ΔΕΝ ΤΟΛΜΑ Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΝΑ ΑΓΓΙΞΕΙ ΤΟ "ΤΟΤΕΜ" ΤΟΥ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ...

Από Διαμαντῆς Κούτουλας / ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Νοεμβρίου 07, 2025

Μιλοῦσα μὲ ἕνα παλιὸ συμφοιτητὴ ἀπὸ τὸ 1981, νῦν πανεπιστημιακὸ καὶ τοῦ ἐπεσήμανα ὅτι ἀκόμα δέν τολμᾶ ἡ πανεπιστημιακὴ ἱστοριογραφία νὰ ἀγγίξει τό "ΤΟΤΕΜ" τοῦ Καραμανλῆ.

Διαφώνισε (ὡς δεξιὸς βεβαίως) ἀλλὰ τοῦ "τἄχωσα" μὲ τὸ θάρρος τῆς πολυετοῦς φιλἰας μας, θυμίζοντας του τὰ ἀκόλουθα·

1) ὁ Καραμανλῆς δέν ἦταν ἐκεῖνος ποὺ ΕΓΚΑΤΕΛΕΙΨΕ ΑΜΑΧΗΤΙ ΤΗΝ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟ τὸ 1974 στὸν Ἀττίλα‒2 μέ γραπτὴ διαταγὴ τοῦ Ὑπ.Ἀμύνης ΑΒΕΡΩΦ στὸν ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ διικητὴ τῆς Ἐθνικῆς Φρουρᾶς {χωρὶς μἀλιστα ὁ Δκτὴς Ἀμμοχώστου Ζαρκάδας νά εἰδοποιήσει γιὰ τὴν ΑΜΑΧΗΤΙ ἐγκατάλειψη τοῦ ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ τῆς πόλης, τοὺς φαντάρους πού φύλαγαν σκοπιὰ σέ διάφορα μέρη, ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΜΟΝΟΥΣ βορὰ στὰ τουρκικὰ ἅρματα

—Πῶς κοιμόσασταν τὰ βράδια βρὲ ἀλῆτες;}

2) ὁ Καραμανλῆς δὲν ἦταν πού τὸ 1973 ἔστειλε μεσολαβητὴ τὸν Π.Βαρδινογιάννη στὸν Ἰωαννίδη ζητῶντας νὰ ἀναλάβει ...Πρόεδρος Δημοκρατίας ἀντὶ τοῦ Παπαδόπουλου κι ὁ Ἰωαννίδης ἀρνήθηκε; {Γι αύτὸ καὶ τὰ καλὰ πληροφορημένα "ΝΕΑ" τοῦ Λαμπρἀκη ἔγραφαν ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ, 18 Νοεμβρίου 1973, ὅτι <ἔρχεται ὁ Καραμανλῆς> {βλ. φωτό}

3) ὁ Καραμανλῆς δέν ἦταν ποὺ ΕΚΟΨΕ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ τὸ 1976 τὴν ρευστότητα στὶς ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ βιομηχανίες ΠΙΤΣΟΣ—ΙΖΟΛΑ—ΕΣΚΙΜΟ ὁδηγῶντας τις στὴν ΠΤΩΧΕΥΣΗ;

Καὶ νὰ μὴν μιλήσω γιὰ τὸ ξεπούλημα στοὺς ΑΓΓΛΟΥΣ τοῦ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΟΚΑ μὲ τὶς Συμφωνίες Ζυρίχης,Λονδίνου τὸ 1959/60—ἀλλὰ ἂς μείνω μόνον σὲ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΕΖΗΣΑ ΚΑΙ ΘΥΜΑΜΑΙ ὡς μαθητής ....

ΑΝΤΕ ΛΟΙΠΟΝ ΓΡΑΨΤΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ γιὰ τό "Τοτέμ" σας— κι ἀφῆστε τὶς ἁγιογραφίες...

https://diamantiskoutoulas.blogspot.com/2025/11/blog-post_7.html

Τατόι: Βρέθηκε το χρυσό μετάλλιο του Βασιλια Κωνσταντίνου στους Ολυμπιακούς της Ρώμης που θεωρούνταν κλεμμένο

Το χρυσό μετάλλιο αυτό ήταν το πρώτο για την Ελλάδα μετά απο αυτό του Κώστα Τσικλητήρα το 1912


Ένα σπάνιο εύρημα ήρθε στο φως κατά την αποκατάσταση του πρώην βασιλικού κτήματος στο Τατόι. Ανάμεσα στα προσωπικά αντικείμενα της οικογένειας βρέθηκε το χρυσό μετάλλιο που είχε κερδίσει ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης το 1960.

Το μετάλλιο θεωρούνταν χαμένο για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες. Από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 είχε χαρακτηριστεί ως κλεμμένο και η τύχη του αγνοούνταν, μέχρι που εντοπίστηκε και πλέον ανήκει στις Συλλογές του Τατοΐου. Ωστόσο, δεν πρόκειται να εκτεθεί στο κοινό, σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού.

Στην ενημέρωση του ΥΠΠΟ αναφέρεται ότι τα ολυμπιακά μετάλλια της περιόδου 1928–1968 είχαν κοινό σχέδιο, έργο του Ιταλού χαράκτη Giuseppe Cassioli, το οποίο απεικόνιζε τη θεά Νίκη και έναν ολυμπιονίκη που μεταφέρεται από το πλήθος στο στάδιο.

Ειδικά για το 1960, οι δύο όψεις του μεταλλίου είχαν αντιστραφεί — ένα χαρακτηριστικό που κάνει το συγκεκριμένο κομμάτι ξεχωριστό. Στη στεφάνη του αναγράφεται η λέξη VELA (ιστιοπλοΐα), ενώ η επιγραφή «Giochi della XVII Olimpiade Roma MCMLX» παραπέμπει στους αγώνες της Ρώμης.Οι δύο όψεις του μεταλλίουΜπλε θήκη μεταλλίου
Η ιστορική νίκη στη Νάπολη

Στις 7 Σεπτεμβρίου 1960, η Ελλάδα πανηγύρισε το πρώτο της χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο μετά από σχεδόν μισό αιώνα. Ο νεαρός τότε διάδοχος Κωνσταντίνος, μαζί με τους Οδυσσέα Εσκιτζόγλου και Γιώργο Ζαΐμη, κατέκτησαν την πρώτη θέση στην κατηγορία «Ντράγκον» της ιστιοπλοΐας, με το σκάφος «Νηρεύς».

Η ελληνική ομάδα είχε προετοιμαστεί μεθοδικά και αγωνίστηκε στα νερά της Νάπολης, τα οποία –όπως έλεγαν οι ίδιοι– θύμιζαν τον Φαληρικό κόλπο, κάτι που τους βοήθησε να προσαρμοστούν στις συνθήκες. Δύο ιστιοδρομίες πριν από το τέλος είχαν ήδη εξασφαλίσει ένα μετάλλιο, αλλά στόχος τους ήταν το χρυσό.

Με σταθερή στρατηγική απέναντι στους Αργεντινούς –που θεωρούνταν φαβορί– συγκέντρωσαν 6.733 βαθμούς, έναντι 5.715 της Αργεντινής, εξασφαλίζοντας έτσι την κορυφή. Η απονομή έγινε στο λιμάνι της Σάντα Λουτσία, στη Νάπολη, παρουσία πλήθους

 κόσμου.

Την επόμενη μέρα, η Αθήνα γιόρταζε. Οι δρόμοι στολίστηκαν με σημαίες και πλήθος πολιτών συγκεντρώθηκε για να υποδεχθεί τους Ολυμπιονίκες

.

Ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής συνεχάρη τον διάδοχο λέγοντας: «Εν τω προσώπω του Διαδόχου ετιμήθη το όνομα της Ελλάδος».

Στις 12 Σεπτεμβρίου, το αεροσκάφος που μετέφερε τους νικητές και τη βασιλική οικογένεια προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού.

Ο Κωνσταντίνος, συγκινημένος, ευχαρίστησε τον πατέρα του, βασιλιά Παύλο, το πλήρωμά του και τον ελληνικό λαό για τη στήριξη.

Μαζί με τους συναθλητές του, και την (τότε) πριγκίπισσα Σοφία (η οποία επίσης είχε εργαστεί σκληρά για την επιτυχία του αδερφού της) κατέθεσε δάφνινο στεφάνι στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη στο Σύνταγμα.

Δείτε όλη τη συλλογή του Τατοΐου, ΕΔΩ

https://www.newsbeast.gr/lifestyle/arthro/12680700/tatoi-vrethike-to-chryso-metallio-tou-konstantinou-stous-olybiakous-tis-romis-pou-theorountan-klemmeno

Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ (ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ,ΤΟ ΚΟΙΝΟΦΕΛΕΣ ΕΡΓΟ)

Μεταστροφή στην Ορθοδοξία

Το φθινόπωρο του ίδιου έτους, η Σοφία ταξίδεψε στο Βερολίνο προκειμένου να συζητήσει με την οικογένειά της την επιθυμία της και το χρέος της ως μελλοντική βασίλισσα των Ελλήνων να μεταστραφεί από τον Προτεσταντικό στον Ορθόδοξο Χριστιανισμό. Ο αυτοκράτορας της Γερμανίας και αδερφός της, Γουλιέλμος Β΄, είχε σφοδρές αντιρρήσεις αλλά έχοντας τη συγκατάθεση της μητέρας της και της γιαγιάς της, βασίλισσας Βικτωρίας, αποφάσισε να κατηχηθεί και να ασπαστεί το ορθόδοξο δόγμα. Ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών Γερμανός Β΄ ανέλαβε να την κατηχήσει. [6]

Το Μεγάλο Σάββατο 20 Απριλίου/ 2 Μαΐου 1891 έγινε η επίσημη τελετή της βάπτισής της, την οποία η εφημερίδα «Το Άστυ» σχολίασε ως εξής:

«Εἰς τὴν πίστην τῶν πατέρων μας, εἰς τὴν πίστην ἐν ἦ καὶ δι΄ ἧς το ἔθνος ἐσώθη, καὶ τῆς ὁποίας τὰ σεπτὰ σύμβολα κατέστησαν τὰ σύμβολα τοῦ ἐθνισμοῦ μας, προσῆλθε χθές προσήλυτος εὐγενὴς καὶ γλυκεῖα, λευκὰ ἐνδεδυμένη τὸ σῶμα, λευκὴν ἔχουσα καὶ τὴν ψυχήν.[...] Λόγοι ὑπέρτατοι ἐθνικῆς καὶ οἰκιακῆς ἁρμονίας, ἡ ἀνατροφή τῶν τέκνων τοῦ βασιλικοῦ Οἴκου τῆς Ἑλλάδος ἠ μεγάλη ἀποστολὴ ἔπεισαν τὴν ἡγεμονίδα, ὅτι ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἐπετάσσετο εἰς αὐτὴν νὰ προσέλθῃ προσήλυτος εὐπρόσδεκτος εἰς τοὺς κόλπους τῆς μητρὸς Ἐκκλησίας.

Χθὲς τὸ πρωί διὰ τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ ἁγίου Πνεύματος, κατὰ τὰ δόγματα τῆς ἐκκλησίας μας καὶ διὰ τῆς εὐώδους χάριτος τοῦ ἁγίου μύρου, ἡ πριγκίπησσα ἐδέχθη τὸ βάπτισμα τῆς Όρθοδοξίας έν συγκινήσει ἰερᾷ, τῆς όποίας μετεῖχον και ὅλοι οἰ παριστάμενοι.»

Στο ρεπορτάζ της η εφημερίδα αναφέρει ότι η τελετή έλαβε χώρα στις 8 το πρωί, πριν την ακολουθία του Μεγάλου Σαββάτου, στην εκκλησία των Ανακτόρων. Παρόντες ήταν η βασιλική οικογένεια, ο πρωθυπουργός Θεόδωρος Δηλιγιάννης και μερικοί ιεράρχες, ενώ τη βάπτιση δια χρίσματος τέλεσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Γερμανός. Η τελετή έγινε κατά το τυπικό του Συμεώνος Τραπεζουντίου. Ακολούθησε η θεία λειτουργία και στο τέλος της η Σοφία κοινώνησε τα άχραντα μυστήρια για πρώτη φορά. [7]

Η Ηγεμονίδα Σοφία το 1902.

Κοινωφελές έργο

Το 1896 αναλαμβάνει την πρωτοβουλία για την ίδρυση και λειτουργία ενός νοσοκομείου για παιδιά. Ήρθε σε επαφή με το ηγουμενοσυμβούλιο της Ιεράς Μονής Πετράκη η οποία διέθετε ένα μεγάλο και κατάλληλο χώρο στο Γουδί και κατάφερε να της παραχωρηθεί δωρεάν το οικόπεδο έκτασης 50 στρεμμάτων. Στις 26 Αυγούστου του 1896 εκδόθηκε το σχετικό βασιλικό διάταγμα και στις 9 Σεπτεμβρίου ο πληρεξούσιος της Σοφίας, συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Σαπουντζάκης και το Ηγουμενοσυμβούλιο της Μονής, υπέγραψαν το συμβόλαιο δωρεάν παραχώρησης του χώρου, στο οποίο αναφέρετο ότι «παρεχωρεῖτο εἱς τήν Α.Β.Υ. τήν Ηγεμονίδα Σοφίαν διά δωρεᾶς τελείας καί ἀμετακλήτου μεταξύ ζώντων».[8] Τα χρήματα για την ανέγερση του νοσοκομείου συγκεντρώθηκαν με πανελλήνιο έρανο στον οποίο συμμετείχαν εκτός από τα μέλη της βασιλικής οικογένειας, όλοι οι εύποροι Αθηναίοι και κυρίως ο Ανδρέας Συγγρός, με την δωρεά του οποίου ανεγέρθηκε το πρώτο περίπτερο. [9] Οι πρώτοι στόχοι της Σοφίας ήταν το νοσοκομείο «Ν' ἀποδίδη τήν ὑγείαν στά ἄρρωστα Ἑλληνόπουλα καί νά μορφώνῃ Ἑλληνίδας Νοσοκόμους, ἁξίας τοῦ ὑψηλοῦ προορισμοῦ των». Για το δεύτερο αυτό σκοπό, τρεις νοσοκόμες, επιλεγμένες από την Πριγκίπισσα, στάλθηκαν με δικά της έξοδα στην Αγγλία, προκειμένου να σπουδάσουν τη νοσηλευτική ενώ φρόντισε να φθάσει και να διδάξει σε αυτό η Κλεονίκη Κλωνάρη, απόφοιτος της νοσηλευτικής σχολής της Μασσαχουσέττης.[10] 

Η τελετή του θεμέλιου λίθου έλαβε χώρα την Τετάρτη 16 Οκτωβρίου 1896, στις 9 Ιανουαρίου 1900 κυρώθηκε το καταστατικό (γραμμένο από την ίδια την Πριγκίπισσα) Νοσοκομείου των Παίδων «Η Αγία Σοφία», όπως ονομάστηκε. Σύμφωνα με το καταστατικό, τη γενική διοίκηση αναλάμβανε αυτοπροσώπως η Σοφία, η οποία εξέλεγε και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου. Από αυτήν επίσης επιλέγονταν και διορίζονταν το ανώτερο προσωπικό του Ιδρύματος.[11]

Τον Δεκέμβριο του 1897 τιμήθηκε από την βασίλισσα Βικτωρία με το παράσημο του Βασιλικού Ερυθρού Σταυρού για την προσφορά της στη νοσηλεία των τραυματιών του ελληνοτουρκικού πολέμου.

Κατά τη διάρκεια του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του 1897 η Σοφία ασχολήθηκε ενεργά με την περίθαλψη και τη νοσηλεία των στρατιωτών, στο τμήμα της σχολής Ευελπίδων που είχε μετατραπεί σε νοσοκομείο βαρέως τραυματισμένων.[12] Επίσης είχε θέσει υπό την προστασίας της, το «Οικονομικό Συσσίτιο» την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια αρωγής των απόρων. Το «Οικονομικό Συσσίτιο» που λειτουργούσε από τον Δεκέμβριο του 1896, προσφέροντας καθημερινή τροφή στους φτωχούς, κατά τη διάρκεια του πολέμου ανέλαβε και τη σίτιση των άπορων στρατιωτών που εξαιτίας του πολέμου έμεναν προσωρινά στην Αθήνα. Το 1897 είχε συνολικά παρασκευάσει και διανείμει 2.690.000 μερίδες φαγητού. [13]

Έντονη δραστηριότητα επέδειξε και στο θέμα της δενδροφύτευσης της Πρωτεύουσας. Επίτιμη πρόεδρος της «Φιλοδασικής Εταιρείας», συμμετείχε συχνά, σαν παράδειγμα προς μίμηση σε πρωτοβουλίες δενδροφύτευσης, με πρώτη αυτή που έγινε τον Νοέμβριο του 1901 για την αναδάσωση του λόφου του Φιλοπάππου. Υποστήριξε επίσης όλες τις δενδροφυτεύσεις της περιόδου-Αρδηττός, πρόποδες του Λυκαβηττού, δημιουργία Άλσους Ζαππείου, όπως και Παγκρατίου και Καισαριανής.

Κίνημα στο Γουδί

Η κυβέρνηση Θεοτόκη, ξεκινώντας μια προσπάθεια αναδιοργάνωσης του στρατεύματος, αναθέτει, τη γενική διοίκηση του Στρατού στο διάδοχο Κωνσταντίνο. Η διοίκηση του Κωνσταντίνου και η ανάθεση των ανώτατων αξιωμάτων στους Πρίγκιπες, προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια, καθώς κατηγορούνταν για νεποτισμό, ευνοιοκρατία, και κακή διαχείριση. Όλα αυτά, έκαναν την μυστική στρατιωτική οργάνωση, Στρατιωτικό Σύνδεσμο να πραγματοποιήσει στις 15 Αυγούστου 1909 στρατιωτικό πραξικόπημα, που έμεινε γνωστό ως Κίνημα στο Γουδί.[14]

Σαν αποτέλεσμα του Κινήματος, όλοι οι πρίγκιπες αλλά και ο Διάδοχος παραιτήθηκαν από τις θέσεις τους (προκειμένου να μη φέρουν σε δύσκολη θέση τον Βασιλιά, και διακινδυνεύσουν ακόμα και τον Θρόνο του) και έφυγαν στο εξωτερικό. Η Σοφία, και τα παιδιά τους –η οικογένεια είχε αυξηθεί κατά δυο μέλη: Την 1η/14 Δεκεμβρίου γεννήθηκε ο Παύλος (κατοπινός βασιλιάς των Ελλήνων) ενώ την 31η Ιανουαρίου/14η Φεβρουαρίου 1904 γεννήθηκε η Ειρήνη (κατοπινή Βασίλισσα της Κροατίας)-, αναχώρησαν από την Αθήνα για το Κάστρο του Κρόνμπεργκ στην Έσση, φιλοξενούμενη της αδερφής της, Μαργαρίτας, με το ξέσπασμα του Κινήματος, και λίγες μέρες αργότερα τους ακολούθησε και ο Διάδοχος.

Μετά το Κρόνμπεργκ εγκαταστάθηκαν στο Βερολίνο, όπου η Σοφία είχε την ευκαιρία να συμφιλιωθεί με τον αδερφό της Γουλιέλμο (με τον οποίο είχαν διαταραχτεί οι σχέσεις τους λόγω της μεταστροφής της Σοφίας στην Ορθοδοξία)3, ενώ ο Διάδοχος ανέλαβε τη διοίκηση ενός πρωσικού τμήματος στρατού και συνέχισε την στρατιωτική του εκπαίδευση δίπλα στον μοιραίο για τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 στρατάρχη Κόλμαρ Φράιχερ φον ντερ Γκολτς.[15]

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BB%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%B1_%CE%A3%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82

Στου Όθωνα τα χρόνια

Γράφει η Ανθούλα Δανιήλ //

Παναγιώτης Κιμουρτζής- Άννα Μανδυλαρά: «Φιλέορτο Βασίλειο» Δημόσιες εορτές και εθνικές επέτειοι κατά την οθωνική περίοδο, Εκδ.Gutenberg 2023

Πώς εορτάζουν οι Έλληνες στου Όθωνα τα χρόνια; Αυτό είναι το θέμα του βιβλίου με τον τίτλο Φιλέορτο Βασίλειο, και διευκρινιστικό υπότιτλο «Δημόσιες εορτές και εθνικές επέτειοι κατά την οθωνική περίοδο». Στην ουσία, πρόκειται για ένα πρωτόκολλο και γεννιέται μια ιδεολογία, γεμάτη από συμβολισμούς που «εξευρωπαΐζει» τους απαίδευτους φουστανελοφόρους Έλληνες.

Ωραιότατο εξώφυλλο, Προλεγόμενα, Εισαγωγή, δύο μεγάλα Μέρη, Επιλεγόμενα, τέσσερα Παραρτήματα, Φωτογραφικό υλικό, Πηγές, βιβλιογραφία –Αρθρογραφία και Ευρετήριο είναι οι επιμέρους τίτλοι αυτού του βιβλίου.

Οι δύο συγγραφείς είναι ο Παναγιώτης Κιμουρτζής, Καθηγητής Νεότερης Ιστορίας και Ιστορίας της Εκπαίδευσης στην Εκπαιδευτική Πολιτική, στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου και η Άννα Μανδυλαρά, Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Και οι δύο, μεταξύ άλλων, έχουν ποικίλες δραστηριότητες, οι οποίες πηγάζουν από τους τίτλους τους, όπως συνεργασίες με άλλα πανεπιστήμια, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, συγγραφές και συμμετοχές σε συνέδρια.

Η συγγραφή ενός βιβλίου από δύο επιστήμονες φαίνεται μάλλον δύσκολο εγχείρημα, όπως οι ίδιοι λένε, αλλά και καθόλου ακατόρθωτο, όπως φαίνεται από το αποτέλεσμα. Επομένως έχουμε στα χέρια μας ένα πόνημα À quatre mains, με τέσσερα χέρια δηλαδή, σαν να έπαιζαν στο πιάνο «το ίδιο μουσικό κομμάτι». Το βιβλίο αφιερώνουν στον αγαπημένο τους δάσκαλο Γιώργο Δερτιλή.

Στην πρωτεύουσα της Ελλάδας, την Αθήνα, και προηγουμένως το Ναύπλιο, αλλά και όλες τις πόλεις και κωμοπόλεις την ημέρα της εορτής, εθνικής, θρησκευτικής ή άλλης, θα ξυπνούσαν τον λαό είκοσι ένας κανονιοβολισμοί που έπεφταν από το πολυβολείο του Λυκαβηττού. Στρατιωτικές μπάντες στους δρόμους, εωθινά άσματα και άλλα της εορτής συμπαρομαρτούντα θα καλούσαν τον λαό στο ναό της Αγίας Ειρήνης, όπου θα συναντούσαν όλη την ελίτ της χώρας∙ τους βασιλείς Όθωνα και Αμαλία, τους πολιτικούς, στρατιωτικούς και θρησκευτικούς άρχοντες. Μετά το πέρας της δοξολογίας θα έπιναν τον καφέ τους στο καφενείο «Η Ωραία Ελλάς», στη γωνία Αιόλου και Ερμού, θα μάθαιναν τα νέα της Ελλάδας και του εξωτερικού, θα διασκέδαζαν πίνοντας και χορεύοντας με νταούλα και ζουρνάδες στους δρόμους και στις πλατείες. Οι βασιλείς θα δεξιώνονταν τους επίσημους επισκέπτες της Αθήνας και θα χόρευαν μια «πολωνέζα» με τη ζωηρή βασίλισσα. Αυτά επί Όθωνος, αλλά και πριν από τον Όθωνα οι Έλληνες είχαν αρκετούς αγίους για να βρίσκουν την ευκαιρία να διασκεδάζουν (επειδή ισχύει πάντα το βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόκευτος). Πέραν αυτών, αφορμή για διασκέδαση έδινε και η επίσκεψη επιφανών. Για παράδειγμα, η άφιξη του Υψηλάντη στο Βουκουρέστι, 22 Μαρτίου /3 Απριλίου 1821 εορτάστηκε με επαναστατικό οίστρο και λιτανεία. Τον Όθωνα, όταν έφτασε στην Ελλάδα με τους 3.500 Βαυαρούς τον υποδέχτηκαν οι στόλοι των τριών Προστάτιδων Δυνάμεων (να θυμίσουμε πως όταν κατέφθασε ο Καποδίστριας είχε γίνει Βαϊφόρος∙ ο συμβολισμός είναι μέγας∙ σαν τον Χριστό τον υποδέχτηκαν με βάγια και στο τέλος τον δολοφόνησαν).

Οι εορτές, γράφουν οι συγγραφείς, έχουν σκοπό να συνδέσουν το ποικιλόμορφο πλήθος με το ελληνικό παρελθόν, αλλά και να καθρεφτίζουν τους στόχους του νέου κράτους με τον Βασιλιά στο κέντρο∙ οι ευκαιρίες είναι πολλές: η άφιξη του Όθωνα, η πρώτη προκήρυξη, η ηλικίωση, ο γάμος του, τα εγκαίνια του οθωνικού πανεπιστημίου, η ορκωμοσία επί του Συντάγματος, η 25ετηρίδα του Όθωνος, η 25η Μαρτίου (από το 1838), η 3η Σεπτεμβρίου (από το 1844), η ονομαστική εορτή των βασιλέων, το νέος έτος… Γενικά, υπάρχει μία τάση όλες αυτές οι επέτειοι να ενσωματωθούν στην ελληνική παράδοση –μια «επινοημένη παράδοση»- που συμπεριλαμβάνει τους βασιλείς και φέρνει ομοιογένεια στο ετερόκλητο βασίλειο, στο οποίο παρατηρείται ένα βαθύ «πολιτιστικό ρήγμα», το οποίο δεν περιορίζεται στο ντύσιμο οπλαρχηγών ή και στο «φράγκικο» των ξένων, αλλά και σε ό,τι αφορά τα πολιτιστικά και οικονομικά προγράμματα, τις κοινωνικές θεσμοθετήσεις, το φορολογικό σύστημα, την αντιμετώπιση των ηρώων του ’21, και πολλά άλλα, τα οποία ένας ιστορικός οφείλει να μελετά γιατί άλλα συμπεράσματα συνάγει από τις διαθέσεις κατά την άφιξη του Όθωνα π.χ. και άλλα από τις ανάλογες που οδήγησαν στην έξωσή του. Συμπερασματικά: «όλες οι ιεροτελεστίες είναι επαναλαμβανόμενες και η επανάληψη υπονοεί αυτομάτως, συνέχεια με το παρελθόν».

Κατά τον Freud πρόκειται για μια «τυφλή προσπάθεια να χαλιναγωγηθεί ο κλονισμός που προκάλεσε τη διαταραχή… χωρίς ωστόσο να μπορεί να αποσπασθεί από το αβίωτο παρόν και τελικά να τεθεί υπό έλεγχο». Η έρευνα είναι μεγάλη σ’ αυτό το σημείο και οι δύο επιστήμονες έχουν πολλούς λαβυρίνθους να εξερευνήσουν, αλλά ας καταλήξουμε στο ότι οι οθωνικές εορτές δημιουργούν μια νέα μνήμη, όπου πολλά αποσιωπώνται, ενώ επιπλέει η ελπίδα για νέο μέλλον.

Οι συγγραφείς του βιβλίου θα διεισδύσουν στο πολύπλοκο πλέγμα των αντεγκλήσεων, ιδεολογημάτων, σκοπιμοτήτων και συμφερόντων… Οι εορτές, που είναι στην ουσία τελετουργίες, συνιστούν αυτό που ονομάζουμε πρωτόκολλο. Το πρωτόκολλο υπονοεί κάτι σημαντικό, εγγυάται τη συνέχεια και διατηρεί τη μνήμη των πολιτικών θεσμών που εκφράζονται με σύμβολα. Σύμβολο είναι η σημαία, και ανάλογα με τις εικόνες που φέρει, αποκτά περαιτέρω συμβολισμούς.

Αρχής γενομένης από το κίνημα του φιλελληνισμού, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, πολλοί επιφανείς ενδιαφέρθηκαν για την ελληνική κληρονομιά. Ο Βαυαρός βασιλιάς και πατέρας του Όθωνα Λουδοβίκος είχε μετατρέψει τον φιλελληνισμό σε κρατική πολιτική, μεθοδεύοντας συστηματική και την εγκαθίδρυση μιας μοναρχίας περιβεβλημένης με δραστηριότητες αρχιτεκτονικές, ζωγραφικές, πολεοδομικές, Γράμματα και Τέχνες, για όσο, τουλάχιστον, εξυπηρετούσαν τα συμφέροντά τους.

Απομνημονευματογράφος ο Αλέξανδρος Ριζος Ραγκαβής, «αυλικός ποιητής», πολιτικός, πρέσβης, γνωστός για την πίτση του στη βασιλεία περιγράφει μεν την ημέρα της αφίξεως του Όθωνα αλλά προσθέτει και το δικό του σχόλιο, στο οποίο συνδέει το σημείο της άφιξης του Όθωνα στην Τίρυνθα με την απέναντι Λερναία ακτή, όπου αποβιβάστηκε ο μυθικός Δαναός για να κομίσει στην Ελλάδα τα φώτα εξ Ανατολής. Ο Γερμανός Καρλ Μέντελσον Μπαρτόλντυ, κάνει λόγο για την ενθουσιώδη υποδοχή, την οποία σχολιάζει ο Λουδοβίκος Ρος και ο Λούντβιχ Μάουερ οι οποίοι θεωρούν την υποδοχή ως ζήτημα πρωτοκόλλου ανάμεσα σε οπλαρχηγούς και βασιλιά. Η υποδοχή έχει παρασταθεί σε πίνακες από επιφανείς ζωγράφους μεταξύ των οποίων είναι και ο Πέτερ φον Ες.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Προκήρυξη του Όθωνα στην οποία κεκαλυμμένα διακρίνεται η αντιπαλότητα των στρατιωτικών και πολιτικών μονάδων τις οποίες ο Βασιλιάς θα αντιμετωπίσει ως «αναρχία, διχόνοια και βδελυρό εγωισμό».

Παρατίθεται το Πρόγραμμα της τελετής Ενηλικίωσης του Όθωνα με όλες τις λεπτομέρειες, δυσκολίες που συνάντησε και αδυναμίες που είχε. Στέμμα και σπαθί είχαν παραγγελθεί σε μεγάλους οίκους χρυσοχοΐας στο Παρίσι. Τα εμβλήματα του Βασιλείου της Βαυαρίας όμως δεν χρησιμοποιήθηκαν και συν τω χρόνω επεκράτησε η πολύπτυχη φουστανέλα, έτσι ο Όθωνας από Γερμανός έφιππος έγινε φουστανελοφόρος, διότι η «ελληνοπρέπεια» τον κατέτασσε στους άμεσους απογόνους των Ελλήνων και ισχυροποιούσε τον μυθικό δεσμό της βαυαρικής μοναρχίας με το ελληνικό έθνος.

Στις 3 Μαΐου 1837 ο Όθων εγκαινίασε το Οθώνειον Πανεπιστήμιο, κατά τα πρότυπα των γερμανικών Πανεπιστημίων. Η 3η Μαΐου όμως είναι και ημέρα των γενεθλίων του, οπότε η 3η Μαΐου συνέδεσε τη μοναρχία με την παιδεία. Ενδιαφέρουσα και ιδεολογικά φορτισμένη ήταν η ομιλία του Πρύτανη Κ.Δ.Σχινά, σπουδασμένου στην Γερμανία και οπαδού της μοναρχίας.

Τα γενέθλια του Όθωνα συνεορτάζονται με τα γενέθλια τους πανεπιστημίου, τα γενέθλια όμως της Ελλάδας εορτάζονται στις 25 Μαρτίου. Και επειδή ένα έθνος δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς εθνική υποδομή, ο αγώνας των Ελλήνων προβάλλεται, οι αγωνιστές και οι διάδοχοί τους καλούνται στα ανάκτορα και σε άλλες εκδηλώσεις, ο Όθωνας ενισχύει χήρες και ορφανά, προσπαθεί όσο μπορεί να τους αποζημιώσει όλους, και δεν υπάρχει κάποιος, Έλληνας η Φιλέλληνας και ξένος που να μην ζητά κάποια χάρη ή αποζημίωση για την δράση του στον Αγώνα. Ο Όθωνας ζητά από τον φον Ες να φιλοτεχνήσει πορτρέτα των Αγωνιστών και να στολίσει με αυτά τις στοές του βασιλικού κήπου και να φαίνεται ότι η επιλογή του για τον θρόνο είναι απόφαση του λαού.

Φροντίζει να περιστοιχίζεται από ήρωες ή γόνους ηρώων, όπως Κ. Μπότσαρης, γιος του Μάρκου και το 1835 μεταφέρει τα οστά του στρατάρχη Γεωργίου Καραϊσκάκη στο προς τιμήν του μνημείο στο Φάληρο.

Επειδή στην αρχαία Ελλάδα τέσσερις μεγάλες εορτές ένωναν τους Έλληνες -τα Πύθια, τα Ίσθμια, τα Νέμεα και οι Ολυμπιακοί αγώνες- τέσσερις έπρεπε να είναι οι εθνικές επέτειοι του νέου κράτους: οι αγώνες της Τριπολιτσάς, της Ύδρας, της Αθήνας και του Μεσολογγίου.

Ο Παναγιώτης Σούτσος, σε κλίμα άκρατης αρχαιολατρίας, απορρίπτει θρησκεία και Θεό και στη θέση του βάζει το Υπέρτατον Ον, το οποίο δανείζεται από την ανεξιθρησκία της Γαλλικής Επανάστασης, ο Όθωνας όμως θέλει να έρθει κοντά στον λαό και τις συνήθειές του. Έτσι, καθιέρωσε, με βασιλικό διάταγμα, την 25η Μαρτίου για την διπλή εορτή του Ευαγγελισμού και της έναρξης της επανάστασης, μια χειρονομία προς τον θρησκευόμενο λαό. Από την άλλη η αυτονομία της Εκκλησίας από το Πατριαρχείο το 1850 ήταν μια υπόμνηση του ρόλου που έπαιξε ο κλήρος κατά την Επανάσταση. Η Επέτειος της 25ης Μαρτίου του 1838 έγινε με μεγάλη προβολή και επισημότητα, κανονιοβολισμούς και φωταψίες, χορούς και ευθυμία, όπου γυναίκες και παιδιά ξέφυγαν από τον δημόσιο αποκλεισμό τους και εμφανίστηκαν ανάμεσα στον ανδροκρατούμενο χορό. Στα αποσπάσματα από τα σχόλια των εφημερίδων θα δούμε τον έπαινο για τις γυναίκες που μπήκαν στον χορό σαν αρχαίες Σπαρτιάτισσες και τη μητέρα Λέκκα που έχασε τρεις γιους στη Μάχη των Αθηνών, να σπεύδει να χορέψει κάτω από την Σημαία με την άκρη της οποίας σκούπιζε τα δάκρυά της, γεγονός που συγκίνησε τους βασιλείς.

Στην Ολυμπία οργανώθηκαν αθλητικοί αγώνες, πράγμα που αγνοούσε ο Βασιλιάς και δυσαρεστήθηκε διότι η εθνική επέτειος δεν ήταν «ένα “αθώο ιδεώδες” που μπορούσε να χρησιμοποιήσει κανείς κατά βούληση». Στην επέτειο παρευρέθηκαν αντιπρέσβεις, ανώτατοι στρατιωτικοί και άλλοι επίσημοι, με εμφανή την απουσία των πρέσβεων της Ρωσίας, Αυστρίας, Βαυαρίας, πράγμα που σχολιάστηκε. Ο Λουδοβίκος της Βαυαρίας δυσαρεστήθηκε που ο Όθωνας παρεχώρησε εθνική εορτή στους Έλληνες για την Επανάστασή τους, φοβούμενος την περαιτέρω απαίτησή τους για παραχώρηση Συντάγματος. Από αντιπολιτευόμενη εφημερίδα σχολιάστηκαν δυσμενώς τα «μπαβαρέζικα βάλσια» εκεί που έπρεπε να ακούγεται ελληνική μουσική. Ακόμα και η μέρα ήταν βροχερή όπως το 1821, είπαν.

Η άλλη μεγάλη επέτειος, μετά την 25η Μαρτίου, είναι η επέτειος της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, η οποία ξεκίνησε από τους στρατιωτικούς. Λαός και στρατός με μπάντα και φωνές έφτασαν στα ανάκτορα και απαίτησαν Σύνταγμα το οποίο υποχρεώθηκε ο βασιλιάς να παραχωρήσει. Οι επαναστάτες, αντάρτες, αποστάτες, στασιαστές, είναι οι ίδιοι ανάλογα από την οπτική του κρίνοντος.

Βεβαίως μεγάλο είναι το θέμα του τι είναι οι εθνικές εορτές από όπου προκύπτει ότι «η 25η Μαρτίου και ο εορτασμός της καθιερώνεται ως ο κατεξοχήν φορέας των εθνικών εορτών» διότι «συμβολίζει τα ιερά και τα όσια του κρατικού εθνικισμού του νεαρού βασιλείου» και στο εξής οι εθνικές εορτές θα είναι οι φορείς εθνικών ιδεολογημάτων, γι’ αυτό και όλα έπρεπε να γίνουν αυστηρά, σύμφωνα με τον νόμο, αλλιώς μπορούσε κανείς να κατηγορηθεί για εθνική μειοδοσία. Ο εορτασμός στα Επτάνησα έλαβε τον συμβολισμό της Ένωσης με την Ελλάδα. Σε κάθε πόλη αναφύονται διαφορετικά προβλήματα και προστριβές με πολιτικές προεκτάσεις πάντα. Οι μεγάλες δυνάμεις δεν συμπαθούν την Ελλάδα, ιδίως μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο, γι’ αυτό τα πλοία τους δεν απέτισαν τιμή με κανονιοβολισμούς στη εθνική μας επέτειο, ενώ δυο χρόνια αργότερα απέκλεισαν το λιμάνι του Πειραιά. Τέλος, επανήλθε η «κανονικότητα».

Η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου έδωσε αφορμή να γραφούν πολλά ποιητικά και θεατρικά έργα, να γίνουν πίνακες και λιθογραφίες και έτσι να μεγαλυνθεί ο μύθος της. ΄

Εν ολίγοις, είναι πολλά τα παιχνίδια και της πολιτικής και της διπλωματίας τα οποία καταγράφονται, σχολιάζονται και ερμηνεύονται, όπως πολλά είναι και τα θέματα που απασχολούν τους δύο συγγραφείς.

Ο Παναγιώτης Κιμουρτζής και η Άννα Μανδυλαρά, με μια αφήγηση συναρπαστική, μας δίνουν την ιστορία της πολύπαθης Ελλάδας, μέσα από τις πηγές, τα επίσημα έγγραφα, αλλά και μέσα από τα δημοσιεύματα στις εφημερίδες, καθώς και από την πολύ ενδιαφέρουσα αλληλογραφία της Αμαλίας, από την οποία προκύπτουν ευχάριστα συναισθήματα και αγάπη για τον απλό λαό και τις λαϊκές γιορτές του, αλλά χαρακτηρίζει «καρκίνο» του φραγκοφορεμένους που σπούδασαν στη Γερμανία και ξεσηκώνουν τους στρατιωτικούς εναντίον του Βασιλιά.

Τέλος, το βιβλίο διαβάζεται με βαθιά συγκίνηση όχι μόνο από ειδικούς επιστήμονες αλλά και από κάθε Έλληνα που δεν έχει κόψει τις ρίζες του  με τα ιστορικά θεμέλιά του και από κάθε μελετητή που θέλει να δει τις λεπτομέρειες πίσω από την επιφάνεια.

https://www.fractalart.gr/fileorto-vasileio/

Η CIA αναφέρει τον Καραμανλή ως συνεργάτη των Γερμανών.

Υπερσιβηρικός
Η CIA αναφέρει τον Καραμανλή ως συνεργάτη των Γερμανών. Μία από τις άπειρες αποδείξεις των "πατριωτών" για το τι έκαναν όντως οι παππούδες τους στην Κατοχή.
Το λινκ: https://cia.gov/readingroom/document/519b7f95993294098d512b57



https://www.press-gr.com/2025/10/cia_28.html

Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.(ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ,Ο ΓΑΜΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΔΟΧΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ)

Η Σοφία γεννήθηκε στα Νέα Ανάκτορα του Πότσδαμ στις 14 Ιουνίου 1870 και ήταν το πέμπτο (επβιώσαν) παιδί και η τρίτη κόρη του Φρειδερίκου, Διαδόχου της Γερμανίας, και της Βικτωρίας, Βασιλικής Πριγκίπισσας.

Από την πλευρά του πατέρα της ήταν εγγονή του Γουλιέλμου Α΄ της Γερμανίας, ενώ από την πλευρά της μητέρας της εγγονή της Βικτωρίας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Αδέλφια της ήταν ο Γουλιέλμος, η Καρλόττα, ο Ερρίκος, η Βικτωρία και η Μαργαρίτα, ενώ είχε και άλλα δύο αδέλφια, τον Σιγισμόνδο και το Βλαδίμηρο, που πέθαναν σε νεαρή ηλικία από σοβαρές ασθένειες.

Ήταν γνωστή στην οικογένειά της ως Σόσσυ για να ταιριάζει με το χαϊδευτικό όνομα της αδελφής της, Μαργαρίτας (Μόσσυ).

Γάμος με το διάδοχο Κωνσταντίνο

Σε ηλικία 17 ετών και κατά την διάρκεια παραμονής της στην Αγγλία με αφορμή τον εορτασμό του Χρυσού Ιωβηλαίου της βασίλισσας Βικτωρίας, θα γνωρίσει για πρώτη φορά στο Λονδίνο, τον Ιούνιο του 1887, τον 19χρονο Κωνσταντίνο, Δούκα της Σπάρτης και Διάδοχο της Ελλάδας.

Η γνωριμία τους θα συνεχιστεί και θα αναπτυχθεί στο Βερολίνο, όπου ο Κωνσταντίνος σπούδαζε στην «Πρωσική Ακαδημία Πολέμου» της πόλης. Το ειδύλλιο προχώρησε γρήγορα και παρόλο το διπλό πένθος του βασιλικού οίκου των Χοεντσόλλερν (ο παππούς της, Γουλιέλμος Α΄ της Γερμανίας, πέθανε στις 26 Μαρτίου και ο πατέρας της, Φρειδερίκος Γ΄, στις 15 Ιουνίου 1888) οι επίσημοι αρραβώνες ζευγαριού ανακοινώθηκαν από τον ίδιο τον Γεώργιο Α΄ της Ελλάδας στις 15 Οκτωβρίου 1888.

Συγκεκριμένα, κατά την έναρξη των συνεδριάσεων της Γ΄ συνόδου της ΙΑ΄ κοινοβουλευτικής περιόδου, κατά την ομιλία του στους αντιπροσώπους του Έθνους, είπε: «[...] ευτυχής λογίζομαι αγγέλων υμίν, ότι ησφαλίσθη το μέλλον της Δυναστείας και επληρώθη πόθος εθνικός δια των αρραβώνων του προσφιλούς υιού και διαδόχου Μου μετά της Α.Υ. της Ηγεμονίδος Σοφίας αδελφής του Βασιλέως της Πρωσίας και Γερμανού Αυτοκράτορος. Τον δεσμόν τούτον μετά κραταιάς και ενδόξου δυναστείας συνήψεν αυθόρμητως στοργή, επιτυχέστερον δ΄ αυτού δεν θα ηδύνατο να συναρμόση η πολιτική φρόνησις.[...]»[1]

Ο Δανός φιλέλληνας Βάλτερ Κρίστμας ανακαλούσε αργότερα το κλίμα των ημερών εκείνων διαπιστώνοντας την επίδραση που είχε αυτός ο αρραβώνας στο συλλογικό υποσυνείδητο του Έλληνα:

«Μια παλιά προφητεία ανήγγειλε την αναγέννηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας όταν η Ελλάδα θα αποκτήσει έναν Βασιλιά Κωνσταντίνο και μια Βασίλισσα με το όνομα Σοφία. Όταν λοιπόν ο επίδοξος διάδοχος του θρόνου αρραβωνιάστηκε την Πριγκίπισσα Σοφία, την κόρη του Αυτοκράτορα Φρειδερίκου, υπήρξε αγαλλίαση σε όλη τη χώρα. Οι Έλληνες είναι αρκετά προληπτικοί και παρ΄όλο που σε ηρεμότερες στιγμές ίσως αρνούνται ότι τρέφουν φιλοδοξίες μεγαλείου, κατά πως τους αποδίδεται, βαθιά μέσα στο πιο κρυφό μέρος της καρδιάς τους υπνώττει ακόμα η Μεγάλη Ιδέα. Πέρα όμως από εθνικές φιλοδοξίες και μυστικιστικούς συσχετισμούς με ονόματα της βυζαντινής ιστορίας, η Ελλάδα είχε κάθε λόγο να αγαλλιάζει με τον δεσμό που αποκτούσε η βασιλική της οικογένεια με τον Οίκο των Hohenzollern. [Γιατί] κάθε προσδοκία άμεσης υποστήριξης της εξωτερικής της πολιτικής είχε μέχρι τώρα πικρά διαψευστεί.[...]» [2]

Η πριγκίπισσα Σοφία, αφού υπογράφηκε το προικοσύμφωνο, ξεκίνησε συνοδευόμενη από τη μητέρα της και τις αδερφές της, Βικτωρία και Μαργαρίτα, για τη νέα της ζωή στην Ελλάδα.

Στις 13 Οκτωβρίου 1889, έφτασε με το πλοίο στην Κόρινθο, όπου την υποδέχτηκαν ο Βασιλιάς, ο Διάδοχος αλλά και πλήθος κόσμου. Από την Κόρινθο (διαμέσου Καλαμακίου Κορίνθου, μια που η διώρυγα του ισθμού της Κορίνθου δεν είχε ακόμα κατασκευαστεί) έφτασαν στον Πειραιά με τη βασιλική θαλαμηγό Αμφιτρίτη το απόγευμα της 13ης Οκτωβρίου. Ο ποιητής Γεώργιος Σουρής καλωσόρισε τη νύφη με τον χαρακτηριστικό του τρόπο με το ποίημα «Και ο Ρωμηός προβάλλει και την νύφη ψάλλει[α]».Ο χορός που δόθηκε το 1889 στα Ανάκτορα για τους γάμους της Σοφίας με τον Κωνσταντίνο.

Οι γάμοι τελέστηκαν στην Μητρόπολη των Αθηνών την Κυριακή 15 Οκτωβρίου 1889 και ήταν η πρώτη φορά που τελέστηκαν πριγκιπικοί γάμοι στο ελληνικό κράτος.2 Το θέαμα το παρακολούθησε όλη η Αθήνα, εμβρόντητη από την πολυτέλεια αλλά και την παρουσία τόσων ξένων προσωπικοτήτων -κυρίως εστεμμένων- και όπως ήταν φυσικό ήταν το μόνιμο θέμα των συζητήσεων αλλά και της ειδησεογραφίας για πολλές μέρες πριν και μετά.

Οι νεόνυμφοι αμέσως μετά τον γάμο τους εγκαταστάθηκαν προσωρινά και μέχρι την ανέγερση ιδιαίτερου Ανακτόρου στο (κατεδαφισμένο σήμερα) Μέγαρο του Μιλτιάδη Νεγρεπόντη, που βρισκόταν στη συμβολή των οδών Όθωνος και Αμαλίας [4]. Κυρία επί των Τιμών της πριγκίπισσας διαδόχου Σοφίας επιλέχτηκε η Ελίζα Σούτσου, η οποία όμως το 1891 λόγω του γάμου της με τον πρεσβευτή της Ισπανίας στην Αθήνα, μαρκήσιο Πρα ντε Ναντουγιές [5], εγκατέλειψε τη θέση της. Τελικά, δίπλα στη Βασίλισσα θα διοριστεί τον Αύγουστο του 1893 η ανιψιά του τότε Υπουργού Εξωτερικών Αλέξανδρου Κοντόσταυλου, Αγγελική Κοντοσταύλου, η οποία και θα παραμείνει δίπλα της για όλα τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής της.

Στις 7 Ιουλίου 1890 στις 9:12 π.μ., η Σοφία γέννησε στα θερινά Ανάκτορα του Τατοΐου το πρώτο παιδί της, τον Γεώργιο. Κοντά της βρισκόταν ήδη η μητέρα της και οι δυο αδερφές της, Βικτωρία και Μαργαρίτα, πολύτιμη συντροφιά στη δύσκολη εγκυμοσύνη που είχε. Η γέννηση χαιρετίστηκε με 101 κανονιοβολισμούς από τον Λόφο των Νυμφών(Αστεροσκοπειο).

Το φθινόπωρο του 1890 ανακοινώθηκε η απόφαση της κυβέρνησης Τρικούπη να προχωρήσει με έξοδα του Δημοσίου στην εδώ και καιρό σχεδιαζόμενη ανέγερση νέου ανακτόρου, ειδικά για τον Διάδοχο. Ο σχεδιασμός και η ανέγερση της κατοικίας ανατέθηκαν στο φημισμένο αρχιτέκτονα Ερνστ Τσίλλερ. Η οικοδόμηση ολοκληρώθηκε έξι χρόνια αργότερα, το 1897(το σημερινο προεδρικο μεγαρο).

Η μετακόμιση στην καινούργια κατοικία βρήκε την οικογένεια να έχει αυξηθεί κατά δυο μέλη, αφού στις 21 Ιουλίου 1893 γεννήθηκε ο Αλέξανδρος και στις 20 Απριλίου 1896 η Ελένη.

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BB%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%B1_%CE%A3%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82

Βασιλιάς Κωνσταντίνος: Ο τάφος στο Τατόι, οι συγγενείς του και η αξιοποίησή του κτήματος

Η τελευταία κατοικία του  βασιλιά Κωνσταντίνου  είναι το βασιλικό κοιμητήριο στο Τατόι, οπου ενταφιάστηκε πλάι στους προγόνους του στον χώρο που  βρίσκονται τα βασιλικά κτήματα - Ποιοι έχουν ενταφιαστεί στο Τατόι, η ιστορία του και το ιδιοκτησιακό καθεστώς του

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 82 ετών το βράδυ της Τρίτης (10/1/23) έπειτα από πολυήμερη νοσηλεία στη μονάδα αυξημένης φροντίδας ιδιωτικού νοσοκομείου, καθώς είχε υποστεί βαρύ εγκεφαλικό. Η τελευταία κατοικία του  είναι το βασιλικό κοιμητήριο στο Τατόι, καθώς  ενταφιάστηκε πλάι στους προγόνους του στον χώρο  των βασιλικών  κτημάτων. Η κηδεία του, όπως αποφασίστηκε ,αδικαιολογητα και αυθαιρετα και χωρις σεβασμο απο τον μητσοτακη, το πρωί της Τετάρτης (11/1) εγινε γίνει ως ιδιώτη και όχι με τιμές αρχηγού κράτους.Παροτι  παραβρεθηκαν 17 αρχηγοι κρατων και βασιλικων οικων δινοντας για την Ελλαδα μια πολυ ασχημη εικονα.

Κοιτάζοντας κανείς το Μαυσωλείο, ο χρόνος γυρίζει πίσω. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό νεοβυζαντινό κτίσμα με έτη κατασκευής 1936-1940 είναι ισόγειο ταφικό κτήριο τετράγωνου σχήματος με κεντρικό τρούλο. Εσωτερικά οι θόλοι και ο τρούλλος προοριζόταν να καλυφθούν με ψηφιδωτά σε χρυσό φόντο. Είναι έργο του αρχιτέκτονα Μανώλη Λαζαρίδη ο οποίος αρχικά είχε σχεδιάσει ένα πιο σύνθετο κτίσμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα μνήματα είναι εξαιρετικά λιτά με μασίφ πεντελίσιο μάρμαρο κατά κύριο λόγο. Ιδιαίτερα περίτεχνα είναι τα μνήματα του Πρίγκιπα Νικολάου και της συζύγου του, Πριγκίπισσας Ελένης, Μεγάλης Δούκισσας της Ρωσίας.  

Οπως αναφέρει η ιστοσελίδα tatoi.org, φιλοξενεί τους τάφους των Βασιλέως Κωνσταντίνου Α’, της Βασίλισσας Σοφίας και του Βασιλέως Αλέξανδρου. Οι σοροί των βασιλέων ενταφιάστηκαν την Κυριακή 22 Νοεμβρίου 1936 μετά την μεταφορά τους από τον Βασιλέα Γεώργιο από την κρύπτη της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Φλωρεντίας. Ο Αλέξανδρος μεταφέρθηκε κοντά στους γονείς του από το αρχικό του μνήμα μπροστά από το ναό της Αναστάσεως. Οπως γράφει ο ιστορικός κ. Κώστας Σταματόπουλος στο βιβλίο του το Χρονικό του Τατοΐου με την έκφραση «όστις εβασίλευσε αντί του πατρός αυτού» αποκαταστάθηκε στο μνήμα του το 1936, η συνταγματική και δυναστική τάξη που είχε διασαλευτεί το 1917 από τον διορισμό του ως βασιλέως από τον Βενιζέλο και την Entente. 

Ο ναός της Αναστάσεως

Ο ναός της Αναστάσεως, στο περίβολο του οποίου βρίσκεται το κοιμητήριο κατασκευάστηκε το1899 και κρύβει και αυτός τη δική του μοναδικής ιστορία. Πρόκειται για έναν ισόγειο ναό σταυροειδής με κεντρικό τρούλο. Είναι κτίριο από περιμετρικές φέρουσες λιθοδομές και ξύλινη στέγη. Από την στιγμή του θανάτου της κόρης της Αλεξάνδρας, μεγάλης δούκισσας Παύλου της Ρωσίας (1891), η Βασίλισσα Όλγα συνέλαβε την ιδέα της ανέγερσης ενός ναού στο κοιμητήρι της Δυναστείας. Η εκτέλεση του σχεδίου ωστόσο καθυστέρησε και ο θεμέλιος λίθος του ναού δεν τέθηκε παρά στις 6 Αυγούστου του 1899. 

Στο βασιλικό κοιμητήριο, στον λοφίσκο Παλαιόκαστρο, έχουν ενταφιασθεί:

Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ των Ελλήνων (24 Δεκεμβρίου, 1845 - 18 Μαρτίου, 1913)
Βασίλισσα Όλγα των Ελλήνων, Μεγάλη Δούκισσα Όλγα Κωνσταντίνοβνα της Ρωσίας (3 Σεπτεμβρίου, 1851 - 18 Ιουνίου, 1926) - (σύζυγος του Βασιλιά Γεωργίου Α΄)
Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ των Ελλήνων (2 Αυγούστου, 1868 - 6 Φεβρουαρίου, 1923)
Βασίλισσα Σοφία των Ελλήνων, Πριγκίπισσα Σοφία της Πρωσίας (14 Ιουνίου, 1870 - 13 Ιανουαρίου, 1932) - (σύζυγος του Βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄)
Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄ των Ελλήνων (1 Αυγούστου, 1893 - 25 Οκτωβρίου, 1920)
Πριγκίπισσα Ασπασία Μάνου (4 Σεπτεμβρίου, 1896 - 7 Αυγούστου, 1972) - (σύζυγος του Βασιλιά Αλέξανδρου Α΄)
Βασίλισσα Αλεξάνδρα της Γιουγκοσλαβίας, Πριγκίπισσα Αλεξάνδρα της Ελλάδας (25 Μαρτίου, 1921 - 30 Ιανουαρίου, 1993) - (σύζυγος του Βασιλιά Πέτρου Β΄ της Γιουγκοσλαβίας, κόρη του Βασιλιά Αλέξανδρου Α΄)
Βασιλιάς Γεώργιος Β΄ των Ελλήνων (20 Ιουλίου, 1890 - 1 Απριλίου, 1947)
Βασιλιάς Παύλος Α΄ των Ελλήνων (14 Δεκεμβρίου, 1901 - 6 Μαρτίου, 1964)
Βασίλισσα Φρειδερίκη των Ελλήνων, Πριγκίπισσα Φρειδερίκη του Αννοβέρου (18 Απριλίου, 1917 - 6 Φεβρουαρίου, 1981) - (σύζυγος του Βασιλιά Παύλου Α΄)
Πρίγκιπας Γεώργιος της Ελλάδας (24 Ιουνίου, 1869 - 25 Νοεμβρίου, 1957)
Πριγκίπισσα Μαρία Βοναπάρτη (2 Ιουλίου, 1882 - 21 Σεπτεμβρίου, 1962) - (σύζυγος του Πρίγκιπα Γεωργίου)
Πρίγκιπας Νικόλαος της Ελλάδας (22 Ιανουαρίου, 1872 - 8 Φεβρουαρίου, 1938)
Πριγκίπισσα Ελένη της Ελλάδας, Μεγάλη Δούκισσα Ελένη της Ρωσίας (17 Ιανουαρίου, 1882 - 13 Μαρτίου, 1957) - (σύζυγος του Πρίγκιπα Νικολάου)
Πρίγκιπας Ανδρέας της Ελλάδας (20 Ιανουαρίου, 1882 - 3 Δεκεμβρίου, 1944) (Γιος του Γεωργίου Α’ και πατέρας του Δούκα του Εδιμβούργου)

 Πρίγκιπας Χριστόφορος της Ελλάδας (10 Αυγούστου, 1888 - 21 Ιανουαρίου, 1940)
Πριγκίπισσα Φραγκίσκη της Ορλεάνης (25 Δεκεμβρίου, 1902 - 25 Φεβρουαρίου, 1953)- σύζυγος του Πρίγκιπα Χριστόφορου)
Πριγκίπισσα Αλεξάνδρα της Ελλάδας, Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας (30 Αυγούστου, 1870 - 24 Σεπτεμβρίου, 1891) - (σύζυγος του Μεγάλου Δούκα Παύλου Αλεξάνδροβιτς της Ρωσίας, κόρη του Βασιλιά Γεωργίου Α΄)
Πριγκίπισσα Μαρία της Ελλάδας, Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας (3 Μαρτίου, 1876 - 14 Δεκεμβρίου, 1940) - (σύζυγος του Μεγάλου Δούκα Γεώργιου Μιχαήλοβιτς της Ρωσίας, κόρη του Βασιλιά Γεωργίου Α΄)
Πριγκίπισσα Όλγα της Ελλάδας (26 Μαρτίου, 1880 - 21 Οκτωβρίου, 1880) - (κόρη του Βασιλιά Γεωργίου Α΄)
Πριγκίπισσα Αικατερίνη της Ελλάδας, Λαίδη Μπράντραμ (4 Μαΐου, 1913 - 2 Οκτωβρίου, 2007) - (κόρη του Βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄)
Αντιναύαρχος Περικλής Ιωαννίδης (1 Νοεμβρίου 1881 - 7 Φεβρουαρίου 1965), δεύτερος σύζυγος της Πριγκίπισσας Μαρίας της Ελλάδος 

Η ιστορία του

Το Τατόι βρίσκεται 15 χιλιόμετρα βόρεια του κέντρου της Αθήνας, στους πρόποδες της Πάρνηθας. Xτίστηκε το 1889. Στο κτήμα βρίσκεται το θερινό ανάκτορο της ελληνικής βασιλικής οικογένειας. Το αρχαίο επίσημο όνομα της περιοχής είναι Δεκέλεια. Το Τατόι είναι ο τόπος γέννησης του Βασιλέα Γεωργίου Β΄, του βασιλεως Αλεξανδρου  Α, του βασιλεως Παυλου Α ,του βασιλεως Κωνσταντινου Β΄, του πριγκιπα διαδοχου Παυλου  των Ελληνων (ντε Γκρες) .

Διοικητικά υπάγεται στον δήμο Αχαρνών - Θρακομακεδόνων στην νομαρχία ανατολικής Αττικής. Στην σημερινή τοποθεσία των ανακτόρων πιστεύεται ότι βρισκόταν η Αρχαία Δεκέλεια, δήμος των Μεσογείων της αρχαίας Αθήνας ενώ αρκετούς αιώνες αργότερα, επί Τουρκοκρατίας, το Τατόι υπήρξε οθωμανικό τσιφλίκι μαζί με τα γειτονικά του Μαχούνια και του Λιόπεσι, όπως αναφέρει η wikipedia. Το τοπωνύμιο προέρχεται από το όνομα του αλβανοβλάχου φύλαρχου Τατόη. Μετεπαναστατικά τα τσιφλίκια αγοράστηκαν από τον Φαναριώτη ευγενή Αλέξανδρο Καντακουζηνό, για να καταλήξει, τελικώς, στον σύζυγο της θυγατέρας του, Ελπίδας, Σκαρλάτο Σούτσο.Με χρηματα που εφερε η βασιλισσα Ολγα απο την Ρωσια αγοραστηκε το Τατοι. 

Δεν ηταν ελληνικα τα χρηματα, αλλα ηταν τοσο μεγαλη η εμπαθεια του βενιζελου και του παπανδρεου και του σημητη που νομοθετησαν παρανομα πραγματα. Ο νομος του 1994 κατεπεσε πανηγυρικα στο ευρωπαικο δικαστηριο και γιαυτο επιδικαστηκε αποζημιωση  του κρατους στην βασιλικη οικογενεια.

Οι επισκέπτες και η καταστροφική πυρκαγιά του 2021

Προσωπικότητες της εποχής, όπως ο τσάρος Νικόλαος Β΄ της Ρωσίας, η Ελισάβετ της Αυστροουγγαρίας, οι βασιλείς του Ηνωμένου Βασιλείου Εδουάρδος Ζ΄ και Αλεξάνδρα ή, τα τελευταία χρόνια, η βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου, η Τζάκυ Κέννεντυ, καθώς και άλλοι το επισκέφθηκαν ή φιλοξενήθηκαν εντός αυτού.

Το Τατόι υπήρξε θέατρο σκηνών μεγάλης δραματικής εντάσεως, όπως η έξωση του Κωνσταντίνου Α΄ το 1917, η αγωνία και ο θάνατος του βασιλέα Αλεξάνδρου, ο θάνατος του βασιλέα Παύλου. Άπειρες ήσαν οι επίσημες ή ανεπίσημες συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν εκεί και οι οποίες επηρέασαν την πορεία των εθνικών και πολιτικών πραγμάτων: ιδιαίτερης σημασίας ήσαν οι διαβουλεύσεις του θέρους του 1915, καθώς και οι συσκέψεις εν όψει της γερμανικής επιθέσεως τον χειμώνα του 1941 ή λόγω της κατάρρευσης του μετώπου τον επόμενο τραγικό Απρίλιο. Τρεις κυβερνήσεις ορκίσθηκαν στο Τατόι: του Ελευθερίου Βενιζέλου, τον Αύγουστο του 1915, του Δημητρίου Ράλλη, τον Νοέμβριο του 1920, και του Γεωργίου Παπανδρέου, τον Φεβρουάριο του 1964. 

 Καταστροφές από την πυρκαγιά του 2021 

Στην πυρκαγιά που ξέσπασε στις αρχές Αυγούστου 2021 κάηκε μεγάλο τμήμα του δάσους του κτήματος. Επίσης από τη φωτιά καταστράφηκαν το κτίριο προσωπικού, η οικία φροντιστή, το κτίριο τηλεπικοινωνιών (τηλεγραφείο), το δασονομείο και το κτίριο του Διευθυντηρίου. Επίσης, από τη φωτιά κάηκαν δύο κοντέινερ στα οποία φυλάσσονταν αντικείμενα του παλατιού.

Ιδιοκτησιακό καθεστώς και αξιοποίηση

Το κτήμα, όπως αναφέρει η wikipedia, περιήλθε στο Δημόσιο, συνολικά, τρεις φορές, το 1924, το 1973 και το 1994. Πάντοτε, έπειτα από καθεστωτικές αλλαγές, είτε καταβαλλόταν αποζημίωση στην τέως βασιλική οικογένεια, είτε δημευόταν το σύνολο της περιουσίας της. Το 1924, έπειτα από την ανακήρυξη της Β΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, κατασχέθηκε το σύνολο της βασιλικής περιουσίας (δημόσια και ιδιωτική), υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Για την ιδιωτική περιουσία επιδικάσθηκε αποζημίωση, την οποία, ωστόσο, ουδέποτε εισέπραξε η τότε τέως βασιλική οικογένεια.

Το 1973, η Χούντα των Συνταγματαρχών προχώρησε στην κατάργηση της μοναρχίας, καθώς και, παράλληλα, την δήμευση του συνόλου της περιουσίας της, επιδικάζοντας, εκ νέου, μία χαμηλής αξίας οικονομική αποζημίωση, την οποία, ωστόσο, ουδέποτε εισέπραξε, εκ νέου, η τέως βασιλική οικογένεια. Το 1994, είκοσι χρόνια μετά το Δημοψήφισμα του 1974, η ελληνική κυβέρνηση επί της ουσίας προχώρησε στη δήμευση του συνόλου της βασιλικής περιουσίας, δίχως, ωστόσο, την καταβολή οποιουδήποτε ύψους οικονομικής αποζημίωσης.

Στη συνέχεια, η συγκεκριμένη κατάσχεση κρίθηκε ως παράνομη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης δίκης, η επιχειρηματολογία του τέως βασιλέα Κωνσταντίνου βασίστηκε στην αξίωση σύμφωνα με την οποία η εν λόγω ιδιοκτησία αποκτήθηκε από τους προκατόχους του με νόμιμα μέσα και, ως εκ τούτου, υπόκειτο στην κανονική προσωπική κληρονομιά. Από την πλευρά του, το ελληνικό κράτος υποστήριξε πως η συγκεκριμένη ιδιοκτησία παρακολουθούσε το θεσμό της μοναρχίας και, ως εκ τούτου, κατόπιν της κατάργησης της μοναρχίας, η τελευταία όφειλε να επανέλθει, αυτομάτως, υπό τον έλεγχο του Δημοσίου.  

Τον Μάρτιο του 2003 το Τατόι περιήλθε στην κυριότητα του κράτους και τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους κηρύχθηκε διατηρητέο από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, ύστερα από εισήγηση της Ελληνικής Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Τον Ιούνιο του 2007 η ελληνική κυβέρνηση δήλωσε ότι σκοπεύει να μετατρέψει το κτήμα σε μουσείο. Στις 20 Ιουλίου του 2019, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις προγραμματικές δηλώσεις του στην Βουλή προανήγγειλε την πολύπλευρη αξιοποίηση του πρώην βασιλικού κτήματος σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα.

Κτήμα Τατοΐου: Εργα 75 εκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2025

Σε έξι επιμέρους υποδομές -ύδρευσης, πυρόσβεσης, άρδευσης, αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, ηλεκτρικής ισχύος και τηλεπικοινωνιών- επικεντρώνεται η οριστική μελέτη βιωσιμοτητας του πρώην βασιλικού κτήματος, στο Τατόι. Το στρατηγικό σχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού για την αξιοποίηση των ανακτόρων στο Τατόι, εξελίσσεται σύμφωνα με τον προγραμματισμό και το χρονοδιάγραμμα για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων υποδομών, παράλληλα με την αποκατάσταση του πολύτιμου κτηριακού αποθέματος. «Ο προϋπολογισμός των έργων που εκτελεί το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού στο π. Βασιλικό Κτήμα Τατοΐου ανέρχεται σε 75 εκατ. ευρώ και προέρχεται από διάφορους πόρους από το ΕΣΠΑ, από το Ταμείο Ανάκαμψης και από χορηγίες ιδιωτών» ανέφερε πριν από μερικούς μήνες ο κ. Οικονόμου.

Τα έργα είναι σε εξέλιξη και ο χρονικός ορίζοντας για την υλοποίησή τους είναι η 31η Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με τον κ. Οικονόμου. Για τις μουσειολογικές μελέτες έχουν υπογραφεί μνημόνια συνεργασίας με τους πλέον εξειδικευμένους φορείς και με επιστήμονες. Το θέμα των χρήσεων των κτηρίων που αποτελούσε πεδίο αντιπαραθέσεων για πολλά χρόνια μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων λύθηκε με απόλυτη συναίνεση. Ο καθορισμός των χρήσεων έγινε με βάση τις επιθυμητές από το Δημόσιο χρήσεις συγκεκριμένων κτηρίων και με βάση την μελέτη βιωσιμότητας που εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2021. Το Δημόσιο αποκαθιστά και διαχειρίζεται 32 κτήρια, ενώ προς αξιοποίηση σε ιδιώτες-επενδυτές θα δοθούν 22 κτήρια.

Τα κτήρια που παραχωρούνται σε ιδιώτες επενδυτές για συγκεκριμένες χρήσεις θα πρέπει να έχουν το ίδιο περίπου ανταποδοτικό ισοδύναμο. Ετοιμάζεται η σύσταση Εταιρείας Ειδικού Σκοπού για να βγάλει τις προκηρύξεις για τους ιδιώτες. Ο προγραμματισμός μας είναι η εταιρεία, μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων και των έργων, που υλοποιεί το Δημόσιο εντός του κτήματος, να μετεξελιχθεί σε Φορέα Διαχείρισης του Τατοΐου υπό μορφή ΝΠΙΔ με τη συμμετοχή στην Διοίκησή του εκπροσώπων του Δημοσίου, της Κοινωνίας των Πολιτών, αλλά και ιδιωτών.

https://www.reader.gr/ellada/504065_teos-basilias-konstantinos-o-tafos-sto-tatoi-oi-syggeneis-toy-kai-i-axiopoiisi-toy

Ιμπν Σαούντ: Η εξορία ενός Άραβα μονάρχη στο Καβούρι

 4 Απριλίου 2022 • Γιώργος Λαουτάρης • Ιστορία

Στη Βουλιαγμένη γράφτηκε ένα μικρό αλλά όχι ασήμαντο κομμάτι της ιστορίας της Σαουδικής Αραβίας. Το ειδυλλιακό Καβούρι ήταν μεταξύ των ετών 1965 και 1969 ο τόπος εξορίας και τελικά θανάτου του έκπτωτου βασιλιά Σαούντ, μια ιστορία που έμεινε ανεξίτηλη μέχρι σήμερα στη συλλογική μνήμη της περιοχής, έδωσε πολυάριθμα πρωτοσέλιδα και αναλυτικά ρεπορτάζ σε όλες τις πανελλαδικές εφημερίδες ενώ πέρασε και στον κινηματογράφο.

Ο Ιμπν Σαούντ όπως έμεινε γνωστός (το πλήρες όνομά του στα Αραβικά είναι Σαούντ Ιμπν Αμπντ αλ Αζίζ αλ Φαϊζάλ αλ Σαούντ) κληρονόμησε το θρόνο της Σαουδικής Αραβίας τον Νοέμβριο του 1953 ως γιος του ιδρυτή της χώρας. Βρέθηκε όμως σύντομα σε διαμάχη με τον αδελφό του, Φαϊζάλ, ο οποίος τον Νοέμβριο του 1964 του πήρε την εξουσία.

Με διαταραγμένη υγεία αναζήτησε έναν τόπο ανάρρωσης μακριά από την πατρίδα του και μεταξύ της Γενεύης και άλλων ευρωπαϊκών πόλεων, επέλεξε τη Βουλιαγμένη και το παραλιακό ξενοδοχείο «Καβούρι», που βρισκόταν στο υπό ανακαίνιση σήμερα μεγάλο ακίνητο των οδών Ιφιγενείας και Ηλίου.

Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ της εποχής, έφτασε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού στις 2 Φεβρουαρίου 1965 με 12 συζύγους, 15 πρίγκιπες, 12 πριγκίπισσες και 200 βαλίτσες αφήνοντας τον ελληνικό Τύπο και την κοινή γνώμη να παραληρεί για την πρωτοφανή για τα μέτρα της εποχής επίδειξη τρυφηλότητας και πολυτελούς εξωτισμού. «Έχασε τον τίτλο του αλλά όχι και τον πλούτο του» ήταν το σχόλιο του συντάκτη της εφημερίδας «Ελευθερία» η οποία μαζί με άλλα έντυπα της εποχής κάλυπτε σε μόνιμη βάση κάθε κίνηση του υψηλού επισκέπτη με διαπιστευμένους συντάκτες που λάμβαναν ενημέρωση από επίσημο εκπρόσωπο Τύπου του Σαούντ.

Επί της ουσίας, ο τέως Σαουδάραβας βασιλιάς κατέλαβε όλο το ξενοδοχείο, κρατώντας για τον εαυτό του το δωμάτιο 332 που βρισκόταν σε έναν ενδιάμεσο όροφο. Στον τέταρτο από πάνω εγκαταστάθηκαν οι πρίγκηπες και οι άρρενες της ακολουθίας και στον τρίτο όροφο από κάτω οι πριγκίπισσες και οι σύζυγοι. Στον δεύτερο έμεναν οι γραμματείς και οι λοιποί αυλικοί, μια ακολουθία που ξεπερνούσε συνολικά τα 120 άτομα.

Το προδικτατορικό εκλεγμένο Κοινοτικό Συμβούλιο Βουλιαγμένης επισκέπτεται τον έκπτωτο μονάρχη στο ξενοδοχείο «Καβούρι». Στη φωτογραφία διακρίνονται από αριστερά (μεταξύ ορισμένων γιών του πρώην μονάρχη): Χαράλαμπος Λάππας, Παύλος Ζάγουρας, Γεώργιος Λαουτάρης, Πάνος Αδαμόπουλος, Ιμπν Σαούντ, Γιάννης Παπαντωνόπουλος, Χρήστος Παναγιωτίδης, Πατρίκιος Καραγεώργος

---

Τον Μάρτιο του 1965 ο δημοσιογράφος της «Ελευθερίας» περιέγραφε: «Η ζωή του Ιμπν Σαούντ στο ξενοδοχείο Καβούρι εξακολουθεί να κυλά ανάμεσα σε ακριβοπληρωμένη γαλήνη. Πολλές ώρες ύπνου και αναπαύσεως, θαλασσινοί περίπατοι και σύντομες εκδρομές με το αυτοκίνητο. Κάθε μεσημέρι και βράδυ κάθεται στο πλούσιο τραπέζι μαζί με όλους τους γιους και τις θυγατέρες του».

Για τις εκδρομές του παρέλαβε μάλιστα μια καινούργια οκταθέσια Κάντιλακ, ενώ η γενναιοδωρία του έμεινε παροιμιώδης, αφού μοίραζε σε αγνώστους χρυσά ρολόγια και άλλα πολύτιμα δώρα. Είναι προφανώς η πηγή για τον αρχετυπικό πάμπλουτο και ανοιχτοχέρη Άραβα που ενσάρκωσε ο Κώστας Βουτσάς στην κωμωδία του Γιάννη Δαλιανίδη «Ο Ξυπόλητος Πρίγκηψ» η οποία προβλήθηκε πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 1966. 

Οι ατίθασοι γιοι του έκπτωτου μονάρχη προκάλεσαν αρκετά αυτοκινητιστικά ατυχήματα οδηγώντας πανάκριβα αυτοκίνητα. Στις 21 Μαΐου 1965 ένας από τους πρίγκιπες οδηγώντας μια Μαζεράτι στην παραλιακή λεωφόρο τραυμάτισε σοβαρά δύο άτομα. Για την υπόθεση αυτή δικάστηκε και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 7 μηνών, εξαγόρασε όμως την ποινή του και αφέθηκε ελεύθερος.

Έχει ενδιαφέρον ότι παρότι ο Σαούντ είχε χάσει την εξουσία του, οι εκπρόσωποι των ελληνικών αρχών του συμπεριφέρονταν ως αρχηγό κράτους. Καθώς έφευγε συχνά από το Καβούρι για διάφορα ταξίδια στο εξωτερικό, κάθε φορά που επέστρεφε στο αεροδρόμιο τον υποδεχόταν μια πολυάριθμη επίσημη αντιπροσωπεία που περιελάμβανε υπουργό, Δημάρχους, τον αρχηγό της Αστυνομίας και τιμητικό στρατιωτικό άγημα. Πολλοί βέβαια ήταν αυτοί που ευεργετήθηκαν κατά τη διάρκεια της παραμονής του Σαουδάραβα στην Αττική.

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εποχής, μόνο μέχρι το τέλος του 1966 ο Σαούντ και η συνοδεία του είχε δαπανήσει στη χώρα μας για έξοδα διαμονής και διάφορες ευεργεσίες το ποσό των 12 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ένα αξιόλογο τοπικό στιγμιότυπο ήταν η επίσκεψη του Κοινοτικού Συμβουλίου Βουλιαγμένης στον υψηλό φιλοξενούμενο από την αραβική χερσόνησο. Στο προδικτατορικό συμβούλιο εκλεγμένος Κοινοτάρχης ήταν ο Πάνος Αδαμόπουλος, ενώ ο Πατρίκιος Καραγεώργος ήταν τότε επικεφαλής της αντιπολίτευσης. Οι καλεσμένοι του Σαούντ συνομίλησαν μαζί του, φωτογραφήθηκαν αλλά κατά τους βασιλικούς τύπους δεν συνέφαγαν με τον τέως μονάρχη ο οποίος δείπνησε μόνος, αλλά με εκπροσώπους του, «κοινούς» θνητούς. Ένα από τα πλούσια φιλοδωρήματα του Σαούντ κατευθύνθηκε στο Δημοτικό Σχολείο Βουλιαγμένης. 

Από το τέλος του 1966 ο Σαούντ μεθόδευσε την επάνοδό του στον θρόνο με ταξίδια στο Ιράκ και την Αίγυπτο. Δεν τα κατάφερε όμως και με κλονισμένη υγεία ο θάνατος τον βρήκε στο δωμάτιό του στο Καβούρι στις 23 Φεβρουαρίου 1969, σε ηλικία 67 ετών. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Μακεδονία», οι ιατροί διέγνωσαν καρδιακή ανεπάρκεια, ενώ τους συγγενείς στη Βουλιαγμένη έσπευσε να συλλυπηθεί εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης ο δικτάτορας Στέλιος Παττακός. Η σορός του Σαούντ μεταφέρθηκε την επομένη στη Μέκκα και το Ριάντ, όπου κηδεύτηκε με απλότητα, παρόντος του βασιλιά αδερφού του.

https://dimosiografos.com/ibn-saud-exoria-arava-monarxi-sto-kavouri/4396/

Κρυμμένες ἀλήθειες γιὰ τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο.

Από Διαμαντῆς Κούτουλας / ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ-ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Οκτωβρίου 14, 2025


Παρακολούθησα —ἐκ συνηθείας—ἕνα Σεμινάριο στὴν Φιλοσοφικὴ Ἀθηνῶν (Τμῆμα Ἱστορίας) τοῦ ΕΚΠΑ καὶ μοῦ προξένησε εὐχάριστη ἔκπληξη τὸ γεγονὸς ὅτι διδάσκονται πιὰ στὸ Πανεπιστήμιο ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ποὺ πρὸ 40 χρόνων ὅταν σπούδαζα ἐγὼ —ἀρχὲς δεκαετίας '80—ΗΤΑΝ ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ ΚΑΠΟΙΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΙΣ ΨΕΛΛΙΣΕΙ ΑΚΟΜΑ...

Πρὀκειται γιὰ τὴν σκοτεινὴ πλευρὰ τοῦ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ καὶ τοῦ βενιζελικοῦ παρακράτους γενικώτερα.
Συγκεκριμένα ἀναφέρομαι στὰ ἀκόλουθα ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ :

1. τὸν ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ τοῦ 1915 καὶ μεσοῦντος τοῦ Α'ΠΠ ὁ Βενιζέλος ἐζήτησε ἀπό τὴν ΑΝΤΑΝΤ νὰ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑ ΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ γιὰ νὰ δημιουργήσει Μακεδονικὸ Μἒτωπο κατὰ τῶν ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ.
Γι αύτὸ ὁ Βενιζέλος ἀπεπἐμφθη ἀπὸ τὸν βασιλιᾶ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ (ὁ ὁποῖος ὑποστήριζε τὴν ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ τῆς χώρας) καὶ ἔτσι ξεκίνησε ὁ ὀλέθριος ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΙΧΑΣΜΟΣ.
( Ἡ πρώτη παραίτηση Βενιζέλου εἶχε λάβει χώρα τὸν ΦΕΒ τοῦ 1915 ἐπειδὴ ὁ βασιλιᾶς ἀρνήθηκε νὰ ὑπογράψει διάταγμα μὲ τὸ ὁποῖο θὰ ἀποστέλλονταν ἑλληνικὲς δυνάμεις στὴν ἐκστρατεία τῆς Ἀντὰντ στὴν Καλλίπολη—ἡ ὁποία ὡς γνωστὸν συνετρίβη ἀπὸ τὸν Κεμάλ...)

2. Ὁ Βενιζέλος μὲ τὴν βοήθεια τῶν ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΚΑΤΟΧΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ τοῦ στρατηγοῦ Σαράιγ δημιούργησε στὴν συμπρωτεύουσα ΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ μέ τὸ περιλάλητο Κίνημα τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης (ΑΥΓ-1916) ΔΙΑΣΠΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ΣΕ ΔΥΟ ΚΟΜΜΑΤΙΑ γεγονὸς ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΣΤΗΝ ΝΕΩΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ .
Κι ὅλα αὐτὰ βασιζόμενος στὰ ὅπλα τοῦ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΚΑΤΟΧΗΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ,ὀ ὁποῖος ΕΙΧΕ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΗΔΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΚΤ ΤΟΥ 1915 δηλ. ἕνα μῆνα μετὰ τὴν β’παραίτηση τοῦ Βενιζέλου, ὁ ὁποῖος εἶχε ζητήσει ὅπως προεῖπα τὴν ἀπόβαση τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντάντ στὴν πρωτεύουσα τῆς Μακεδονίας...

3. ὅταν τὰ ΓΑΛΛΙΚΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΑ ΑΠΟΒΙΒΑΣΤΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΩΞΟΥΝ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ (ΜΑΪΟΣ—ΙΟΥΝΙΟΣ 1917) καὶ ἐπέστρεψε ὁ Βενιζέλος στὴν ἐξουσία τῶν Ἀθηνῶν (ΠΑΛΙ ΜΕ ΤΑ ΟΠΛΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΩΝ) ΕΓΚΑΝΙΑΣΕ ΜΕ ΝΟΜΟ —ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ— ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΤΟΥ ΕΚΤΟΠΙΣΜΟΥ ΣΕ ΞΕΡΟΝΗΣΙΑ κι ἔστειλε ἐκεῖ ΟΛΟΥΣ τοὺς βασιλόφρονες αντιπἀλους του (ΟΛΗ Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΕΞΟΡΙΣΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΚΟΡΣΙΚΗ) ἐνῶ ἀνἐστησε τὴν προ‒προηγούμενη (βενιζελική) Βουλὴ τοῦ ΜΑΪΟΥ 1915 (ὄχι τὴν Βουλὴ τοῦ ΔΕΚ 1915, στὴν ὁποία δὲν εἶχε ἐκπροσώπηση λόγῳ τῆς ΑΠΟΧΗΣ του ἀπὸ τὶς ἐκλογές) τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς προσφυῶς ὀνόμασε ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ "ΛΑΖΑΡΩΝ".

4. μετὰ τὴν Καταστροφὴ τοῦ 1922 ΚΙ ΕΝΩ ΟΙ ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΟΙ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΑΝ ΣΤΟΥ ΓΟΥΔΗ ΟΛΗΝ ΤΗΝ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΟΗΤΗ "ΔΙΚΗ ΤΩΝ ΕΞΙ" ὁ Βενιζέλος ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸ προέτρεπε τοὺς βενιζελικοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ ΚΑΘΑΡΙΣΟΥΝ ΤΟ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑ ΑΠΟ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΒΕΝΙΖΕΛΙΚΟΥΣ καὶ νὰ προχωρήσουν σέ Κινήματα ὅποτε ὁ λαὸς ψηφίζει ὑπέρ τῶν βασιλοφρόνων .
Ἐτσι ἡ Α' ΑΒΑΣΙΛΕΥΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΗΡΥΧΤΗΚΕ ΤΟ 1924 ΜΕ ΤΑ ΟΠΛΑ ΤΩΝ ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ (βλ κινήματα Πλαστήρα, Πάγκαλου κλπ) ΕΝΩ ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΕΓΙΝΕ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ καὶ τὸ"Δημοκρατικό" Σύνταγμα ψηφίστηκε πολὺ καιρὸ μετά (1927).

5. τὸ 1933 ὅταν ὁ Βενιζέλος ΕΧΑΣΕ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ προέτρεψε τοὺς βενιζελικούς ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΥΣ νὰ κάνουν ΚΙΝΗΜΑ γιὰ νὰ μὴν ἐπιστρέψει ὁ Βασιλιᾶς (βλ παρακάτω ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΟ ΚΙΝΗΜΑ ΠΛΑΣΤΗΡΑ) καὶ ὅταν εἶδε ὃτι οἱ ἀξιωματικοὶ του ἀπέτυχαν, ΗΓΗΘΗΚΕ Ο ΙΔΙΟΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 1935 καὶ ὅταν ἀπέτυχε κι αὐτὸς ,τότε ΓΥΡΕΨΕ ΑΣΥΛΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΟΥΣΣΟΛΙΝΙ καταφεύγοντας στὴν ἰταλοκρατούμενη ΛΕΡΟ.

[ ΠΑΡΕΚΒΑΣΗ :
Βεβαίως καὶ οἱ βασιλόφρονες ἀντίπαλοι τοῦ Βενιζέλου δὲν ἔμειναν μέ σταυρωμένα χέρια.
Ἤδη ἕνα χρόνο περίπου μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὸν ΣΑΡΑΪΓ (ΟΚΤ 1915) —δηλ. ΤΗΝ ΝΤΕ ΦΑΚΤΟ ΕΙΣΟΔΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ—παραχώρησαν τὴν Ἀνατ.Μακεδονία στὶς Γερμανικὲς Δυνάμεις (ΑΥΓ 1916)(ΒΕΒΑΙΑ Ο ΝΤΡΙΏ αναφερει καπως αλλιως τα πραγματα, οταν ειδαν οι Γερμανοι οτι οι Γαλλοι κατελαβαν την Κερκυρα και την Δοιρανη απαιτησαν  απο το ουδετερο  ελληνικο κρατος να εχουν την ιδια μεταχειρηση και ζητησαν την παραδοση του Ρουπελ που εγινε κατοπιν εγγραφης συμφωνιας που εγγυατο την πληρη ασφαλεια ζωης και περιουσιας των κατοικων,πραγμα που δεν εγινε με τους Γαλλους που μετεδωσαν την φοβερα αρρωστια της πανωλης στους δυστυχεις Ελληνες χωρις καμμια αποζημιωση). Καὶ μετὰ τὸ κίνημα τοῦ 1933 ἐγινε ἡ δεύτερη δολοφονικὴ ἀπόπειρα κατὰ τοῦ Βενιζέλου —ἡ πρώτη εἶχε γίνει στὴν Λυὼν τὸ 1920 καὶ αἰτία ἦταν Η ΑΠΟΛΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΚΤΟΠΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΕΝΙΖΕΛΟ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΝΤΙΒΕΝΙΖΕΛΙΚΩΝ].

Γνωρίζω ὅτι ἡ ἀλήθεια ἐνοχλεῖ τοὺς ΟΡΘΙΩΣ ΚΟΙΜΩΜΕΝΟΥΣ, ἀλλὰ ἐπίσης τελῶ ἐν γνώσει ὅτι ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια ἔχει τὴν συνήθεια στὸ τέλος νὰ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ ὁλόκληρη.

Τὸ κλασσικὸ βιβλίο τοῦ Γ.Δαφνῆ (βλ. φωτό) γιὰ τὴν Ἑλλάδα τοῦ Μεσοπολέμου εἶναι ὅ,τι πολυτιμὼτερο ὑπάρχει καὶ τὸ πλέον ἀξιόπιστο γιὰ τὸν Βενιζέλο καὶ τὸν βενιζελισμό ( ὁ ὁποῖος ἀκόμα ρίχνει mutatis mutandis τὴν σκιὰ του στὴν ΚΡΑΤΟΥΣΑ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ—ἐλέῳ προπαγάνδας ΠΑΣΟΚ...) καὶ περιγράφει τὴν πᾶσα ἀλήθεια γιὰ τὴν ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΟ ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΣ.

Βεβαίως καὶ ἦταν ΜΕΓΑΣ ΗΓΕΤΗΣ ὁ ἐκ Κρήτης ΕΘΝΑΡΧΗΣ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὅμως ἡ Ἱστορία ΔΕΝ ἁγιογραφεῖ—λέει τὴν Ἀλήθεια ,καὶ μόνο.
Ἐτσι πρέπει νὰ εἰπωθεῖ (καὶ τὰ γράφει ὅλα ὁ ΔΑΦΝΗΣ —ἄν καὶ βενιζελικὸς ὁ ἴδιος) Η ΚΑΘΑΡΗ ΑΛΗΘΕΙΑ ὅτι ὁ Βενιζέλος ἐπεδίωκε κατὰ τὸν Μεσοπόλεμο τὴν ἵδρυση ἑνὸς ΜΟΝΟΚΟΜΜΑΤΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ μὲ τὴν στήριξη τοῦ ΣΤΡΑΤΟΥ—ὑπὸ τὴν ἡγεσία του βεβαίως..

Γι αὐτό ,ὅπως προανέφερα, ὅταν τὸ 1932, ἐπὶ Βενιζέλου , ἡ χώρα πτώχευσε καὶ στὶς ἐκλογὲς τῆς 5/3/1933 νίκησε τὸ ΛΑΪΚΟ ΚΟΜΜΑ τῶν βασιλοφρόνων (ἀργότερα ὀνομάστηκαν "δεξιοί"—τότε οἱ βενιζελικοὶ τοὺς ἀποκαλοῦσαν "μοναρχικούς"), οἱ βενιζελικοὶ ἀξιωματικοὶ ,τοῦ ΠΛΑΣΤΗΡΑ ΠΡΟΕΞΑΡΧΟΝΤΟΣ, δὲν ἐδέχτηκαν τὸ ἐκλογικὸ ἀποτέλεσμα ΚΑΙ ΕΚΑΝΑΝ ΚΙΝΗΜΑ τὴν ..ἑπομένη τῶν ἐκλογῶν στὶς 6—3—1933 , μὲ τὴν σιωπηρὴ συγκατάθεση τοῦ Βενιζέλου..

Τὸ πραξικόπημα ὅμως ἐκεῖνο ἀπέτυχε ,λόγῳ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΠΛΑΣΤΗΡΑ (γιὰ νὰ ποῦμε τὰ πράγματα μὲ τὸ ὄνομα τους) καὶ ὁ Πλαστήρας διέφυγε στὸ ἐξωτερικό.
Μεσολάβησε ἡ ἀπόπειρα κατὰ τῆς ζωῆς τοῦ Βενιζέλου 6‒6‒1933 καὶ ἐν τέλει Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΗΓΗΘΗΚΕ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΟΣ ("Ἐπαναστάσεως") τὴν 1η ΜΑΡΤΙΟΥ 1935 προσπαθῶντας νὰ ἐπαναλάβει ὅ,τι ἒκανε τὸ 1915 δηλ. ΑΠΟΒΑΣΗ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΙΔΡΥΣΗ ΞΑΝΑ ΚΡΑΤΟΥΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.
Ὅμως οἱ καιροὶ εἶχαν ἀλλάξει: ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΑΝ ΠΙΑ ΓΑΛΛΟΙ ΚΑΙ ΞΕΝΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΕΝΙΖΕΛΟ . Ἀπὸ λάθος οἱ κινηματίες τοῦ Στόλου πῆγαν στὴν Κρήτη ἀντὶ στὴ Μακεδονία ,κι ὁ Βενιζέλος γιὰ νὰ ἀποφύγει τὴ σύλληψη κατέφυγε στὰ ἰταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα κι ἀπὸ ἐκεῖ τοῦ ἔδωσε ἄσυλο ὁ ΜΟΥΣΣΟΛΙΝΙ στὴν Ἰταλία. .

Θὰ τελειώσω αὐτὰ τὰ ὀλίγα περὶ τῶν ΚΡΥΜΜΕΝΩΝ ΑΛΗΘΕΙΩΝ γιὰ τὸν Βενιζέλο, μὲ τὴν πρόταση τοῦ Πλαστήρα πρὸς τὸν Κρητικὸ πολιτικό {ποὺ δείχνει τὴ "δημοκρατική" νοοτροπία ἀλλὰ καὶ τὴν πολιτικὴν... "ὀξύνοια" τοῦ "Μαύρου Καβαλλάρη"} τὴν ἑπομένη τῶν ἘΚΛΟΓΩΝ τῆς 5‒3‒1933 , ποὺ νίκησαν οἱ ἀντιβενιζελικοὶ :
" Χάνουμε τὰς Ἀθήνας—εἶπε ὁ Πλαστήρας στὸν Βενιζέλο—γι αὐτὸ σκέπτομαι νὰ πάω στοὺς συνοικισμοὺς νὰ ἐξεγείρω τοὺς πρόσφυγας καὶ νὰ τοὺς φέρω εἰς τὴν πόλιν νὰ ζητήσουν τὴν ἐγκαθίδρυσιν δικτατορίας. ΘΑ ΚΑΝΟΥΜΕ Ο,ΤΙ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΠΟΥ ΧΑΡΙΣ ΣΤΟΝ ΦΑΣΙΣΜΟ ΠΡΟΟΔΕΥΕΙ"( βλ. Γ. Δαφνῆς, τ.Βʹ, σ.599)

Κρυμμένες ἀλήθειες γιὰ τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο. https://diamantiskoutoulas.blogspot.com/2025/10/blog-post_14.html 

Ο αργός θάνατος των σύγχρονων δημοκρατιών

Γράφει ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης //(οι παρατηρησεις στις παρενθεσεις ειναι του Α.Π.)

Το έτος 2018, είδε το φως της δημοσιότητας το βιβλίο «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες» (How Democracies Die. New York: Crown Publishing, 2018), των Στήβεν Λεβίτσκι (Steven Levitsky) και Ντάνιελ Ζίμπλατ (Daniel Ziblatt), το οποίο προσπάθησε να φέρει στην επιφάνεια, να περιγράψει και να εξηγήσει τους κύριους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες δημοκρατίες. Κεντρικό του σημείο είναι η διαπίστωση των συγγραφέων ότι οι σύγχρονες δημοκρατίες του αιώνα που διανύουμε δεν εξαφανίζονται απότομα ή με βίαιο τρόπο, όπως κάποιες εποχές παλιότερα από κοινωνικές ομάδες που στην πλειονότητα των περιπτώσεων δεν ανήκαν στο πολιτικό σύστημα, αλλά το τέλος τους έρχεται σταδιακά εκ των έσω, ακόμα και με την συμβολή κάποιων κύριων εκπροσώπων τους(οι δημοκρατιες ειναι εχθροι του εαυτου τους και αυτοκαταστρεφονται). Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι το κείμενο επικεντρώνεται ιδιαίτερα στο χώρο των ΗΠΑ από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ ως Προέδρου, υπάρχουν έννοιες, απόψεις και μαθήματα που οι αναγνώστες που θα εμβαθύνουν στις σελίδες του, μπορούν και οφείλουν να αντλήσουν όχι μόνο για την αμερικανική ήπειρο αλλά και για άλλες χώρες πέραν αυτής (Εκτος της αμερικανικης ηπειρου υπαρχουν δημοκρατιες που δεν μοιαζουν με την αμερικανικη δημοκρατια των ΗΠΑ πχ η δημοκρατια στο Ηνωμενο Βασιλειο, οι δημοκρατιες στα σκανδιναβικα κράτη ,δηλαδη οι μοναρχιες της Ευρωπης ).

Οι συγγραφείς εστιάζονται συχνά στην επισήμανση ότι η επίθεση στη δημοκρατία ξεκινά αργά, έτσι ώστε για πολλούς πολίτες, ειδικά στα αρχικά στάδια να είναι ανεπαίσθητη, παρά το ότι βρίσκεται σε ισχύ ο θεσμός των εκλογικών αναμετρήσεων, λειτουργούν πολλά ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και υφίσταται το καθεστώς της αντιπολίτευσης(οι εκλογες και η υπαρξη της ελευθεριας του Τυπου ακομη και η αντιπολιτευση δεν μπορουν να εγγυηθούν την επιβιωση του δημοκρατικου πολιτευματος). Η αποσάθρωση και φθορά της δημοκρατίας, διατείνονται οι συγγραφείς, λαμβάνει χώρα αποσπασματικά, συχνά με τόσο μικρά μεμονωμένα βήματα ώστε κάθε αλλαγή να φαίνεται ασήμαντη να απειλήσει πραγματικά τη δημοκρατία. Αποτέλεσμα όλων αυτών των διαδικασιών είναι οι όποιες κυβερνητικές κινήσεις για την υπονόμευση της δημοκρατίας συχνά να απολαμβάνουν τον χαρακτήρα της νομιμότητας(αυτο συμβαινει διοτι η κυβερνηση ειναι ο απολυτος αρχοντας και δεν λογοδοτει σε κανεναν αλλον ! Πράγμα που ειναι παρα πολυ απολυταρχικο και φασιστικο!). Στα εννέα κεφάλαια του βιβλίου, οι δύο συγγραφείς αναλύουν τις τρέχουσες απειλές που αντιμετωπίζει η δημοκρατία στις ΗΠΑ, διαγιγνώσκοντας πιθανές λύσεις με βάση τις εμπειρίες τους εκεί και σε κάποια γεγονότα, κυρίως σε χώρες της Λατινικής Αμερικής. Οι περιπτώσεις στις οποίες αναφέρονται και προχωρούν σε ανάλυσή τους, μοιράζονται το κοινό σημείο ότι οι πολιτικοί ηγέτες σε αυτές τις περιπτώσεις ήρθαν στην εξουσία με δημοκρατικά μέσα και όλοι κατέληξαν στο τέλος να υποσκάπτουν τις δημοκρατίες εκ των έσω (το ιδιο δεν εγινε και στην Ευρωπη ; Ο Χιτλερ ,ο Μουσολινι με την ψηφο του λαου ηρθαν στην εξουσια). Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις οι ηγέτες που αναφερόμαστε εμφορούνταν από το εξαιρετικό χάρισμα του αφόρητου λαϊκισμού, αναφέροντας εν προκειμένω πολλούς γνωστούς μας. Στη σχετική λίστα, φιγουράρουν τα ονόματα: Βίκτορ Όρμπαν, Αδόλφος Χίτλερ, Μπενίτο Μουσολίνι, Ούγκο Τσάβες, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και μερικοί άλλοι. Όλες οι χώρες, ισχυρίζονται, δυνητικά μπορεί να φέρουν στο προσκήνιο λαϊκιστές και αυταρχικούς ηγέτες και τους κινδύνους που είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένοι μαζί τους, οπότε το ζητούμενο είναι για όλους μας πώς θα περιοριστούν και θα παραμείνουν μακρυά από την εξουσία (Αυτος ο περιορισμος επιτυγχανεται μονο αν ο εκλεγμενος ηγετης του λαου αναγνωριζει την αναγκη να λογοδοτει σε μια αρχη του εθνους που δεν εξαρταται απο την ψηφο του λαου αλλά εξαρτάται απο την ιστορικη θεληση του λαου που εκφραζει την ενοτητα του). Η λαϊκή ψήφος ή η αντίδραση των πολιτών στην αυταρχική συμπεριφορά των εν λόγω ηγετών φαντάζει ανίκανη και δεν επαρκεί, όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς, αλλά είναι απαραίτητο τα πολιτικά κόμματα να απομακρύνουν από το χώρο τους τέτοιους ηγέτες(εινα τελειως ανικανα τα πολιτικα κομματα να καταργησουν τον εαυτο τους,διοτι αυτο λενε οι συγγραφεις του βιβλιου,πως μπορει ενα κομμα δια της πλειοψηφιας να απομακρυνει τον επικυνδυνο ηγετη που η ιδια η πλειοψηφια εγκατεστησε ηγετη της;) . Επομένως, τα πολιτικά κόμματα είναι εκείνα που οφείλουν να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην υπεράσπιση της δημοκρατίας(Αλλά δυστυχως δεν μπορουν να το κάνουν). (Ειναι σαν να λενε οι συγγραφεις οτι ο αρρωστος πρεπει να βρει μονος του την θεραπεια και να νικησει την αρρωστια του!)

Με ποιο τρόπο όμως μπορούν, αναρωτιούνται, τα φιλο-δημοκρατικά κόμματα και τα κινήματα υπέρ της δημοκρατίας τα οποία συχνά επικεντρώνονται στην προστασία του δικαιώματος ψήφου, στον περιορισμό της επιρροής του χρήματος στην πολιτική και στη διασφάλιση δίκαιης εκπροσώπησης, να κρατήσουν τους αυταρχικούς ηγέτες υπό ικανοποιητικό έλεγχο; Όλοι αυτοί, διατείνονται, πρέπει να αναγνωριστούν σε αρχικά στάδια και οι συγγραφείς εδώ παρουσιάζουν έναν αποτελεσματικό οδικό χάρτη βασικών δεικτών αυταρχικής συμπεριφοράς. Οι συγγραφείς προσφέρουν πολλά παραδείγματα, εκτός των ΗΠΑ, στα οποία το πολιτικό σύστημα κατάφερε να αποτρέψει την εμφάνιση και την άνοδο δημαγωγών πολιτικών, θέτοντάς τους στο περιθώριο, όπως αναλύουν στο πρώτο κεφάλαιο.

Στα επόμενα κεφάλαια, οι συγγραφείς δείχνουν πώς λειτουργεί αυτό το φιλτράρισμα και η ανίχνευση εντός των δύο γνωστών πολιτικών σχηματισμών των ΗΠΑ, του Ρεπουμπλικανικού δηλαδή και του Δημοκρατικού Κόμματος, και πώς απέκλεισαν σημαντικές δημόσιες προσωπικότητες με τεράστια λαϊκή υποστήριξη, όπως τον κυβερνήτη της Λουϊζιάνα Χιούι Λονγκ (Huey Long), τον γερουσιαστή Τζόζεφ ΜακΚάρθι (Joseph McCarthy) και τον κυβερνήτη της Αλαμπάμα Τζωρτζ Γουάλας (George Wallace), δύο εκ των οποίων σημειωτέον (Λανγκ και Γουάλας) φιλοδοξούσαν για την προεδρία των ΗΠΑ με ισχυρές πιθανότητες (Εδω οι συγγραφεις σκοπιμως(;) δεν μιλουν για τους τεραστιους υπογειους μηχανισμους που εχουν μπει μεσα στα κομματα και τα επηρεαζουν καταλυτικα στο να παιρνουν θεσεις και να εφαρμοζουν πολιτικες που ειναι εναντιον του λαου που ψηφιζει.) (Οι πλουσιοι, οι βιομηχανιες οπλων, τροφιμων,φαρμακων κλπ εχουν τοση οικονομικη δυναμη που οι πολιτικοι  παντοτε υποτασσονται σε αυτους.)

Αυτό το βιβλίο είναι πολύτιμο, γιατί αποδεικνύει ότι τα επίσημα θεσμικά πλάνα, ακόμη και όταν είναι τέλεια σχεδιασμένα, είναι άχρηστα αν δεν συνοδεύονται από δημοκρατικές συμπεριφορές που να διατηρούν και να δίνουν νόημα στους κανόνες τους (Η δημοκρατικη συμπεριφορα φυσικα και λειπει μεσα απο τα κομματα.Τα κόμματα ειναι μηχανισμοι εξουσιας που χρειαζονται την απολυτη πειθαρχια των μελων τους για να λειτουργησουν, παραδειγμα τα κομματα της αριστερας στην Ελλαδα που δεν μπορουν να παρουν αποφασεις και να τις υλοποιησουν χωρις να διασπαστουν ,αλλο παραδειγμα αυταρχικοτητας των κομματων  ειναι οτι πολλα στρατιωτικά στελέχη και αστυνομικοί βρισκουν μεσα σε κομματικες δομες εξουσιας οικειο εδαφος για να ευδοκιμήσουν ως οιωνει παρακρατος,μετα την αποστρατεια τους.Αν υπηρχε πραγματικη δημοκρατια στα κομματα αυτο δεν θα συνεβαινε. ). 

Από αυτή την άποψη, αντλώντας έμπνευση από την πολιτική εμπειρία των ΗΠΑ, οι συγγραφείς εντοπίζουν δύο είδη άγραφων κανόνων κρίσιμων για την επιβίωση του δημοκρατικού συστήματος. Την ιδέα ότι οι πολιτικοί αντίπαλοι έχουν ίσο δικαίωμα να υπάρχουν, να ανταγωνίζονται για την εξουσία και να κυβερνούν, και ταυτόχρονα τον υπομονετικό αυτοέλεγχο. Ενέργειες που αντιβαίνουν σε αυτούς τους δύο άγραφους κανόνες, υπονομεύουν και θέτουν σε κίνδυνο ολόκληρο το σύστημα, το οποίο σταδιακά διαβρώνεται και, τελικά, μπορεί να οδηγηθεί στην καταστροφή, ενώ το παράδοξο είναι ότι αυτή η συμπεριφορά δεν παραβιάζει τον νόμο. (Ισως οι  συγγραφεις αν ζουσαν σε κρατη της Ευρωπης οπου υπαρχουν κληρονομικες μοναρχιες να εβλεπαν οτι υπαρχει ακομη ενας πολος εξουσιας στο κρατος μεσα που μπορει να εξισορροπήσει τις πολιτικες καταστασεις, και αυτος ειναι η αναφορα του ''ατακτου'' πρωθυπουργου προς τον βασιλεα του Εθνους!).Το βιβλίο παρέχει πολλά παραδείγματα περιστάσεων ή καταστάσεων στις οποίες οι δημαγωγοί ηγέτες έχουν χρησιμοποιήσει πονηρά τα θεσμικά τους προνόμια για να αποδυναμώσουν και να διασπάσουν τη δημοκρατική θεσμική τάξη, κι’ αυτά είναι οι εξουσίες που δίνονται από το ίδιο σύνταγμα στις κυβερνήσεις τους. Η καλή λειτουργία της δημοκρατίας, απαιτεί οι δημόσιοι αξιωματούχοι να χρησιμοποιούν τα θεσμικά τους προνόμια με σύνεση, αλλά όταν οι πολιτικοί χρησιμοποιούν αυτές τις εξουσίες ως όπλα, το σύστημα αναπόφευκτα θα περιέλθει σε αδιέξοδο, δυσλειτουργία, ακόμη και σε δημοκρατική κατάρρευση(Εδω λοιπον θα πουμε οτι η μοναρχια εγγυαται σε μεγαλο ποσοστο την συνεση που ειναι απαραιτητη ,οταν ο πρωθυπουργος κανει του κεφαλιου του, υπαρχει ενας βασιλιας που δεν εχει εξαρτηση απο τον πρωθυπουργο για να τον ανακαλεσει σην τάξη, στις βασιλευομενες δημοκρατιες ο πρωθυπουργος δεν μπορει ευκολα να κανει αυθαιρεσίες! Παραδειγμα ειναι οτι μεγαλα οικονομικα σκανδαλα δεν συγκλονιζουν σχεδον ποτε τις βασιλευομενες δημοκρατιες, επισης φανταστειτε την Δικαιοσυνη να διοριζει την κεφαλη της μετα απο συναινεση του βασιλεως,ποιο κομματικο στελεχος θα διοριζοταν αρχηγος στον Αρειο Παγο η στο Συμβουλιο επικρατειας;). Οι συγγραφείς τονίζουν ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους το αμερικανικό σύστημα λειτουργεί καλά είναι ότι οι πολιτικοί παράγοντες των ΗΠΑ τις χρησιμοποίησαν όλες με αξιοσημείωτη ανοχή και μακροθυμία. Η περιοχή της Λατινικής Αμερικής θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε αυτή την λεπτομέρεια, καθώς θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως το αντίθετο παράδειγμα αυτής της συνετής χρήσης των συνταγματικών προνομίων.

Αυτή η συλλογιστική, όμως, οδηγεί τον αναγνώστη σε μία από τις πιο σημαντικές συνεισφορές του έργου. Ο σημαντικότερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες δημοκρατίες στις μέρες μας είναι η πόλωση που συνήθως προκύπτει ως συνέπεια της ανόδου λαϊκιστών και δημαγωγών ηγετών, οι οποίοι χαρακτηρίζονται, με τη σειρά τους, ως παραβάτες των κανόνων (norm breakers). Αυτοί οι ηγέτες αργά και σταδιακά διακρίνονται από την καταχρηστική χρήση των συνταγματικών τους προνομίων για να καταπατήσουν στο τέλος και να επιβάλουν τις αποφάσεις τους στην κοινωνία των πολιτών και ειδικά στα μέσα ενημέρωσης και την επιχειρηματική κοινότητα. Ωστόσο, σε αυτό το σενάριο, η αντίδραση της αντιπολίτευσης είναι κρίσιμη!(κρισιμη ειναι ,αλλα αποτελεσματικη δεν ειναι,διοτι η κυβερνηση ασκει την εξουσια ,οσο και να διαμαρτυρεται η αντιπολιτευση και να φωναζει).

Στο τελευταίο κεφάλαιο, οι συγγραφείς μας λένε, ότι πολιτικοί ηγέτες στις ΗΠΑ έχουν δύο επιλογές απέναντι στην ακραία πόλωση. Πρώτον, μπορούν να θεωρήσουν τις διαιρέσεις της κοινωνίας ως δεδομένες, αλλά να προσπαθήσουν να τις αντισταθμίσουν μέσω συνεργασίας και συμβιβασμού, κάτι που όπως είναι ευνόητο απαιτεί τη μεταρρύθμιση των πολιτικών κομμάτων, τόσο του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, το οποίο κατά καιρούς έχει συμπεριφερθεί σαν αντισυστημικό κόμμα λόγω της κωλυσιεργίας, της κομματικής εχθρότητας και των εξτρεμιστικών πολιτικών του θέσεων, όσο φυσικά και του Δημοκρατικού κόμματος. Η δεύτερη εναλλακτική λύση που δίνουν οι συγγραφείς είναι η καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων. Μία από τις κύριες αιτίες της πολιτικής πόλωσης είναι ακριβώς αυτή η κοινωνική ανισότητα, όσο παράλληλα και οι φυλετικές και θρησκευτικές διαφορές. Σε ένα πλαίσιο σοβαρών κοινωνικών ανισοτήτων, η κοινωνική δυσαρέσκεια αυξάνεται, πυροδοτώντας την πολιτική πόλωση. Σε αυτό το πλαίσιο, οι οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν σε μεγαλύτερη και πιο δίκαιη κατανομή του πλούτου, θα μειώσουν την πόλωση και θα αναζωογονήσουν τη δημοκρατία. Η μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα για τους συγγραφείς, είναι η εγκαθίδρυση μιας πολυεθνικής δημοκρατίας, στην οποία καμία συγκεκριμένη εθνοτική ομάδα δεν θα αποτελεί την πλειοψηφία και όπου όλες οι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές συνισταμένες θα ενισχύονται ταυτόχρονα, κάτι που θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε σύγχρονη δημοκρατία, ακόμα και στην πολύπαθη Λατινική Αμερική. Ωστόσο, και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν να μάθουν από την εμπειρία της Λατινικής Αμερικής, η οποία υποφέρει από τρέχοντα και διαρθρωτικά προβλήματα που δεν έχουν επιλύσει ποτέ, όπως είναι η αμοιβαία δυσπιστία, η μισαλλοδοξία και το υψηλό επίπεδο κοινωνικής ανισότητας. Αυτά τα προβλήματα δεν θα επιλυθούν ποτέ χωρίς τη συνεργασία των διανοούμενων, των προνομιούχων κοινωνικών στρωμάτων και με τις απαραίτητες εθνικές πολιτικές (αλλα και με την εγκαθίδρυση νεων θεσμων που να ειναι υπερ του εθνους αλλα να μην εξαρτωνται απο την κοινοβουλευτικη διαμαχη. Χρειαζονται νεοι θεσμοι που να ρυθμιζουν το πολιτευμα)  . Τα πολιτικά κόμματα φυσικά διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία, αφού είναι υπεύθυνα για την παρεμπόδιση της ανόδου λαϊκιστών στην εξουσία(σπανια γινεται αυτο μην εχουμε αυταπάτες! Οταν ενα κομμα εχει χρονια να δει εξουσια χρειαζεται να εχει εναν δημαγωγο τσαρλατανο που θα τραβηξει την προσοχη των πολλων ψηφοφορων!) , αλλά και για την επιβολή μακροπρόθεσμων πολιτικών ισότητας. Αντιμετωπίζουν τη μεγάλη πρόκληση να συνεργαστούν προκειμένου να μειώσουν την αυξανόμενη πολιτική και κοινωνική πόλωση(ποιος θα ειναι ικανος να τους φερει σε συνεργασια αφου οι πολιτικοι των διαφορων κομματων αλληλοϋποβλέπονται μεταξυ τους και δεν εμπιστευεται ο ενας τον αλλον).

Όμως στο ερώτημα ποιο είναι το χειρότερο που έχει συμβεί τελευταία στις ΗΠΑ, οι περισσότερες απαντήσεις αρχίζουν και τελειώνουν με τον Ντόναλντ Τραμπ. 

Ο Στήβεν Λεβίτσκι και ο Ντάνιελ Ζίμπλατ, δύο πολιτικοί επιστήμονες από το Χάρβαρντ, αν και θορυβημένοι από τον Τραμπ, όπως πολλοί άλλοι, προσπάθησαν να δουν τα πράγματα μέσα από ένα ευρύτερο πρίσμα. Υποδεικνύουν ότι η ιστορία των ΗΠΑ είναι γεμάτη παραδείγματα πολιτικής συμπεριφοράς που παρέμειναν εντός των ορίων του νόμου, αλλά τελικά προκάλεσαν καταστροφική ζημιά στη δημοκρατία. Το ρατσιστικό καθεστώς που επικράτησε στον αμερικανικό Νότο κατά το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα στηρίχθηκε σε ένα σύνολο κανόνων που καθιστούσαν τα σκληρά και επώδυνα αποκτηθέντα δικαιώματα ψήφου των Αφροαμερικανών, άνευ σημασίας. Το σύνταγμα δεν χρειάστηκε να παρακαμφθεί για να επιτραπεί αυτό να συμβεί. Όλα όσα χρειάστηκαν ήταν η ωμή βία και ο απροκάλυπτος εκφοβισμός, ενώ οι νομοθέτες στην Ουάσιγκτον παράβλεπαν την κατάσταση. Ο Τραμπ, με τη σειρά του, σήμερα, αντιμετωπίζει την προεδρία ως μια πλατφόρμα σχεδιασμένη για να τακτοποιεί προσωπικές διαφορές. Οι Λεβίτσκι και Ζίμπλατ δεν πιστεύουν ότι ο Τραμπ σηματοδοτεί τον θάνατο της αμερικανικής δημοκρατίας. Αυτό που φοβούνται περισσότερο είναι τι θα αφήσει πίσω του.

Το βιβλίο παρέχει μια γρήγορη επισκόπηση της αυταρχικής πολιτικής σε όλο τον κόσμο και διαπιστώνει ότι το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται. Οι ισχυροί άνδρες του εικοστού πρώτου αιώνα δεν αναστέλλουν το σύνταγμα, ούτε και το αντικαθιστούν με τανκς στους δρόμους. Δίνουν υποκριτική σημασία στο σύνταγμα ενώ σε πρακτικό επίπεδο συμπεριφέρονται σαν να μην υπήρχε. Ο Πούτιν, επίσημα αλλάζει τον ρόλο του προέδρου με τον πρωθυπουργικό για να συμπεριφέρεται σύμφωνα με τους κανόνες, και έτσι τους κοροϊδεύει όλους. Ο Ερντογάν στην Τουρκία, ο Όρμπαν στην Ουγγαρία, ο Μαδούρο στη Βενεζουέλα, ο Μόντι στην Ινδία, όλοι χλευάζουν τους αντιπάλους τους ως εγκληματίες, δείχνουν περιφρόνηση για τους επικριτές τους στα μέσα ενημέρωσης, τροφοδοτούν θεωρίες συνωμοσίας για τα κινήματα της αντιπολίτευσης και αμφισβητούν τη νομιμότητα οποιασδήποτε ψήφου που τους αντιτίθεται. Και στις ΗΠΑ ο Τραμπ, βαίνει, λένε, σε κάπως παράλληλες συντεταγμένες με αυτούς.

Το βιβλίο μεταξύ άλλων προσφέρει έναν οδηγό για την υπεράσπιση των δημοκρατικών κανόνων όταν απειλούνται, και διαπιστώνει ότι είναι δυνατό να αντισταθεί κανείς σε όλα αυτά. Τα κυρίαρχα κόμματα μπορούν να συμμαχήσουν κατά του αυταρχισμού, όπως συνέβη, για παράδειγμα, στο Βέλγιο τη δεκαετία του 1930, όταν ο αρχόμενος φασισμός ηττήθηκε από την προθυμία του δεξιού καθολικού κόμματος να ενωθεί με τους φιλελεύθερους(Υπάρχει στο Βελγιο ενας βασιλιας,φαινεται να το ξεχνουν αυτο οι αμερικανοι συγγραφεις). Από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, τα κύρια κόμματα της αριστεράς και της δεξιάς στη Γερμανία έχουν δείξει προθυμία να συνεργαστούν μεταξύ τους αντί να επιτρέψουν στον εξτρεμισμό να εδραιωθεί σε κυβερνητικό επίπεδο (Να σημειωθει οτι αν ο αμερικανος προεδρος Ουιλσον δεν ηθελε με παθος να καταργησει την μοναρχια στην νικημενη Γερμανια του  Α΄ Παγκοσμιου Πολεμου ,τοτε ουτε χιτλερ θα υπηρχε, ουτε Β' ΠΠ) . Στη Χιλή, ο Πινοσέτ τελικά ηττήθηκε το 1989 από συμμαχία Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλιστών, που δεσμεύτηκαν από κοινού για τη διατήρηση της δημοκρατίας. Η επιβίωση, έτσι, της δημοκρατίας απαιτεί πολιτικούς που είναι πρόθυμοι να βάλουν τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα πάνω από το ατομικό τους βραχυπρόθεσμο κέρδος και έτοιμους να αναγνωρίσουν πως ότι προσφέρουν προς αυτή την κατεύθυνση, θα πάρουν αργότερα πίσω! Η μεγάλη αδυναμία αυτού του βιβλίου είναι ότι θεωρεί την ιστορία ως άθροισμα χρήσιμων μαθημάτων από τα οποία μπορούμε να αντλήσουμε χρήσιμα συμπεράσματα. Είναι οι ΗΠΑ σήμερα πραγματικά παρόμοιες με το Βέλγιο της δεκαετίας του 1930; Και αν όχι, ποια είναι η χρησιμότητα αν πούμε στους σημερινούς Ρεπουμπλικάνους αιώνα τι έγινε εκεί πριν από έναν αιώνα; Οι Λεβίτσκι και Ζίμπλατ επικρίνουν τον μεγάλο Γάλλο πολιτικό στοχαστή του 18ου αιώνα Μοντεσκιέ για την επιμονή του ότι ο καλός συνταγματικός σχεδιασμός ήταν αρκετός για να περιορίσει την υπερβολική εξουσία, όπως και για την παραμέληση της σημασίας των κανόνων στην λειτουργία οποιουδήποτε πολιτικού συστήματος, αλλά παραβλέπουν το γεγονός ότι ο Μοντεσκιέ ποτέ δεν ξέχασε ότι η πολιτική, συγκεκριμένα, διαμορφώνεται από τις εκάστοτε κοινωνικές, πολιτιστικές, οικονομικές και ακόμη τις κλιματικές συνθήκες. Και αυτό το βιβλίο λίγο αναφέρεται στις συνθήκες που μπορεί να οδηγήσουν στην τρέχουσα λαϊκή δυσαρέσκεια με τις δημοκρατικές νόρμες, συμπεριλαμβανομένου του αντίκτυπου της ψηφιακής τεχνολογίας, της μεταβαλλόμενης φύσης της εργασίας, της απειλής της αυξανόμενης ανισότητας και της αναδιάρθρωσης των σχέσεων φύλου. Δεν θα βρούμε τους κανόνες για να σταθεροποιήσουμε τη δημοκρατία σε αυτόν τον μεταβαλλόμενο κόσμο αναζητώντας τους στον κόσμο που έχει αντικαταστήσει, λένε πολλοί. Ο Λεβίτσκι και ο Ζίμπλατ ισχυρίζονται ότι τα πολιτικά κόμματα και οι άλλοι φύλακες είναι απαραίτητοι για να διασφαλιστεί ότι η δημοκρατία θα παραμείνει σταθερή. Αλλά τελικά αυτό το βιβλίο, μοιράζεται την αδυναμία πολλών σύγχρονων πολιτικών επιστημών, αντιμετωπίζοντας την ιστορία ως έναν χρήσιμο οδηγό για το μέλλον, παρά την έλλειψη επαρκών δεδομένων και την επιπολαιότητα πολλών στοιχείων.

Να σημειώσουμε, με την ευκαιρία, ότι ολόκληρο το βιβλίο διατίθεται ελεύθερα στο διαδίκτυο και στον σύνδεσμο: https://archive.org/details/HowDemocraciesDieStevenLevitsky/page/n1/mode/2up