Άρθρο γνώμης — Μοναρχία, Απολυταρχία, Ολιγαρχία: Τρία οψεις της εξουσίας, ένα ίδιο ζήτημα νομιμότητας

 Επίσημη σελίδα της Γαλλικής Μοναρχίας

Γαλλία Μοναρχία

 I. Κληρονομιές και Μεταμορφώσεις της Μοναρχίας

Η μοναρχία , στην ουσία της, είναι ένα καθεστώς όπου η εξουσία ενσαρκώνεται από ένα μόνο πρόσωπο, τον κυρίαρχο. Υπό το Ancien Régime , αυτή η ενσάρκωση θεωρούνταν θεϊκή: ο βασιλιάς, ο υπολοχαγός του Θεού στη γη, συγκέντρωνε τις νομοθετικές, εκτελεστικές και δικαστικές εξουσίες. Η Γαλλία του Λουδοβίκου ΙΔ΄ ήταν η πιο ολοκληρωμένη έκφρασή της: ένα συγκεντρωτικό κράτος, μια υποταγμένη αριστοκρατία και μια διοίκηση στην υπηρεσία του θρόνου. Αλλά η μοναρχία έχει εξελιχθεί. Η συνταγματική μοναρχία , που γεννήθηκε από τις Αγγλικές Επαναστάσεις και επικυρώθηκε από τον Γαλλικό Χάρτη του 1689, και στη συνέχεια από τον Χάρτη του 1830, εισήγαγε τη διάκριση των εξουσιών: ο βασιλιάς βασιλεύει αλλά δεν κυβερνά πλέον. Τέλος, η κοινοβουλευτική μοναρχία , όπως την γνωρίζουμε σήμερα στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία και το Βέλγιο, έχει γίνει ένα συμβολικό καθεστώς: ο μονάρχης ενσαρκώνει την ιστορική και ηθική συνέχεια, ενώ η κυβέρνηση, που εκλέγεται με ψηφοφορία, ασκεί πραγματική εξουσία. Η σύγχρονη μοναρχία είναι επομένως μια ζωντανή μνήμη , μια ισορροπία μεταξύ παράδοσης και δημοκρατίας.

II. Απολυταρχία: Απόλυτη Καθετότητα

Η απολυταρχία , από τις ελληνικές λέξεις αυτό ( εαυτός) και κράτος (εξουσία), αναφέρεται στην κυριαρχία ενός ατόμου. Η τσαρική Ρωσία

ήταν το αρχέτυπο της: μια ιεροποιημένη εξουσία, χωρίς ελέγχους και ισορροπίες, όπου ο κυρίαρχος συγκέντρωνε τη νομοθεσία, τον στρατό, τη θρησκεία και τη δικαιοσύνη. Η απολυταρχία βασίζεται σε μια ιδέα ηθικής ιεραρχίας : ο ηγέτης υποτίθεται ότι ενσαρκώνει ολόκληρο το έθνος και η θέλησή του γίνεται νόμος. Αλλά αυτή η ιεραρχία, όταν γίνεται άκαμπτη, γεννά φόβο, λογοκρισία και στασιμότητα. Η ρωσική ιστορία δείχνει ότι ενώ η απολυταρχία μπορεί να εγγυηθεί σταθερότητα, συχνά καταλήγει να καταπνίγει την καινοτομία και την ελευθερία. Είναι ένα καθεστώς διοίκησης , όχι διαλόγου.

III. Ολιγαρχία: η δύναμη των λίγων

Η ολιγαρχία , από την ελληνική λέξη ολίγος (λίγοι), είναι η διακυβέρνηση μιας μειοψηφίας: αριστοκράτες, χρηματοδότες, τεχνοκράτες ή πολιτικές φατρίες. Διαφέρει από την απολυταρχία στον πληθώρα των εμπλεκόμενων φορέων, αλλά μοιράζεται μαζί της τη συγκέντρωση εξουσίας. Στην αρχαιότητα, η Σπάρτη και η Βενετία ήταν δηλωμένες ολιγαρχίες. Σήμερα, ορισμένες δημοκρατίες στρέφονται προς de facto ολιγαρχικές μορφές , όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται από οικονομικές ή μιντιακές ελίτ. Η σύγχρονη ολιγαρχία δεν αυτοανακηρύσσεται: εγκαθίσταται στα κενά του αντιπροσωπευτικού συστήματος, υπό το πρόσχημα της ικανότητας ή της σταθερότητας. Είναι το καθεστώς του δικτύου , όχι του λαού.

IV. Τρία καθεστώτα, μία κοινή ένταση: η νομιμότητα

Μοναρχία, αυταρχισμός, ολιγαρχία: τρεις απαντήσεις στο ερώτημα της νόμιμης εξουσίας .

Η μοναρχία βασίζει τη νομιμότητά της στην ιστορία και τον συμβολισμό . Η αυταρχισμός στη βία και την ιεραρχική εξουσία . Η ολιγαρχία στην εμπειρογνωμοσύνη και τη συνενοχή .

Αλλά όλες αντιμετωπίζουν την ίδια απαίτηση: τη συναίνεση των κυβερνωμένων. Χωρίς αυτή τη συναίνεση, η μοναρχία γίνεται απλό στολίδι βιτρίνας, η αυταρχισμός γίνεται καταπίεση και η ολιγαρχία γίνεται δήμευση.

V. Ποια πορεία ακολουθούν οι σύγχρονες κοινωνίες μας;

Οι κοινωνίες μας, διαποτισμένες από πληροφορίες και δυσπιστία, ταλαντεύονται μεταξύ της ανάγκης για σημεία αναφοράς και της ανάγκης για ελευθερία . Το καταλληλότερο μοντέλο δεν είναι αναμφίβολα ούτε η απόλυτη μοναρχία, ούτε η απολυταρχία, ούτε η ολιγαρχία, αλλά μια συμβολική μοναρχία που υποστηρίζεται από μια απαιτητική δημοκρατία : ένα καθεστώς όπου συνυπάρχουν η ιστορική συνέχεια και η λαϊκή κυριαρχία.

Η Ευρώπη του εικοστού πρώτου αιώνα θα μπορούσε έτσι να επανασυνδεθεί με μια αρχαία ιδέα: αυτή μιας ενσωματωμένης αλλά περιορισμένης εξουσίας , ιερής αλλά ελεγχόμενης , κάθετης αλλά υπεύθυνης .Διότι ο αληθινός κυρίαρχος σήμερα δεν είναι πλέον ο βασιλιάς, ούτε ο ηγέτης, ούτε η ελίτ: είναι η συλλογική συνείδηση , φωτισμένη από τη μνήμη και πειθαρχημένη από τον νόμο.

Παρανοήσεις για τη μοναρχία: όταν η ιστορία διαψεύδει τα κλισέ

Η μοναρχία, που εδώ και καιρό έχει υποβιβαστεί σε σχολικά εγχειρίδια ή ιστορικές σειρές, συνεχίζει ωστόσο να προκαλεί μια πλημμύρα προκαταλήψεων. Ανάμεσα σε ρομαντικές φαντασιώσεις και πολιτικές καρικατούρες, το θέμα παραμένει παγιδευμένο από μεθοδευσεις- προκαταληψεις που αντέχουν εκπληκτικά στη δοκιμασία του χρόνου. Ωστόσο, μια προσεκτική εξέταση της ιστορίας και των γεγονότων είναι αρκετή για να σπάσει αυτές τις πολύ βολικές βεβαιότητες(για τους επαγγελματιες πολιτικους).

Μύθος 1: «Η μοναρχία είναι αναγκαστικά απολυταρχισμός»

Η εικόνα του παντοδύναμου βασιλιά, που αποφασίζει μόνος του για τη μοίρα του λαού του, είναι δεσποζουσα. Αλλά αντικατοπτρίζει μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Πολλές μοναρχίες λειτούργησαν - και εξακολουθούν να λειτουργούν - με σταθερούς ελέγχους και ισορροπίες. Η Αγγλία του δέκατου έβδομου αιώνα, για παράδειγμα, πολύ νωρίς περιόρισε τη βασιλική εξουσία προς όφελος του Κοινοβουλίου. Ο απολυταρχισμός, μακριά από το να είναι ο κανόνας, ήταν μια παρένθεση σε ένα πολύ πιο διαφοροποιημένο πολιτικό τοπίο. Παραραδειγμα στην Ρωσια οπου ο Λένιν  δεν κατηργησε την βασιλεια αλλα την σοσιαλδημοκρατια του Κερένσκυ. Στην γαλλικη επανασταση  η απολυταρχια ειχε προ πολλου καταργηθει πριν την αδικη εξοντωση της βασιλικης οικογενειας.

Μύθος 2: «Η μοναρχία είναι ασύμβατη με τη νεωτερικότητα»

Το κλισέ πεθαίνει δύσκολα, αλλά τα γεγονότα το αντικρούουν. Αρκετές συνταγματικές μοναρχίες είναι από τις πιο σταθερές και καινοτόμες χώρες στον κόσμο. Η Ιαπωνία, η Ολλανδία και η Σουηδία αποδεικνύουν ότι ένας συμβολικός ηγεμόνας μπορεί να συνυπάρξει με μια προηγμένη δημοκρατία, μια δυναμική οικονομία και μια προοδευτική κοινωνία. Η νεωτερικότητα δεν είναι ο εχθρός του πρωτοκόλλου.

Μύθος 3: «Ένας βασιλιάς είναι πολύ ακριβός»

Η συζήτηση εμφανίζεται τακτικά, συχνά τροφοδοτούμενη από υπερβολικα σεναρια και νουμερα... αλλά σπάνια με βάση τα συμφραζόμενα. Στις σημερινές μοναρχίες, το κόστος του θεσμού γενικά αντισταθμίζεται - ή ακόμη και ξεπερνιέται - από τον τουρισμό, τη διπλωματία και τα πολιτιστικά οφέλη. Η μεγαλοπρέπεια προσελκύει και η εικόνα μιας χώρας μπορεί να ενισχυθεί από την παρουσία μιας βασιλικής φιγούρας, έστω και  καθαρά συμβολικής. Τα έξοδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας στην Ελλάδα για το 2024 ανέρχονται σε 4,636 εκατομμύρια ευρώ σύμφωνα με τον κρατικό προϋπολογισμό, παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Μύθος 4: «Η μοναρχία είναι ανισότητα στην ουσία»

Ομολογουμένως, η κληρονομική μετάδοση της εξουσίας μπορεί να φαίνεται αναχρονιστική. Αλλά η μείωση της μοναρχίας σε ένα άνισο σύστημα ισοδυναμεί με το να ξεχνάμε ότι τα δημοκρατικά καθεστώτα δεν ήταν πάντα συνώνυμα με την πραγματική ισότητα. Η ιστορία δείχνει ότι οι κοινωνικές αδικίες δεν εξαφανίζονται ως δια μαγείας με την εκλογή αρχηγού κράτους. Το ζήτημα δεν είναι τόσο η μέθοδος διορισμού όσο ο τρόπος με τον οποίο ασκείται και ελέγχεται η εξουσία. Οπου καταργηθηκε η μοναρχια δεν επεκρατησαν δημοκρατιες αλλα δικτατοριες. Η Γαλλικη επανασταση εφερε την δικτατορια του Βοναπαρτη, στην Ρωσια επικρατησε η σοβιετικη δικτατορια, στην Ελλαδα  η δικτατορια του Παπαδοπουλου και μετα του καραμανλη κλπ.

Μύθος 5: «Η μοναρχία ανήκει στο παρελθόν»

Αυτή είναι ίσως η πιο διαδεδομένη ιδέα... και οι πιο διαψευσμένη από τα γεγονότα. Περίπου τριάντα χώρες στον κόσμο διατηρούν τώρα μια μοναρχία, συχνά επευφημούμενη από τους πολίτες τους. Μακριά από το να είναι ένα σκονισμένο απομεινάρι, ο θεσμός μπόρεσε να επανεφεύρει τον εαυτό του, να τελετουργήσει τον εαυτό του και μερικές φορές ακόμη και να εκδημοκρατιστεί. Παραμένει ένα πολιτικό, πολιτιστικό και ταυτοτικό εργαλείο, του οποίου η μακροζωία αμφισβητεί όσο και συναρπάζει. Οσα  κρατη εχουν μεγαλη και σπουδαια ιστορια  εχουν και  την μοναρχια ως πολιτευμα. Στην  συγχρονη πραγματικοτητα οι περισσοτερες περιπτωσεις κυβερνητικης διαφθορας παρουσιαστηκαν σε αβασιλευτες δημοκρατιες πχ στην Ελλαδα ,στην Ιταλια κλπ.

Η μοναρχία, είτε τη θαυμάζουμε είτε την επικρίνουμε, αξίζει κάτι καλύτερο από τις συντομεύσεις που την περικλείουν σε κλισέ εικόνες. Όπως συμβαίνει συχνά, η ιστορική πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη, πιο λεπτή και πάνω απ' όλα πιο εκπληκτική από τις προκαταλήψεις που κυκλοφορούν ακόμα και σήμερα.

Στοιχεια  εληφθησαν απο την Επίσημη σελίδα της Μοναρχίας της Γαλλίας 

https://www.facebook.com/groups/815453444651838

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΝΟΣ ΗΓΕΤΗ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ;

 IΧΝΗΛΑΤΩΝΤΑΣ  ΤΟ  ΠΑΡΕΛΘΟΝ.

  Στη νεότερη ιστορία της Ελλάδας υπήρξαν περιπτώσεις θανάτου Βασιλέων και πολιτικών ηγετών, που επηρέασαν τις πολιτικές εξελίξεις και προκάλεσαν δράσεις και γεγονότα, τα οποία πιθανόν να μην είχαν συμβεί. Από τη μακραίωνα νεότερη ιστορία σταχυολογούμε τις ακόλουθες περιπτώσεις:

  1. ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α

  Στις 5/18 Μαρτίου 1913 ο Βασιλεύς Γεώργιος Α΄ θέλοντας να επισκεφθεί για εθιμοτυπικούς λόγους τον Γερμανό Ναύαρχο Γκόπφεν, κατέβηκε στην αποβάθρα του Λευκού Πύργου. Μαζί του ήταν και ο υπασπιστής του Ταγματάρχης Φραγκούδης. Σε μια πάροδο της οδού Βασιλίσσης Όλγας δολοφονήθηκε από τον Αλέξανδρο Σχοινά, χωρίς να διευκρινισθούν ποτέ οι λόγοι της δολοφονίας του Βασιλέως.

  Η συνεργασία του Βασιλέως με τον Πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο στο μικρό χρονικό διάστημά της υπήρξε άριστη και άψογη. Πολλές φορές ο Βενιζέλος ζητούσε την επέμβασή του στις διαφορές, που δημιουργούνταν με το Διάδοχο Κωνσταντίνο, Αρχιστράτηγο του Ελληνικού Στρατού, η οποία και γινόταν άμεσα. Εάν δεν συνέβαινε η δολοφονία του Βασιλέως η Ελλάδα και γενικότερα το Ελληνικό Έθνος δεν θα διχαζόταν αργότερα το 1915, από τη σύγκρουση των ισχυρών προσωπικοτήτων των δύο ανδρών, του Βασιλέως Κωνσταντίνου στον στρατιωτικό τομέα, και του Ελευθερίου Βενιζέλου στον πολιτικό τομέα. Θα αποφεύγετο ο Εθνικός Διχασμός, που τόσα δεινά για δεκαετίες επισώρευσε στην Ελλάδα και στο Έθνος μας.

  2. ΘΑΝΑΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ.

  Στις 30 Σεπτεμβρίου 1920 καθώς ο Βασιλεύς Αλέξανδρος έκανε τον περίπατό του στο βασιλικό κτήμα του Τατοΐου, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες ο σκύλος του ενεπλάκη σε καυγά μ΄έναν από τους δύο μακάκους Μπάρμπαρι, κατοικίδια. Καθ΄ήν στιγμή προσπαθούσε να διαχωρίσει τα δύο ζώα, ο δεύτερος μακάκος του επιτέθηκε και τον δάγκωσε στο πόδι και στον κορμό. Παρά τις προσπάθειες των Ελλήνων και των ξένων ιατρών ο Αλέξανδρος απεβίωσε την 25η Οκτωβρίου 1920 από σηψαιμία.

  Και τίθεται το ερώτημα: Εάν δεν συνέβαινε ο αδόκητος θάνατος του Βασιλέως Αλεξάνδρου η Ηνωμένη Αντιπολίτευσις, που κέρδισε στις βουλευτικές εκλογές της 14ης Νοεμβρίου 1920, θα διεξήγαγε δημοψήφισμα για την επιστροφή στο θρόνο του πατέρα του Κωνσταντίνου, γνωστής της άρνησης των Συμμάχων ή θα τον άφηνε στο θρόνο; Με Βασιλέα τον Αλέξανδρο θα άλλαζαν τη στάση των απέναντι της Ελλάδας; Θα είχαμε τη Μικρασιατική Καταστροφή ή μια άλλη λύση του προβλήματος του Κεμαλικού κινήματος; Θα χανόταν η Ανατολική Θράκη;

  3. ΘΑΝΑΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΠΑΥΛΟΥ.

  Την 6η Μαρτίου 1964 απεβίωσε ο Βασιλεύς Παύλος. Από το φθινόπωρο του 1963 η υγεία του Βασιλέως Παύλου ήταν αρκετά κλονισμένη, ενώ κατά τις λιγοστές δημόσιες εμφανίσεις του παρουσιαζόταν εμφανώς καταβεβλημένος από την υποβόσκουσα ασθένειά του(καρκίνος στομάχου). Στις 18 Φεβρουαρίου 1964 δόθηκε ανακοίνωση στο τύπο ότι σημειώθηκε επιδείνωση του έλκους και ο Βασιλεύς την 23η Φεβρουαρίου υποβλήθηκε από Ομάδα Ελλήνων και ξένων ιατρών σε εγχείρηση, ως πάσχων από <<στένωσιν του πυλωρού, συνεπεία παλαιού έλκους>>. Παρά το ιατρικό δελτίο ότι η μετεγχειρητική κατάσταση του Βασιλέως ήταν <<ικανοποιητική>>, η υγεία του επιδεινώθηκε τις επόμενες ημέρες και το απόγευμα της 6ης Μαρτίου απεβίωσε.

  Ο Βασιλεύς Παύλος διέθετε πείρα, σύνεση, καλοσύνη και εντιμότητα και δεν θα είχε υπάρξει ρήξη του Πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου με το θρόνο. Ήδη μετά τις βουλευτικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 1963, από τις οποίες νικητής αναδείχθηκε ο Γεώργιος Παπανδρέου, υπήρξε άριστη συνεργασία των δύο ανδρών. Συγκεκριμένα ο Παπανδρέου σχημάτισε κυβέρνηση, χωρίς να διαθέτει πλειοψηφία στη Βουλή και κυβέρνησε μέχρι την 23η Δεκεμβρίου 1963 και η πρότασή του στον Βασιλέα για διάλυση της Βουλής και διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών στις 16 Φεβρουαρίου 1964 έγινε αμέσως δεκτή.

  4. ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ.

   Τις πρώτες ώρες της 7ης Φεβρουαρίου 1964 ο Σοφοκλής Βενιζέλος, βρισκόμενος επί του επιβατηγού πλοίου ΕΛΛΑΣ, που είχε αναχωρήσει από τα Χανιά για τη Σύρο, μετά από την εκφώνηση πολιτικού λόγου ενόψη των βουλευτικών εκλογών της 16ης Φεβρουαρίου 1964, αισθάνθηκε δυσφορία και παρά τις προσπάθειες του καρδιολόγου ιατρού Γ. Καρούζου, που τον συνόδευε, απεβίωσε την 01.15 ώρα. Στο ιατρικό ανακοινωθέν εγράφη ότι ο Σοφοκλής Βενιζέλος απεβίωσε από <<βαρύτατο κολπάσους και εκ κοιλιακής μαρμαρυγής>>

   Εάν δεν είχε αποθάνει ο Σοφοκλής Βενιζέλος ποτέ δεν θα είχε μπορέσει ο Γεώργιος Παπανδρέου να υιοθετήσει την πολιτική της ρήξης με το θρόνο τη 15η Ιουλίου 1965. Με τον Σοφοκλή Βενιζέλο παρόντα στο εσωτερικό της Ενώσεως Κέντρου θα είχε διατηρηθεί μια ισορροπία. Μια ισορροπία που ανετράπη με το θάνατό του. Γιατί από τότε η Ένωση Κέντρου σταδιακά μετετράπη σε καθαρό αρχηγικό κόμμα, με όλες τις αδυναμίες, που συνεπάγεται αυτό. Εξάλλου να μην μας διαφεύγει ότι ο Σοφοκλής Βενιζέλος,  παρότι Φιλελεύθερος, είχε άριστη συνεργασία με το Βασιλέα Παύλο ως Πρωθυπουργός και ως Υπουργός στις διακομματικές κυβερνήσεις της διετίας 1950-1952.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ.

   Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι πολλά σημαίνοντα ιστορικά γεγονότα έχουν επηρεάσει την πολιτική ζωή της Ελλάδας και έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Ασφαλώς και δεν θα επέρχονταν δυσάρεστες εξελίξεις εξαιτίας αυτών. Αλλά στην πορεία της ζωής ενός Έθνους τα <<πάντα ρει>>.

ΠΗΓΕΣ. Τόμοι της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού για Πολέμους 20ου αιώνα.

Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας.

Καθαρή Δευτέρα: Κούλουμα στην Αθήνα του Βασιλεως Όθωνα

Πώς γιόρταζαν οι Αθηναίοι τα Κούλουμα, στα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα ;

        Σήμερα, Καθαρά Δευτέρα, επίσημη έναρξη της Σαρακοστής, σύμφωνα με την μακραίωνη ελληνική παράδοση γιορτάζονται τα Κούλουμα, τα οποία, όπως αναφέρει και το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών, ως έθιμο περιλαμβάνουν «μαζική έξοδο στην εξοχή, πέταγμα χαρταετού και κατανάλωση νηστίσιμων φαγητών. 

Βεβαίως, ανάλογα με την ιστορική περίοδο και την περιοχή, τόσο ο τρόπος με τον οποίο συντελείται αυτή «η μαζική έξοδος στην εξοχή» όσο και τα εδέσματα που καταναλώνονται διαφέρουν. 

Το σίγουρο πάντως είναι ότι πάντα η Καθαρά Δευτέρα αποτελούσε για τους περισσότερους ημέρα χαράς και ξεκούρασης. 

Το «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ» της 6ης Μαρτίου 1929 μάς πάει στα πρώτα χρόνια του ανεξάρτητου ελληνικού βασιλείου και μας αφηγείται τα Κούλουμα της Αθήνας του βασιλεως Όθωνα. «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ», 3.6.1929, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ» 

«Τα Κούλουμα, τα οποία τώρα εξέλιπαν σχεδόν, ήσαν ένα παλαιότατον αθηναϊκόν έθιμον. Μία μεγάλη και πανηγυρική εορτή. Μια γενικής έξοδος των κατοίκων της πόλεως και μία ομαδική διημέρευσις εις τις Κολώνες (σ.σ. Στήλοι Ολυμπίου Διός) και τους πέριξ λόφους. 

»Από το πρωί της Καθαροδευτέρας οι λόφοι του Αρδητού και του Σταδίου – τότε εις το Στάδιον και εις το Ζάππειον έσπερναν γρασίδι – καθώς και η πλατεία εις της Κολώνες, όπου οι Πλακιώτες αλώνιζαν, κατελαμβάνοντο από κόσμον πολύν. Μασκαράδες και πολίται Στης Κολώνες να βρεθήτε… »

Από όλες της συνοικίες της πόλεως συνέρρεεν ο κόσμος εκεί. Ο λαός ιδίως. Ενόμιζε κανείς ότι επρόκειτο περί στρατοπέδου. Αλλά και αι άλλαι τάξεις της κοινωνίας συμμετείχον δι’ ενός απογευματινού περιπάτου εις τα Κούλουμα. 

Οι πανηγυρισταί ή οι εορτασταί συν γυναιξί και τέκνοις εξεκινούσαν από όλα τα σημεία της πόλεως πεζή και μετέβαιναν εις της Κολώνες και εις τον όπισθεν αυτών λόφον, όπου τότε εγύριζαν τα φτερά των και δύο ανεμόμυλοι γραφικώτατοι. 

Εις το στρατόπεδον αυτό κυρίαν θέσιν κατείχον οι στραγαλατζήδες, με τα στραγάλια και τα μασούρια και τα παστέλια και τους ζαχαρωμένουνς κοκκορίκους και τα λουκούμια και το μελένιο το χαλβά, που τον έκοβαν μ’ ένα μικρό σκεπαρνάκι. Εκεί επωλούντο ωραία κρητικά πορτοκάλια, χουρμάδες, φουντούκια, φιστίκια ταραμάδες, εληές, θαλασσινά διάφορα, αχινοί, μίδια, στρείδια, κρεμμύδια, σκόρδα, λαγάνες, κρασιά, χαλβάς, ο ταχίν χαλβάς και πολίτικος, καρύδια, σύκα, χαϊμαλιά, σουτζούκια, σταφίδες, κυδονόπαστα, κουλούρια με σουσάμι, κρυονέρι “από του παπά τ’ αμέλι”,  όπως εσηνήθιζαν να φωνάζουν οι πωληταί με στάμναν ή το βαρέλι».

Εκεί οι τσότρες με το σώσμα και τα παγούρια με το κοκκινέλι. Οι περισσότεροι όμως εκ των εορταστών επηγαίναν εις τα μέρη αυτά με τας προμηθείας των, τας οποίας έκαμναν εις την Παληά Αγορά, που αργότερα εκάη και όπου υψούτο το περίφημο Ρολόϊ, διά να δείχνη της ώρες εις τους κατοίκους της πόλεως.(…) .

Το Ρολόϊ – ενας τετράγωνο υψηλός πύργος – ήτο κατασκεύασμα του λόρδου Έλγιν. 

Πικ – νικ.

Οι Αθηναίοι με τας οικογενείας των έστρωναν εις το χώμα ή εις το γρασίδι ή εις τον βράχον μία βελέντζα και ετοποθετούντο γύρω. Εις τη μέση το καλάθι ή τα καλάθια γεμάτα από νηστίσιμα φαγητά. Μαχαιροπήρουνα ελάχιστα. Τα δάχτυλα έπαιζαν το μεγαλύτερο ρόλο. 

Τα εξέπλεναν δε εις το τέλος με την τσότρα (σ.σ. ξύλινο παγούρι). Η μία παρέα ήτο πλησίον της άλλης. Αι συνομιλίαι ζωηραί. Τ’ αστεία και τα πειράγματα ανάλογα με το πνεύμα της εποχής και τον βαθμόν του πολιτισμού. 

Κάθε πενήντα βήματα και ένας γάιδαρος φορτωμένος σύκα ξερά. Ή διτροχο ξεζεμένο με πορτοκάλια και λεμόνια. Πού και πού κανένας στράβος, κατά προτίμησιν, διακονιάρης με μιά μονόχορδη λύρα και θρηνώδεις επικλήσεις. “Βοηθάτε, Χριστιανοί μου, τον αόμματο…” »Καθισμένος εις το χώμα, μ’ ένα μαντήλι ανοιγμένο εμπρός εις τα γόνατά του κ’ ένα παιδί δίπλα του, που εμάζευε της πεντάρες της ελεημοσύνης. (…)

 Αποκριάτικο κέφι 

Αλλού παρατηρείται ένας συνωστισμός του πλήθους. Δέκα ασίκηδες με τις μουτσούνες της αποκρηάτικες φορεμένες ανάποδα, χορεύουν τσάμικο. 

Παρακάτω λίγα παλληκάρια με της άσπρες φουστανέλες στήνουν το χορό. Το πλήθος τους θαυμάζει και τους χειροκροτεί. Είνε μια παρέα από γαλατάδες Λοιδωρικιώτες. 

Οι φραγκοραφτάδες της Αγίας Ειρήνης Ξετρελλαίνουν τα κορίτσια με τις φυσαρμόνικές και τα ερωτικά τραγούδια. Το απόγευμα το γλέντι είνε εις το κατακόρυφον. Οι περισσότεροι είνε εις το κέφι. Πολλοί μεθυσμένοι. Άλλοι κοιμούνται, ξαπλωμένοι εις τα χόρτα, ανάσκελα, μ’ ένα μαντήλι ριγμένο εις το πρόσωπο δια να προφυλαχθούν τάχα από τον ήλιο. Άλλοι είνε πεσμένοι μπρούμυτα, σαν νεκροί μάχης. Τους ξάπλωσε κάτω το ρετσινάτο. (…) 

Οι λόφοι αντηχούν από φωνές και τραγούδια. Ακούονται τα νταβούλια, οι γκάιδες και οι πίπιζες. Επί ημέρας πολλάς διατηρούνται τα ίχνη των φαγοποτικών οργίων. Χιλιάδες φλούδες από πορτοκάλια. Μυριάδες όστρακα θαλασσινών. Ένα σύννεφο από παληόχαρτα που στροβιλίζει ο αέρας εδώ κι εκεί. Να και μια περίπολος διά την τάξιν! Περνά εφ αμάξης -καροτσάδα- ένας πλούσιος έμπορος. Αυτός, η γυναίκα του, τα δύο του αγόρια, τα τρία του κορίτσια και μία μικρή υπηρέτρια εμπρός εις τον αμαξά, ο οποίος δέρνει αλύπητα τ’ άλογα αισθανόμενα την ανάγκην ν’ απεργήσουν. Τα Κούλουμα ετελείωναν σχεδόν με την δύσιν του ηλίου. (…)

 Ο Όθωνας 

Πολλοί εκ των υπουργών επήγαιναν εις τα Κούλουμα διά να διασκεδάσουν με το θέαμα του κόσμου. Ο βασιλεύς Όθων με την Αμαλίαν και τους υπασπιστάς των πολλάκις επεσκέφθησαν έφιπποι τα Κούλουμα. Και ο βασιλευς Γεώργιος Α' κατόπιν. Δεν υπήρχε Αθηναίος ο οποίος να μη εγνώριζε την παμπαλαίαν αυτήν εορτήν. Φινάλε Κατά τας οκτώ το βράδυ (…) οι [σαλπιγκτές] δηλονότι όλων των στρατιωτικών σωμάτων, οι οποίοι εσάλπιζαν την αποχώρησιν. Η πόλις ωμοίαζε προς νεκροταφείον. Ψυχή εις τους δρόμους. Όλα τα σπίτια κλειστά και σκοτεινά. Μετά το ξεφάντωμα της τελευταίας Κυριακής της Αποκρηάς και μετά το υπαίθριον γλέντι των Κουλούμων ήτο φυσικό να γίνεται πλέον αισθητή η κούρασις και να επέρχεται ο κόρος. 

Όλη η πόλις παρεδίδετο εις ένα ύπνον βαθύν, τον οποίον διέκοπταν μερικά ροχαλητά ή φωνές των σκύλλων εις τους δρόμους και των κοκκόρων τα λαλήματα.