τεκμηρίωση του γεγονότος, γύρω από τον ελληνικό χρυσό έχει στηθεί διαχρονικά μια ολόκληρη βιομηχανία θεωριών συνωμοσίας.
Η Επιχείρηση «Διάσωση»: Η Διαδρομή του Χρυσού
Τον Μάρτιο του 1941, με τη γερμανική εισβολή προ των πυλών, η διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος και η κυβέρνηση έλαβαν μια ιστορική απόφαση: ο χρυσός της χώρας έπρεπε να φύγει.Η ποσότητα: 17,5 τόνοι χρυσού (περίπου 611.000 ουγγιές σε ράβδους και χρυσές λίρες).Η διαδρομή: Μεταφέρθηκε κρυφά με τα αντιτορπιλικά «Βασίλισσα Όλγα» και «Βασιλεύς Γεώργιος» στη Σούδα της Κρήτης. Όταν έπεσε και η Κρήτη, ο χρυσός ταξίδεψε στην Αλεξάνδρεια, μετά στη Νότια Αφρική (Πρετόρια) και ένα μέρος του στο Λονδίνο.Χάρη σε αυτή την επιχείρηση, οι Ναζί βρήκαν τα θησαυροφυλάκια της Αθήνας εντελώς άδεια.
Οι Θεωρίες Συνωμοσίας και η Ιστορική Πραγματικότητα
Οι μύθοι γύρω από το θέμα τρέφονται συνήθως από την ημιμάθεια ή την ανάγκη για εντυπωσιασμό. Ας δούμε τις τρεις πιο διάσημες θεωρίες συνωμοσίας και πώς καταρρίπτονται από τα επίσημα στοιχεία:
Μύθος 1: «Ο βασιλιάς και η κυβέρνηση έκλεψαν τον χρυσό για να ζήσουν στη χλιδή»
Η θεωρία: Πολλοί υποστηρίζουν ότι ο Γεώργιος Β΄ και οι πολιτικοί πήραν τον χρυσό ως προσωπική τους περιουσία για να εξασφαλίσουν τη ζωή τους στο εξωτερικό.
Η αλήθεια: Ο χρυσός δεν πέρασε ποτέ σε ιδιωτικά χέρια. Παρέμεινε υπό τον απόλυτο έλεγχο της Τράπεζας της Ελλάδος. Από τους 17,5 τόνους, χρησιμοποιήθηκαν νόμιμα περίπου 4,3 τόνοι κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τα χρήματα αυτά δαπανήθηκαν για τη συντήρηση του ελληνικού στρατού και του ναυτικού που πολεμούσαν στη Μέση Ανατολή, για τη λειτουργία των ελληνικών προξενείων και για τη στήριξη των Ελλήνων προσφύγων. Κάθε δαπάνη καταγράφηκε με ακρίβεια σεντ.
Μύθος 2: «Ο χρυσός δεν επέστρεψε ποτέ, μας τον έκλεψαν οι Άγγλοι»
Η θεωρία: Μια από τις πιο δημοφιλείς θεωρίες θέλει τους Βρετανούς να κρατούν τον χρυσό ως «αντάλλαγμα» για τη βοήθειά τους, αφήνοντας την Ελλάδα οικονομικά κατεστραμμένη.
Η αλήθεια: Ο χρυσός επέστρεψε ανέπαφος στην Αθήνα αμέσως μετά την απελευθέρωση. Συγκεκριμένα, οι εναπομείναντες 13,2 τόνοι χρυσού μεταφέρθηκαν με βρετανικό πολεμικό πλοίο. Στις 18 Δεκεμβρίου 1944, ο τότε Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γεώργιος Μαντζαβίνος, υπέγραψε το επίσημο πρωτόκολλο παραλαβής. Το έγγραφο αυτό, με τις υπογραφές και τις σφραγίδες, βρίσκεται στα Ιστορικά Αρχεία της Τράπεζας της Ελλάδος και είναι προσβάσιμο στους ερευνητές.
Μύθος 3: «Οι ισολογισμοί της χώρας παραποιήθηκαν»
Η θεωρία: Οι συνωμοσιολόγοι ισχυρίζονται ότι τα έγγραφα είναι πλαστά και ότι μεταπολεμικά έγινε «συγκάλυψη».
Η αλήθεια: Στον επίσημο και δημόσιο ισολογισμό της Τράπεζας της Ελλάδος του 1945, το απόθεμα χρυσού εμφανίζεται κανονικά στο ενεργητικό της χώρας. Είναι αδύνατον να κρυφτεί μια τέτοια ποσότητα σε διεθνές επίπεδο, καθώς οι κινήσεις του χρυσού ελέγχονταν τόσο από την Κεντρική Τράπεζα της Νότιας Αφρικής όσο και από την Τράπεζα της Αγγλίας.
Συμπέρασμα: Ένας Θρίαμβος, Όχι Μια Συνωμοσία
Η ιστορία του ελληνικού χρυσού στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν είναι μια ιστορία προδοσίας, αλλά ένα πατριωτικό και οργανωτικό κατόρθρωμα. Η Ελλάδα ήταν από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που δεν είδαν τον εθνικό τους πλούτο να καταλήγει στα χυτήρια του Γ΄ Ράιχ για να χρηματοδοτήσει τη ναζιστική πολεμική μηχανή.Ο χρυσός επέστρεψε εκεί που ανήκε. Το γεγονός ότι σήμερα το απόθεμα της Ελλάδας ξεπερνά τους 150 τόνους οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στο ότι εκείνη η μακρινή γενιά του 1941 προστάτευσε τη βάση της ελληνικής οικονομίας μέσα στις πιο μαύρες μέρες της ιστορίας μας.
ΝΕΑ Πνευματικη Αντιδραση/New Spiritual Opposition

Ποιός ακριβώς ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς;

Επέτειος της 4ης Αυγούστου 1936 σήμερα. Αναδημοσιεύω κείμενο που είχα δημοσιεύσει το 2020 στο Huffpost και είχε προκαλέσει αίσθηση.

Μελέτης Η. Μελετόπουλος

Διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών

Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης

1. Η τεθλασμένη μνήμη

Το έπος του 1940 έχει απορροφήσει και συμπυκνώσει την συλλογική μνήμη γιά τον Μεταξά. Ο Ιωάννης Μεταξάς (Ιθάκη 12 Απριλίου 1871 –Κηφισσιά 29 Ιανουαρίου 1941) έχει αποτυπωθεί στην ιστορία κυρίως γιά το ΟΧΙ που εξέπεμψε στις 28 Οκτωβρίου 1940, δηλαδή την άρνηση υποταγής στην ιμπεριαλιστική και φασιστική Ιταλία. Σε δεύτερο πλάνο, η μνήμη του συνδέεται με το δικτατορικό καθεστώς που εγκαθίδρυσε την 4η Αυγούστου 1936 και διηύθυνε μέχρι τον θάνατό του στις 29 Ιανουαρίου 1941. Από εκεί και πέρα υπάρχει συνήθως άγνοια. Αλλά η δράση του Μεταξά εκτείνεται πολλές δεκαετίες πίσω, και μάλιστα σε διαφορετικούς αλλά όλους σημαντικούς ρόλους. Η οικεία φιγούρα του ηλικιωμένου Μεταξά που επιθεωρεί παρελάσεις της ΕΠΟΝ ή του πρωθυπουργού του ΟΧΙ, είναι μόνον οι τελευταίες στιγμές μίας μακράς, πολυσχιδούς, καθοριστικής γιά την νεώτερη ελληνική ιστορία διαδρομής.

2. Ήταν ο Μεταξάς στρατιωτική ιδιοφυία;

Ο Μεταξάς υπήρξε πράγματι στρατιωτική ιδιοφυία διεθνούς διαμετρήματος. Δεν είναι αστικός μύθος ότι οι συμμαθητές του στην Πρωσσική Ακαδημία Πολέμου, όπου φοίτησε το διάστημα 1898-1902 με υποτροφία του ελληνικού κράτους, θεωρούσαν ότι «ουδέν πρόβλημα άλυτον διά τον Ιωάννην Μεταξάν». Αφηγείται ο Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος στο αυτοβιογραφικό Αγαπημένη μου Χαϊδελβέργη (Αθήνα 1980, σ.268): «Ένας [Γερμανός] στρατηγός, όταν έμαθε ότι ήμουν Έλλην, μου είπε ότι είχε συμφοιτητή στην Ακαδημία Πολέμου τον Μεταξά και ότι στην Ακαδημία κυκλοφορούσε ο λόγος ότι γιά τον Μεταξά δεν είναι τίποτε δύσκολο.»

Πέραν αυτής της ακαδημαϊκής μαρτυρίας, υπάρχουν και τα γεγονότα. Δεν είναι τυχαία η εκτίμηση και η εμπιστοσύνη που έτρεφε γιά αυτόν διαχρονικά όλο το πολιτικό και στρατιωτικό κατεστημένο και η βασιλική δυναστεία. Ο Μεταξάς, μόλις επέστρεψε από την Γερμανία, τοποθετήθηκε στο Επιτελείο, συνέβαλε στην εκπόνηση του νέου σύγχρονου στρατιωτικού κανονισμού (1904) και ανέλαβε την στρατιωτική εκπαίδευση του μετέπειτα βασιλέως Γεωργίου Β΄. Αλλά και ο Βενιζέλος, μόλις έγινε πρωθυπουργός τον Οκτώβριο του 1910, τοποθέτησε αμέσως τον Μεταξά ως υπασπιστή του.

Στους δύο Βαλκανικούς Πολέμους, όλες οι κινήσεις του ελληνικού στρατού πραγματοποιήθηκαν βάσει επιτελικών σχεδίων του Μεταξά. Το σχέδιο απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης και το σχέδιο κατάληψης του Μπιζανίου ήταν έργα του Μεταξά, ο οποίος ήταν παρών σε όλες τις επιχειρήσεις δίπλα στον διάδοχο-αρχιστράτηγο. Το 1912 ο Βενιζέλος τον έστειλε στην Σόφια γιά να συνάψει την ελληνοβουλγαρική συνθήκη συμμαχίας, ενώ τον Δεκέμβριο του 1912 τον έστειλε στο Λονδίνο γιά να διαπραγματευθεί την συνθήκη ειρήνης με τους Τούρκους. Εδώ πρόκειται γιά μετατόπιση του Μεταξά στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, και μάλιστα με πρωτοβουλία του μεγάλου «κυνηγού κεφαλών» Βενιζέλου.

Α΄Παγκόσμιος Πόλεμος. Στα τέλη του 1914, λίγο πριν από την έναρξη της συμμαχικής απόβασης στην Καλλίπολη, ο Μεταξάς κατάρτισε με βασιλική εντολή σχέδιο γιά την κατάληψη των Δαρδανελλίων και το παρέδωσε στον Βρεταννό ναύαρχο Marc Kerr, αναπληρωτή διοικητή του ελληνικού στόλου. Όταν, όμως, τον Φεβρουάριο του 1915 βολιδοσκοπήθηκε η ελληνική κυβέρνηση με θέμα την συμμετοχή της Ελλάδος στην επιχείρηση, ο Μεταξάς απέκρουσε την πρόταση, διαμηνύοντας στο βρεταννικό ναυαρχείο ότι η επιχείρηση θα αποτύγχανε, επειδή οι Γερμανοί και Τούρκοι είχαν προλάβει να οχυρώσουν τα Στενά. Η πρόβλεψη του Μεταξά, που οδήγησε στην ρήξη Βενιζέλου-Κωνσταντίνου, επαληθεύθηκε με τραγικό τρόπο (700.000 νεκροί Αγγλογάλλοι).

Δεύτερη σπουδαία πρόβλεψη του Μεταξά. Όταν το 1921 του επροτάθη από τον πρωθυπουργό Γούναρη η αρχιστρατηγία στην Μικρά Ασία, ο Μεταξάς αρνήθηκε, εξηγώντας με ακράδαντα γεωστρατηγικά επιχειρήματα γιατί η Μικρασιατική Εκστρατεία δεν είχε πιθανότητες επιτυχίας.

Ο Μεταξάς υπήρξε αρχιτέκτων της περιφανούς νίκης εναντίον της Ιταλίας το 1940. Προηγήθηκαν όμως ριζική ανασυγκρότηση των ενόπλων δυνάμεων, πολυετής προετοιμασία, η κατασκευή της «γραμμής Μεταξά», τοποθέτηση των κατάλληλων προσώπων στις κατάλληλες θέσεις, ψυχολογική και επικοινωνιακή προετοιμασία της ελληνικής κοινωνίας και άρτιος επιτελικός σχεδιασμός, δημιουργία καταφυγίων, αεράμυνας, πυρόσβεσης, πρώτων βοηθειών. Όλα αυτά ήταν έργα του Μεταξά, ο οποίος στην ουσία έστησε ένα υπόδειγμα μηχανισμού έκτακτης ανάγκης.

Τελικώς, οι τρεις μεγαλύτερες στρατιωτικές νίκες της Ελλάδος στον Εικοστό Αιώνα (1912, 1923, 1940) είναι σε σημαντικό βαθμό, τουλάχιστον όσον αφορά τον επιτελικό σχεδιασμό, έργα του Μεταξά.

3. Ήταν ο Μεταξάς ένας ακόμα στρατηγός που πολιτεύθηκε;

Ο Μεταξάς εκτός από στρατιωτικός υπήρξε και πολιτικός. Δεν ήταν όμως ένας στρατιωτικός που αναμείχθηκε στην πολιτική, όπως πχ ο στρατάρχης Παπάγος ή ο Νικόλαος Πλαστήρας. Η πολιτική του ταυτότητα προέκυψε αυτόνομα, ως προϊόν ιδεολογικών επιρροών και πολιτικών επιλογών. Διέθετε συγκροτημένη πολιτική σκέψη και, όπως αποδείχθηκε, ικανότητες κυβερνήτη.

Το διάστημα του Εθνικού Διχασμού (1915-17) ο Μεταξάς υπήρξε στενός συνεργάτης και σύμβουλος του βασιλιά Κωνσταντίνου. Είναι αυτός που, εν όψει συμμαχικής απόβασης στην Αθήνα, οργανώνει τους συνδέσμους των Επιστράτων. Σημειωτέον ότι οι Επίστρατοι (ως επί το πλείστον αστοί, επιστήμονες, έμποροι, και στρατολογήθηκαν από τα καλύτερα στοιχεία της ελληνικής κοινωνίας), κινητοποιήθηκαν διότι θεώρησαν ότι οι ωμές συμμαχικές παρεμβάσεις έθιγαν την εθνική κυριαρχία και τάχθηκαν με τον Κωνσταντίνο.

Ακολουθεί η ανατροπή του καθεστώτος του Κωνσταντίνου από μοίρα του γαλλικού στόλου και τον γερουσιαστή Zonnart-το 1917 . Ο Μεταξάς εξορίζεται στην Κορσική, δραπετεύει μαζί με τον Γούναρη στην Σαρδηνία, επιστρέφει το 1920, προάγεται αναδρομικά και εν αποστρατεία σε αντιστράτηγο, δεν πολιτεύεται. Το 1921 αρνείται την αρχιστρατηγία, παρακολουθεί αμέτοχος την Μικρασιατική Καταστροφή, την έξωση του Κωνσταντίνου και την Επανάσταση του 1922. Το 1923 αποπειράται να ανατρέψει το καθεστώς Πλαστήρα οργανώνοντας το κίνημα Λεοναρδόπουλου-Γαργαλίδη, αποτυγχάνει και φυγαδεύεται υπό μυθιστορηματικές συνθήκες στην Ιταλία. Ίσως ήταν η μεγαλύτερη αποτυχία του. Το 1924, όταν ο Παπαναστασίου ανακηρύσσει την Πρώτη Ελληνική Δημοκρατία, ο Μεταξάς την αναγνωρίζει ώστε να μπορέσει να αμνηστευθεί και να επιστρέψει. Αλλά η αναγνώριση αυτή του κοστίζει πολιτικά. Διότι, όταν ιδρύει το κόμμα των Ελευθεροφρόνων, η αντιβενιζελική παράταξη δεν τον ακολουθεί και συντάσσεται με το Λαϊκό Κόμμα του Παναγή Τσαλδάρη, που υποστηρίζει αδιάλλακτα την μοναρχία.

Έτσι ο Μεταξάς, στην διάρκεια του Μεσοπολέμου, πολιτεύεται επικεφαλής προσωποπαγούς κόμματος με περιορισμένη απήχηση. Εκλέγεται στην Βουλή, συμμετέχει ως κυβερνητικός εταίρος και υπουργός στην Οικουμενική κυβέρνηση Ζαίμη το 1926, επίσης στις κυβερνήσεις του Λαϊκού Κόμματος υπό τον Παναγή Τσαλδάρη το 1932-35. Πρωταγωνιστεί στην Παλινόρθωση του 1935, συμμετέχει στις εκλογές του Ιανουαρίου 1936, εισέρχεται στην Βουλή. Η βουλή αδυνατεί να αναδείξει κυβέρνηση, επικρατεί ακυβερνησία. Τον Μάρτιο ο Μεταξάς διορίζεται υπουργός Στρατιωτικών στην κυβέρνηση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού Δεμερτζή. Λίγο αργότερα διορίζεται αντιπρόεδρος. Εμφανής η στήριξη του βασιλιά. Μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Δεμερτζή, τον Απρίλιο, διορίζεται από τον βασιλιά πρωθυπουργός και λαμβάνει ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή, και μάλιστα και από τα βενιζελικά και από τα αντιβενιζελικά κόμματα πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Τον Αύγουστο, λόγω επικείμενης γενικής απεργίας και εικαζομένων ταραχών, ζητά και λαμβάνει από τον Γεώργιο την αναστολή ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος, καταργεί τον κοινοβουλευτισμό και εγκαθιδρύει δικτατορία. Ο έγκριτος ιστορικός Γρηγόριος Δαφνής γράφει στον επίλογο της κλασσικής δίτομης ιστορίας του ''Η Ελλάς μεταξύ δύο πολέμων'', ότι στην ουσία ο Μεταξάς υπήρξε η ομόθυμη λύση του αστικού καθεστώτος στην αποσύνθεση του μεσοπολεμικού κοινοβουλευτισμού και στην απειλή που εξέπεμπε το ΚΚΕ.

4. Ο Μεταξάς υπήρξε μία αντικοινοβουλευτική εξαίρεση στην εποχή του;

Ο Μεταξάς υπήρξε δικτάτωρ, και μάλιστα σκληρός και άτεγκτος. Δεν αποτελούσε όμως εξαίρεση, ήταν μια εποχή που οι πάντες επεδίωκαν να γίνουν δικτάτορες. Ο Νικόλαος Πλαστήρας πραγματοποίησε στρατιωτικό κίνημα τον Μάρτιο του 1933, αμέσως μετά την εκλογική νίκη του Λαϊκού Κόμματος, απέτυχε και διέφυγε διωκόμενος στην Γαλλία. Από εκεί επέστρεψε μετά τον πόλεμο γιά να αναδειχθεί σε αρχηγό της δημοκρατικής παράταξης. Τον Μάρτιο του 1935, ο Ελευθέριος Βενιζέλος ηγήθηκε μεγάλου στρατιωτικού κινήματος που βύθισε την χώρα σε πολυήμερη και πολυαίμακτη εμφύλια σύγκρουση, αλλά απέτυχε και διέφυγε στην Γαλλία, από όπου ποτέ δεν επέστρεψε. Το κίνημα του Βενιζέλου κατέστειλε ο Γεώργιος Κονδύλης, και επέβαλε βραχύβια δικτατορία. Υπήρχαν πολλοί επίδοξοι δικτάτορες, αυτή είναι η πικρή αλήθεια μίας πολιτικά υπανάπτυκτης κοινωνίας. Απλώς ο Μεταξάς το επέτυχε, και μάλιστα με την «βούλα» του βασιλιά και αναίμακτα.

5. Ήταν ο Μεταξάς φασιστας;

Σε αντίθεση με τα ευρέως αναπαραγόμενα στην νεώτερη βιβλιογραφία, το καθεστώς Μεταξά δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί αμιγώς φασιστικό, αν και είχε κάποια επιφανειακά φασιστικά στοιχεία, πχ. οργανωμένη νεολαία και αστυνομικό κράτος. Έλειπαν όμως τα ουσιωδέστερα, όπως ο ρατσισμός και ο σωβινισμός, ο επιθετικός εθνικισμός και ο αντισημιτισμός. Ο Μεταξάς είχε εξαιρετικές σχέσεις με την ισραηλιτική κοινότητα της χώρας, ενώ από τον λόγο του απουσιάζουν εντελώς αναφορές φυλετικού και σωβινιστικού χαρακτήρα. Επίσης απουσιάζει παντελώς οιαδήποτε εδαφική διεκδίκηση εις βάρος άλλων κρατών ή αναφορά σε ζωτικό χώρο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ως εν ενεργεία πρωθυπουργός διατύπωσε την άποψη ότι η Ελληνικότητα είναι «οικουμενική, ειρηνική, ανθρώπινη, πανανθρώπινη». [Λόγοι, Β΄τόμος, σ.320]. Κάποτε ανέφερε ως μέγιστο επίτευγμά του ότι «καθ’ όλην την διακυβέρνησίν μου δεν εχύθη ούτε ρανίς αίματος» [Λόγοι, Β΄τόμος, 2.373]. Αλλά και ο εθνικισμός-σωβινισμός απουσιάζει τόσο από τον λόγο όσο και από την πολιτική του: οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επί Μεταξά θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν εξαιρετικές, όπως και η διαβαλκανική συνεργασία.

Ο αντικομμουνισμός έχει συνδεθεί στενά μέ την ανάμνηση του καθεστώτος Μεταξά, με τον «πάγο και ρετσινόλαδο» του βάναυσου υφυπουργού Ασφαλείας Μανιαδάκη, τις διώξεις, φυλακίσεις, εξορία των κομμουνιστών. Αλλά όλα τα καθεστώτα του Μεσοπολέμου, συντηρητικά, προοδευτικά ή και σοσιαλδημοκρατικά, στην Ελλάδα και σε ολόκληρη τη Ευρώπη, εδίωξαν τον κομμουνισμό (στην Γερμανία το 1919 ο σοσιαλιστής καγκελάριος Έμπερτ κατέστειλε αγρίως την κομμουνιστική επανάσταση, ενώ και στην Ελλάδα το 1924 η κυβέρνηση Παπαναστασίου διέλυσε βιαίως τις απεργιακές κινητοποιήσεις). Την αντικομμουνιστική νομοθεσία στον Μεσοπόλεμο θέσπισε η κυβέρνηση Βενιζέλου με τον νόμο περί Ιδιωνύμου του 1929 (νόμος 4229/24 Ιουλίου 1929 "Περί των μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών"). Ο αντικομμουνισμός ήταν η συνισταμένη όλων των πολιτικών δυνάμεων του Μεσοπολέμου και υπερέβαινε τις άλλες διαφορές τους. Σημειωτέον ότι το κομμουνιστικό κίνημα παγκοσμίως και στην Ελλάδα διακήρυσσε δημοσίως την πρόθεσή του να ανατρέψει με επαναστατική βία το αστικό καθεστώς και να επιβάλει κομμουνιστική δικτατορία. Και το εννοούσε. Επίσης πίσω του υπήρχε ένα πανίσχυρο κράτος, η Σοβιετική Ένωση, που ήλεγχε απολύτως και στήριζε τα απανταχού κομμουνιστικά κόμματα. Επομένως ο πράγματι σφοδρός, ανελέητος αντικομμουνισμός του Μεταξά ήταν απότοκος της διεθνούς συγκυρίας και λογική απόληξη της ανασφάλειας του αστικού καθεστώτος αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας, που δεν επιθυμούσε επιβολή κομμουνιστικής δικτατορίας (πλην φυσικά των οπαδών του ΚΚΕ). Η διαφορά είναι ότι ο Μεταξάς διέθετε τον οργανωτικό νου, τις ικανότητες και την σκληρότητα να εξαρθρώσει αποτελεσματικά τους κομμουνιστικούς μηχανισμούς, κάτι που δεν είχαν καταφέρει ποτέ σε αυτόν τον βαθμό οι διάφορες κυβερνήσεις.

6. Ήταν ο Μεταξάς γερμανόφιλος;

Τον Μεταξά συνοδεύει η φήμη του γερμανόφιλου, τόσο κατά την περίοδο του Εθνικού Διχασμού όσο και κατά την πενταετή δικτατορία του. Και τα δύο είναι εσφαλμένα και δεν επιβεβαιώνονται από τις διαθέσιμες πηγές. Το 1915-7 ο Κωνσταντίνος, στον οποίο ήταν απόλυτα αφοσιωμένος ο Μεταξάς, είχε φιλοσυμμαχικό προσανατολισμό, αλλά προσέκρουσε στην επίμονη άρνηση των Βρεταννών στην είσοδο της Ελλάδος στον πόλεμο. 

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι ως εξόριστος στην Ελβετία το 1917-20 ο Κωνσταντίνος ελάμβανε βρεταννική επιχορήγηση, ενώ αρνήθηκε την γερμανική βοήθεια που του προσεφέρθη.

Στην περίπτωση της 4ης Αυγούστου, και πάλι ο Μεταξάς δεν προκύπτει από πουθενά γερμανόφιλος: ταυτίστηκε πλήρως με την βρεταννική πολιτική σε όλα τα επίπεδα, ρύθμισε ευνοϊκά τα βρεταννικά δάνεια, οδήγησε την Ελλάδα στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων. Αλλά το κυριώτερο είναι ότι ο Μεταξάς υπήρξε επιλογή του βασιλέως Γεωργίου Β΄: ενός απολύτως αγγλόφιλου μονάρχη, που διατηρούσε στενές οργανικές σχέσεις με το βρεταννικό κατεστημένο, και γιά τον οποίον ο βιογράφος του και στενός συνεργάτης του Πιπινέλης γράφει ότι «ήταν Άγγλος στην ψυχή». Ο Γεώργιος επέστρεψε στην Ελλάδα με την Αγγλίδα σύντροφό του μετά από πολυετή εξορία στο Λονδίνο, και με συνοπτικές διαδικασίες οργάνωσε την άνοδο του Μεταξά στην εξουσία. Με δική του υπογραφή εγκαθιδρύθηκε η δικτατορία της 4ης Αυγούστου, η δική του συναίνεση διασφάλιζε την νομιμότητα του καθεστώτος. Διότι, εν όψει του επερχομένου παγκοσμίου πολέμου, η βρεταννική πολιτική ήθελε ένα αξιόπιστο και ικανό πρόσωπο με στρατιωτική εμπειρία στην ηγεσία της συμμάχου της Ελλάδος.

7. Τι ήταν ακριβώς η 4η Αυγούστου;

Το καθεστώς του Μεταξά εστράφη πολιτικά εναντίον δύο ομάδων: των παλαιών πολιτευτών και των κομμουνιστών. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επρόκειτο περί δικτατορίας, με κατασταλτικούς μηχανισμούς, λογοκρισία, παρακολουθήσεις κλπ. Αλλά δεν είναι αλήθεια ότι ο Μεταξάς δεν είχε κοινωνική στήριξη ή έστω αποδοχή. Δεν αναπτύχθηκε σοβαρή αντιπολίτευση στο καθεστώς του. Στα επίσημα έντυπα του καθεστώτος (Νέον Κράτος κλπ.) δημοσίευαν κείμενα σχεδόν όλοι οι σημαντικοί διανοούμενοι του Μεσοπολέμου, ακόμα και αριστεροί: Λεκατσάς, Μαλακάσης, Μαρινάτος, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, Παπανούτσος, Παράσχος, Νίκος Σβορῶνος, Άγγελος Σικελιανός κ.ά.. Αμηχανία στους ιδεολογικά προκατειλημμένους αναλυτές προκαλεί η επιμονή με την οποία ο Μεταξάς προώθησε την διδασκαλία της δημοτικής στην εκπαίδευση, αναθέτοντας μάλιστα την εκπόνηση συστηματικής γραμματικής της νεοελληνικής στον σπουδαίο δημοτικιστή Μ.Τριανταφυλλίδη. Επίσης ο Μεταξάς στήριξε το θέατρο και τις καλές τέχνες, διευκρίνισε μάλιστα σε λόγο του ότι δεν νοείται στρατευμένη τέχνη υπό εποπτεία. » [Λόγοι, Α´ τόμος, σ. 307].

Ο Μεταξάς άσκησε προχωρημένη κοινωνική πολιτική, αποσκοπώντας στην κοινωνική συνοχή και παράλληλα στην εξουδετέρωση της ανισότητας που τροφοδοτούσε πολιτικά τον κομμουνισμό. Ακολούθησε δηλαδή το πρότυπο του Μπίσμαρκ. Απεχθανόταν την πλουτοκρατία, δεν αποκήρυσσε την ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά επέβαλε φιλεργατική νομοθεσία και αυστηρούς ελέγχους. Χρησιμοποιούσε τον όρο διευθυνόμενη οικονομία. Στα πλαίσια αυτά θέσπισε τις συλλογικές συμβάσεις, την υποχρεωτική διαιτησία, τα γραφεία ευρέσεως εργασίας, τα ασφαλιστικά δικαστήρια, το εργατικό οκτάωρο και το υπαλληλικό επτάωρο, τους κατώτατους μισθούς, τα πολυϊατρεία (11 στην Αθήνα, 8 στον Πειραιά και 7 στην Θεσσαλονίκη) κλπ. Ο μαρξιστής ιστορικός Ν. Ψυρούκης καταγράφει 106 γενικές πανελλήνιας κλίμακας συλλογικές συμβάσεις εργασίας και 545 τοπικής σημασίας την περίοδο 1936-38 [στο έργο του γιά την 4η Αυγούστου, 1994, σ.138]. Αυτά καθιστούν την αξιολόγηση της 4ης Αυγούστου σύνθετο εγχείρημα.

8. Ποιός είπε το ΟΧΙ, ο Μεταξάς ή ο λαός;

Μέρος της αριστερής κυρίως διανόησης υποστήριξε ότι «το ΟΧΙ το είπε ο λαός και όχι ο Μεταξάς». Το ερώτημα φυσικά είναι ψευδεπίγραφο και ανιστόρητο.. Το ΟΧΙ διατύπωσε και μετέφερε στον Ιταλό πρεσβευτή Γκράτσι τα χαράματα της 28ης Οκτωβρίου, αγουροξυπνημένος και φορώντας την ρόμπα του, αλλά όχι αιφνιδιασμένος και «σαν έτοιμος από καιρό», ο πρωθυπουργός της Ελλάδος Μεταξάς. Και ταυτόχρονα, ασφαλώς το ΟΧΙ εξέφραζε την συνολική, πάνδημη, διακομματική, γενναία στάση του ελληνικού λαού, ο οποίος ανέλαβε και την αιματηρή ευθύνη της υλοποίησής του.

9. Τι πραγματικά έγινε τον Ιανουάριο του 1941;

Ασάφεια, συνομωσιολογία και παραφιλολογία επικρατεί σχετικά με τις τελευταίες κινήσεις του Μεταξά πριν τον θάνατό του. Καθώς δεν υπάρχουν αδιάσειστες αποδείξεις, μπορεί μόνον κανείς να διατυπώσει ερωτήματα. Το κεντρικό ερώτημα είναι εάν ο Μεταξάς σκόπευε να έρθει σε κάποιου είδους συνεννόηση με την Γερμανία, ώστε να αποφευχθεί η εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων στην ήδη εξαντλημένη από τον πόλεμο με την Ιταλία Ελλάδα. Τι ακριβώς μήνυμα μετέφερε η περίφημη αποστολή Πεσματζόγλου που έλαβε εντολή να μεταβεί στην Ζυρίχη γιά να συναντήσει υψηλόβαθμους Γερμανούς αξιωματούχους; Σχετικά γράφει ο ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος: «Ο Μεταξάς, όμως, ήταν σώφρων πολιτικός, όπως και στρατιωτικός. Ανεπηρέαστος από τις επιτυχίες του ελληνικού στρατού, δεν επιθυμούσε τη συνέχιση του πολέμου και δεν ανεχόταν η Ελλάς να είναι «τμήμα θυσίας» του γαλλο-βρεταννικού στρατοπέδου. Δοκίμασε, λοιπόν, με αποστολή μυστική εμπίστου προσώπου να επιτύχει σύναψη ανακωχής με κεκτημένα τη δόξα του ελληνικού στρατού και τα κατεχόμενα εδάφη της Βορείου Ηπείρου. Αξίζει να παραθέσω τώρα ό,τι άκουσα ο ίδιος προ ετών σε τηλεοπτική εκπομπή: αφηγητής για προσωπική δράση του ήταν ο Γιώργος Πεσμαζόγλου, πρώην υπουργός με άψογο παρελθόν. Είπε, λοιπόν, ο αξιόπιστος αυτός πρώην υπουργός, ότι ο Μεταξάς του ανέθεσε να μεταβεί στην Ελβετία και να προβεί εκεί στις δέουσες ενέργειες για σύναψη ανακωχής, επωφελέστατης για την Ελλάδα. Επήλθε όμως τότε ο θάνατος, πολύ άκαιρα, του Μεταξά. Ο Πεσμαζόγλου έχασε τη σπουδαία μυστική εντολή του. Η εμπλοκή της Ελλάδος στον πόλεμο συνεχίσθηκε.» [εφημερίδα Η Καθημερινή, 28 Οκτωβρίου 2010, Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος και ο Ιωάννης Μεταξάς].

Ο αιφνίδιος και αδόκητος θάνατος του Μεταξά διευκόλυνε την εμπλοκή της εξαντλημένης Ελλάδος και σε δεύτερο πόλεμο εναντίον του ακατανίκητου γερμανικού στρατού. Αλλά αυτή εξυπηρετούσε τον υπέρτερο συμμαχικό στόχο της έγκαιρης εκκένωσης της Ελλάδος από τα βρεταννικά στρατεύματα. Επ΄αυτού, άλλωστε, επήλθε τον δραματικό Απρίλιο του 1941 σύγκρουση μεταξύ των μεράρχων της Ηπείρου και του συμμαχικού στρατηγείου, με αποτέλεσμα οι μέραρχοι να αγνοήσουν τις εντολές του επιτελείου και να υπογράψουν μονομερώς συνθήκη με τον στρατάρχη φον Λίστ ώστε να μην εξοντωθεί η ήδη εξουθενωμένη στρατευμένη ελληνική νεολαία στα βουνά της Ηπείρου.

10. Μεταλλασσόμενη υστεροφημία

Ο Μεταξάς κέρδισε την υστεροφημία του λόγω του έπους του Σαράντα, το οποίο αποτελεί πηγή έμπνευσης, αυτοπεποίθησης και υπερηφάνειας γιά την ελληνική κοινωνία μέχρι σήμερα. Γι΄αυτό ακριβώς και (σε αντίθεση με την χούντα της 21ης Απριλίου, που κατακρημνίσθηκε στα τάρταρα της ελληνικής ιστορίας λόγω της εθνικής καταστροφής της Κύπρου) βασικά στελέχη του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου επεβίωσαν πολιτικά και αναδείχθηκαν μεταπολεμικά σε κορυφαίες θέσεις. Πχ ο υπουργός Οικονομικών του Μεταξά Ανδρέας Αποστολίδης έγινε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Καραμανλή επί ΕΡΕ, ο υπουργός Παιδείας της 4ης Αυγούστου Κ.Γεωργακόπουλος έγινε υπηρεσιακός πρωθυπουργός το 1958, ο επίφοβος Μανιαδάκης με τον πάγο και το ρετσινόλαδο εξελέγετο μεταπολεμικώς βουλευτής του Συναγερμού και της ΕΡΕ. Η χούντα της 21ης Απριλίου επικαλέσθηκε τον Μεταξά ως ιδεολογικό της εμπνευστή, αλλά ο Μεταξάς ήταν προσωπικότητα με τεράστια παιδεία και στρατιωτικές δάφνες, ενώ οι συνταγματάρχες ήταν ωχρές απομιμήσεις που οδήγησαν την χώρα σε μία εθνική καταστροφή. Μετά το 1974, η Αριστερά επεχείρησε να απαξιώσει τον Μεταξά περισσότερο λόγω του γεγονότος ότι ήταν αντικομμουνιστής και λιγώτερο λόγω του γεγονότος ότι ήταν δικτάτορας (δικτάτορες ήταν και ο Λένιν, ο Στάλιν, ο Μάο κλπ. που η αριστερή διανόηση εθαύμαζε).

Σήμερα, που η δημοκρατία δεν κινδυνεύει από κανέναν, αφού η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ και το παρελθόν των στρατιωτικών παρεμβάσεων στην πολιτική έχει οριστικά εκλείψει, η ιστορική επιστήμη οφείλει να αναλύσει τα δραματικά γεγονότα του 20ού αιώνα με ψυχραιμία και αντικειμενικότητα.

50 χρόνια μεταπολίτευσης – Τίποτα δεν έμεινε όρθιο

ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΣ

Κάνοντας ως πολίτης τον απολογισμό 50 χρόνων Μεταπολίτευσης (την πορεία της οποίας παρακολουθώ επισταμένως και υπευθύνως από το 1974 έως σήμερα), και διαβάζοντας τις γελοίες “αναλύσεις” αυτοϊκανοποίησης συστημικών ψευδο-διανοουμένων, αρθρογράφων κλπ., σημειώνω τα εξής:

1. Η Δημοκρατία που εγκαθιδρύθηκε το 1974 εξελίχθηκε σε μία διεφθαρμένη τριτοκοσμική ολιγαρχική οικογενειοκρατική μπανανία, το πολιτικό προσωπικό της οποίας εκφυλίστηκε σε μία τάξη ανεπάγγελτων προϊόντων κομματικού σωλήνα, ανίκανων να διαχειριστούν έστω στοιχειωδώς τις κρατικές υποθέσεις και πολύ περισσότερο να παράγουν όραμα για το μέλλον, ενώ ασήμαντα ενεργούμενα και φερέφωνα ανήλθαν σε ανώτατα αξιώματα (εξαιρέσεις υπάρχουν φυσικά, αλλά απελπιστικά λίγες και απομονωμένες).

Ο κρατικισμός, το πελατειακό σύστημα, το μέσον, το ρουσφέτι, η ευνοιοκρατία, η κομματοκρατία, η διαφθορά, χόχι μόνον δεν καταργήθηκαν αλλά ανήλθαν σε δυσθεώρητα ύψη που οι προηγούμενες γενιές δεν είχαν κάν διανοηθεί.

2. Γεωργία, βιοτεχνία, βιομηχανία, απλά εξαλείφθηκαν, εισάγονται ακόμα και σταφίδες, πατάτες και κρεμμύδια, ενώ πράγματι γίναμε τα γκαρσόνια της Ευρώπης.

3. Η χώρα χρεωκόπησε βίαια το 2010 και υπήχθη σε εξευτελιστικό διεθνή οικονομικό έλεγχο. Οι υποδομές ξεπουλήθηκαν, τα λιμάνια μας, τα αεροδρόμια, τα τραίνα, ανήκουν σε ξένους. Οι μεγάλες επιχειρήσεις επίσης.

4. Πυρκαϊές πρωτοφανούς εντάσεως και εκτάσεως κατέκαψαν το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής επικράτειας.

5. Η Τουρκία διεκδικεί ανοιχτά το Αιγαίο, τίθεται δημοσίως θέμα Θεσσαλονίκης, Κρήτης κλπ., προβάλλονται ψευδο-αλυτρωτικά αιτήματα από Σκόπια και Αλβανία,

ο έλεγχος της Θράκης έχει σχεδόν περιέλθει στο τουρκικό προξενείο, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου εποικίζονται από λαθρομετανάστες και αποικιοποιούνται οικονομικά από την Τουρκία μέσω της ιδιοφυούς ιδέας της κατάργησης της βίζας, η βόρεια Κύπρος παραμένει υπό τουρκική κατοχή.

Το ναυάγιο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής είναι πλήρες, διακομματικό και εθνοκτόνο.

6. Η δημόσια εκπαίδευση κατέρρευσε και παράγει πλέον μαζικά λειτουργικά αναλφάβητους. Τα πανεπιστήμια κατέστησαν άντρα βίας και ανομίας.

7. Κυρίαρχη ιδεολογία σημαντικού μέρους της “ελίτ” (δηλαδή της κρούστας του βόθρου) είναι ο εθνομηδενισμός, δηλαδή το λυσσαλέο μίσος για την πατρίδα μεταμφιεσμένο σε “επιστήμη”.

Η προδοσία έγινε μόδα και ο ανθελληνισμός προϋπόθεση ανέλιξης.

Ο Μαυροκορδάτος έγινε πρότυπο “πολιτικής ορθότητας”, ο Νενέκος “έκφραση πολυπολιτισμικότητας”.

Πατρίδα, οικογένεια, πειθαρχία, εργασία, πειθαρχία, στρατιωτική αρετή, ηθικές αξίες, θρησκευτικότητα, στοχοποιήθηκαν ως “ακροδεξιά στοιχεία”.

Η ερμηνεία των απωθημένων της κακοποιημένης από την χούντα γενιάς του Πολυτεχνείου δεν αρκεί.

8. Η ανομία, η βία, η παραβατικότητα, η εγκληματικότητα αλλά και η ατιμωρησία μετέβαλαν την νεοελληνική ζωή σε δυστοπία και κατέστησαν την απλή καθημερινότητα των πολιτών επικίνδυνη καθημερινή περιπέτεια.

Ιδίως η μαζική εφηβική βία είναι ένδειξη κοινωνικής κατάρρευσης.

Η εισβολή του εθνομηδενισμού και γενικώτερα του μηδενισμού στην εκπαίδευση, παράγει ηθικό κενό που οδηγεί στην τυφλή βία.

9. Η μαζική εισέλευση λαθρομεταναστών (τους οποίους οι “προοδευτικοί διανοούμενοι ” υπερασπίζονται λυσσαλέα αλλά κανένας τους φυσικά δεν φιλοξενεί κάποιον δυστυχή από αυτούς στο σπίτι του) έχει αφελληνίσει ολόκληρες περιοχές της χώρας.

Οι άνθρωποι αυτοί εύλογα φέρνουν μαζί τους τον πολιτισμό τους, αλλά η συνέπεια είναι η βαθειά πολιτισμική και κοινωνική μετατροπή της Ελλάδας σε χώρα με ασιατικά-αφρικανικά χαρακτηριστικά, που εγκυμονεί το τέλος της μακράς ελληνικής πορείας σε αυτόν τον τόπο.

Μαζί με το περιεχόμενο του ελληνικού πολιτισμού (δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, ελευθερία έκφρασης, κλασσική παιδεία, χριστιανισμός κλπ.).

10. Η δημογραφική κατάρρευση, που όμοιά της δεν έχει συμβεί στην Ελλάδα τα τελευταία 10.000 χρόνια, δεν γίνεται αντικείμενο διαχείρισης ή έστω προβληματισμού από το πολιτικό σύστημα.

Ο ελληνικός πληθυσμός καταρρέει πλέον με ταχείς ρυθμούς και τα κενά καλύπτουν μη ευρωπαϊκοί πληθυσμοί.

Η προοπτική της εξάλειψης της Ελλάδας ως ιστορικής οντότητας είναι ορατή στο εγγύς μέλλον.

Μπορεί να αποτραπεί με γενναία μέτρα, αλλά στο υπάρχον πολιτικό σύστημα δεν φαίνεται να υπάρχει ούτε η πολιτική βούληση ούτε η ικανότητα σχεδιασμού τέτοιων μέτρων.

Ούτε κάν η διάθεση ούτε η αίσθηση σκοπιμότητας

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

ΣΕ 50 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΔΕΝ ΕΜΕΙΝΕ ΤΙΠΟΤΑ ΟΡΘΙΟ.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΣΟΒΑΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ. ΕΠΕΙΓΕΙ Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΚΗΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΥΜΑΜΗΣ ΜΕ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΓΙΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ, ΤΩΝ ΑΝΙΔΙΟΤΕΛΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑΣ.

ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΑΝΑΜΕΝΟΥΜΕ ΜΕ ΑΓΩΝΙΑ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΣΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΟΣ.

ΥΓ: το κείμενο αυτό δεν συνδέεται με καμμία απολύτως σκοπιμότητα, κυοφορούμενη πολιτική κίνηση, φιλοδοξία, ιδιοτέλεια, πληροφορία, παρασκήνιο κλπ.

Η ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ''ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ'' ΕΙΝΑΙ ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΛΗΓΗ ΣΠΑΤΑΛΗΣ.

Η μεταπολίτευση έχασε το μέτρο. Το μέτρο ήταν ο βασιλικός θεσμός. Τωρα επικρατει η υπερβολη ,η σπαταλη,η αρχοντοχωριατιά,η επιδειξιομανια.Ειναι λογικο αυτο για ανθρωπους μετριους και κάτω. Τωρα που βρηκαν την ευκαιρια  θα κανουν οτι και οι πλουσιοι! 

Δραμινός...
Δημήτρης Μπουρνιάς 
Δεν θα μάθεις ποτέ πόσο κόστισαν στον Έλληνα φορολογούμενο οι 1700 καλεσμένοι του Προέδρου της Δημοκρατίας στη δεξίωση με τους σολομούς, τα φινγκερ φουντ και τα ακριβά κρασιά.
Δε θα μάθεις ποτέ πώς εκτοξεύτηκαν επι θητείας της Κατερίνας Σακελλαροπούλου οι ετήσιοι προϋπολογισμοί και τα έξοδα της Προεδρίας.
Δε θα μάθεις ποτέ γιατί παρουσίασαν αύξηση κατά περίπου 35% σε σχέση με το 2019, φτάνοντας συνολικά από τα 3,4 εκατ. ευρώ στα 4,6 εκατ. ευρώ ετησίως.
Δεν θα μάθεις ποτέ τα ντεσου για την ανακαίνιση του Προεδρικού Μεγάρου με εργασίες που κράτησαν πέντε ολόκληρα χρόνια.
Τα έξοδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας δεν αναρτώνται στο Πρόγραμμα Διαύγεια, καθώς ο συγκεκριμένος θεσμικός φορέας εξαιρείται από την αντίστοιχη υποχρέωση δημοσιοποίησης δαπανών. Πλαίσιο Δημοσιοποίησης Δαπανών Εξαίρεση Φορέα:
Η Προεδρία της Δημοκρατίας, όπως και η Βουλή των Ελλήνων, δεν υπάγεται στη διαδικασία ανάρτησης χρηματικών ενταλμάτων και αναλυτικών εξόδων στο Πρόγραμμα Διαύγεια.
Δεν θα μάθεις ποτέ πόσο σου κόστισαν όλες αυτές οι αρχοντοχωριατιές, οι πανάκριβες φτήνιες, το διαχρονικό κιτσαριό.
Και γι’ αυτό φταίνε όλες οι κυβερνήσεις που ψήφισες μέχρι σήμερα...
Έλενα Ακρίτα