Ο Ιωάννης Μεταξάς αναλύει την ανυπακοή Πλαστήρα κατά την πτώση του ελληνικού μετώπου στο Αφιόν (Καθημερινή, 25.6.1924).
Το ιστορικό ζήτημα της ανυπακοής Πλαστήρα κατά την πτώση του ελληνικού μετώπου το μοιραίο δεκαπενταύγουστο του 1922 δεν είναι κάτι νέο.
Το καλοκαίρι του 1924, και ενώ είχε συντελεστεί η πολιτειακή μεταβολή, διέρρευσαν στον αντιβενιζελικό τύπο αποσπάσματα της έκθεσης της ανακριτικής επιτροπής Μαζαράκη για την πτώση του μετώπου. Σε αυτά, φαινόταν ότι ο Πλαστήρας δεν είχε εκτελέσει διαταγή που είχε λάβει σε κρίσιμη στιγμή για την ελληνική παράταξη.
Ακολούθησε ένας ποταμός πρωτοσέλιδων δημοσιευμάτων σε όλο το φάσμα του αντιβενιζελικού τύπου που συντηρήθηκε και από δηλώσεις σωματαρχών όπως ο Δημαράς και ο Τρικούπης που υποδείκνυαν τον Πλαστήρα ως κύριο υπαίτιο της κατάρρευσης.
Το εμβληματικότερο δημοσίευμα από αυτά είναι αυτό που σας παρουσιάζω σήμερα. Ο Ιωάννης Μεταξάς, αρχηγός των Ελευθεροφρόνων τότε, με μια μακροσκελή πρωτοσέλιδη παρέμβασή του στην Καθημερινή στις 25 Ιουνίου 1924, υπεδείκνυε ως υπεύθυνο της πτώσης του μετώπου τον Πλαστήρα.
Δεν θα σταθώ στην ανάλυση των στρατιωτικών επιχειρημάτων του Μεταξά γιατί δεν έχω τις γνώσεις να τα ζυγίσω σωστά και να αξιολογήσω. Το αφήνω αυτό σε αρμοδιότερους.
Θα πω όμως δυο λόγια για αυτό που ξέρω καλά: την πολιτική αντιβενιζελική συγκυρία.
Η αντιβενιζελική παράταξη βρισκόταν υπό διάλυση και αξιωματούχοι του χώρου πρόβαλλαν έντονα το σενάριο ένωσης του Λαϊκού Κόμματος και των Ελευθεροφρόνων. Σε αυτή την προοπτική συμφωνούσε και ο Γ. Βλάχος για τον λόγο αυτό κατά την περίοδο Μαΐου - Δεκεμβρίου 1924 έδινε χώρο στην εφημερίδα του στον Μεταξά και στους Ελευθερόφρονες. στην περίοδο αυτή ανήκει και το δημοσίευμα που στην εισαγωγή του επαινεί τον Μεταξά όπως θα δείτε.
Θυμίζω σε όλο το 1922 και 1923 η Καθημερινή και ο Βλάχος καθύβριζαν τον Μεταξά, αλλά και την περίοδο 1925-1928 που ακολούθησε.
.
Οι δημοσιευθεισες επισημες εκθεσεις εφεραν εις το φως το γεγονος οτι ο κυριος υπευθυνος της καταρρεύσεως του μικρασιατικου μετωπου ειναι ο τεως αρχηγος της επαναστασεως Ν.Πλαστηρας, οστις μετα της εκδηλωση της εχθρικης επιθεσεως κατα την νυκτα της 14ης προς 15η Αυγουστου 1922 εγκατελειψε την θεσιν του και παραλαβων το αποσπασμα του εξηφανισθη.' Ουτω εδημιουργηθη το εν τω ανωτερω σχεδιαγραμματι σημειουμενον ΚΕΝΟΝ δια του οποιου ο εχθρος κατορθωσε να εισδυση εις την ημετεραν παραταξιν και να ενσπειρη τον πανικον ,αποτελεσμα του οποιου υπηρξε η καταρρευσις του μετωπου. Αποδεικνυεται ουτω περιτρανως οτι η προς την Ερυθραιαν φυγη του ''θρυλικου'' Πλαστηρα υπηρξε η κυρία αφορμη της διασπασεως του μετώπου.
.
