Παρανοήσεις για τη μοναρχία: όταν η ιστορία διαψεύδει τα κλισέ

Η μοναρχία, που εδώ και καιρό έχει υποβιβαστεί σε σχολικά εγχειρίδια ή ιστορικές σειρές, συνεχίζει ωστόσο να προκαλεί μια πλημμύρα προκαταλήψεων. Ανάμεσα σε ρομαντικές φαντασιώσεις και πολιτικές καρικατούρες, το θέμα παραμένει παγιδευμένο από μεθοδευσεις- προκαταληψεις που αντέχουν εκπληκτικά στη δοκιμασία του χρόνου. Ωστόσο, μια προσεκτική εξέταση της ιστορίας και των γεγονότων είναι αρκετή για να σπάσει αυτές τις πολύ βολικές βεβαιότητες(για τους επαγγελματιες πολιτικους).

Μύθος 1: «Η μοναρχία είναι αναγκαστικά απολυταρχισμός»

Η εικόνα του παντοδύναμου βασιλιά, που αποφασίζει μόνος του για τη μοίρα του λαού του, είναι δεσποζουσα. Αλλά αντικατοπτρίζει μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Πολλές μοναρχίες λειτούργησαν - και εξακολουθούν να λειτουργούν - με σταθερούς ελέγχους και ισορροπίες. Η Αγγλία του δέκατου έβδομου αιώνα, για παράδειγμα, πολύ νωρίς περιόρισε τη βασιλική εξουσία προς όφελος του Κοινοβουλίου. Ο απολυταρχισμός, μακριά από το να είναι ο κανόνας, ήταν μια παρένθεση σε ένα πολύ πιο διαφοροποιημένο πολιτικό τοπίο. Παραραδειγμα στην Ρωσια οπου ο Λένιν  δεν κατηργησε την βασιλεια αλλα την σοσιαλδημοκρατια του Κερένσκυ. Στην γαλλικη επανασταση  η απολυταρχια ειχε προ πολλου καταργηθει πριν την αδικη εξοντωση της βασιλικης οικογενειας.

Μύθος 2: «Η μοναρχία είναι ασύμβατη με τη νεωτερικότητα»

Το κλισέ πεθαίνει δύσκολα, αλλά τα γεγονότα το αντικρούουν. Αρκετές συνταγματικές μοναρχίες είναι από τις πιο σταθερές και καινοτόμες χώρες στον κόσμο. Η Ιαπωνία, η Ολλανδία και η Σουηδία αποδεικνύουν ότι ένας συμβολικός ηγεμόνας μπορεί να συνυπάρξει με μια προηγμένη δημοκρατία, μια δυναμική οικονομία και μια προοδευτική κοινωνία. Η νεωτερικότητα δεν είναι ο εχθρός του πρωτοκόλλου.

Μύθος 3: «Ένας βασιλιάς είναι πολύ ακριβός»

Η συζήτηση εμφανίζεται τακτικά, συχνά τροφοδοτούμενη από υπερβολικα σεναρια και νουμερα... αλλά σπάνια με βάση τα συμφραζόμενα. Στις σημερινές μοναρχίες, το κόστος του θεσμού γενικά αντισταθμίζεται - ή ακόμη και ξεπερνιέται - από τον τουρισμό, τη διπλωματία και τα πολιτιστικά οφέλη. Η μεγαλοπρέπεια προσελκύει και η εικόνα μιας χώρας μπορεί να ενισχυθεί από την παρουσία μιας βασιλικής φιγούρας, έστω και  καθαρά συμβολικής. Τα έξοδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας στην Ελλάδα για το 2024 ανέρχονται σε 4,636 εκατομμύρια ευρώ σύμφωνα με τον κρατικό προϋπολογισμό, παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Μύθος 4: «Η μοναρχία είναι ανισότητα στην ουσία»

Ομολογουμένως, η κληρονομική μετάδοση της εξουσίας μπορεί να φαίνεται αναχρονιστική. Αλλά η μείωση της μοναρχίας σε ένα άνισο σύστημα ισοδυναμεί με το να ξεχνάμε ότι τα δημοκρατικά καθεστώτα δεν ήταν πάντα συνώνυμα με την πραγματική ισότητα. Η ιστορία δείχνει ότι οι κοινωνικές αδικίες δεν εξαφανίζονται ως δια μαγείας με την εκλογή αρχηγού κράτους. Το ζήτημα δεν είναι τόσο η μέθοδος διορισμού όσο ο τρόπος με τον οποίο ασκείται και ελέγχεται η εξουσία. Οπου καταργηθηκε η μοναρχια δεν επεκρατησαν δημοκρατιες αλλα δικτατοριες. Η Γαλλικη επανασταση εφερε την δικτατορια του Βοναπαρτη, στην Ρωσια επικρατησε η σοβιετικη δικτατορια, στην Ελλαδα  η δικτατορια του Παπαδοπουλου και μετα του καραμανλη κλπ.

Μύθος 5: «Η μοναρχία ανήκει στο παρελθόν»

Αυτή είναι ίσως η πιο διαδεδομένη ιδέα... και οι πιο διαψευσμένη από τα γεγονότα. Περίπου τριάντα χώρες στον κόσμο διατηρούν τώρα μια μοναρχία, συχνά επευφημούμενη από τους πολίτες τους. Μακριά από το να είναι ένα σκονισμένο απομεινάρι, ο θεσμός μπόρεσε να επανεφεύρει τον εαυτό του, να τελετουργήσει τον εαυτό του και μερικές φορές ακόμη και να εκδημοκρατιστεί. Παραμένει ένα πολιτικό, πολιτιστικό και ταυτοτικό εργαλείο, του οποίου η μακροζωία αμφισβητεί όσο και συναρπάζει. Οσα  κρατη εχουν μεγαλη και σπουδαια ιστορια  εχουν και  την μοναρχια ως πολιτευμα. Στην  συγχρονη πραγματικοτητα οι περισσοτερες περιπτωσεις κυβερνητικης διαφθορας παρουσιαστηκαν σε αβασιλευτες δημοκρατιες πχ στην Ελλαδα ,στην Ιταλια κλπ.

Η μοναρχία, είτε τη θαυμάζουμε είτε την επικρίνουμε, αξίζει κάτι καλύτερο από τις συντομεύσεις που την περικλείουν σε κλισέ εικόνες. Όπως συμβαίνει συχνά, η ιστορική πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη, πιο λεπτή και πάνω απ' όλα πιο εκπληκτική από τις προκαταλήψεις που κυκλοφορούν ακόμα και σήμερα.

Στοιχεια  εληφθησαν απο την Επίσημη σελίδα της Μοναρχίας της Γαλλίας 

https://www.facebook.com/groups/815453444651838

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΝΟΣ ΗΓΕΤΗ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ;

 IΧΝΗΛΑΤΩΝΤΑΣ  ΤΟ  ΠΑΡΕΛΘΟΝ.

  Στη νεότερη ιστορία της Ελλάδας υπήρξαν περιπτώσεις θανάτου Βασιλέων και πολιτικών ηγετών, που επηρέασαν τις πολιτικές εξελίξεις και προκάλεσαν δράσεις και γεγονότα, τα οποία πιθανόν να μην είχαν συμβεί. Από τη μακραίωνα νεότερη ιστορία σταχυολογούμε τις ακόλουθες περιπτώσεις:

  1. ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α

  Στις 5/18 Μαρτίου 1913 ο Βασιλεύς Γεώργιος Α΄ θέλοντας να επισκεφθεί για εθιμοτυπικούς λόγους τον Γερμανό Ναύαρχο Γκόπφεν, κατέβηκε στην αποβάθρα του Λευκού Πύργου. Μαζί του ήταν και ο υπασπιστής του Ταγματάρχης Φραγκούδης. Σε μια πάροδο της οδού Βασιλίσσης Όλγας δολοφονήθηκε από τον Αλέξανδρο Σχοινά, χωρίς να διευκρινισθούν ποτέ οι λόγοι της δολοφονίας του Βασιλέως.

  Η συνεργασία του Βασιλέως με τον Πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο στο μικρό χρονικό διάστημά της υπήρξε άριστη και άψογη. Πολλές φορές ο Βενιζέλος ζητούσε την επέμβασή του στις διαφορές, που δημιουργούνταν με το Διάδοχο Κωνσταντίνο, Αρχιστράτηγο του Ελληνικού Στρατού, η οποία και γινόταν άμεσα. Εάν δεν συνέβαινε η δολοφονία του Βασιλέως η Ελλάδα και γενικότερα το Ελληνικό Έθνος δεν θα διχαζόταν αργότερα το 1915, από τη σύγκρουση των ισχυρών προσωπικοτήτων των δύο ανδρών, του Βασιλέως Κωνσταντίνου στον στρατιωτικό τομέα, και του Ελευθερίου Βενιζέλου στον πολιτικό τομέα. Θα αποφεύγετο ο Εθνικός Διχασμός, που τόσα δεινά για δεκαετίες επισώρευσε στην Ελλάδα και στο Έθνος μας.

  2. ΘΑΝΑΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ.

  Στις 30 Σεπτεμβρίου 1920 καθώς ο Βασιλεύς Αλέξανδρος έκανε τον περίπατό του στο βασιλικό κτήμα του Τατοΐου, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες ο σκύλος του ενεπλάκη σε καυγά μ΄έναν από τους δύο μακάκους Μπάρμπαρι, κατοικίδια. Καθ΄ήν στιγμή προσπαθούσε να διαχωρίσει τα δύο ζώα, ο δεύτερος μακάκος του επιτέθηκε και τον δάγκωσε στο πόδι και στον κορμό. Παρά τις προσπάθειες των Ελλήνων και των ξένων ιατρών ο Αλέξανδρος απεβίωσε την 25η Οκτωβρίου 1920 από σηψαιμία.

  Και τίθεται το ερώτημα: Εάν δεν συνέβαινε ο αδόκητος θάνατος του Βασιλέως Αλεξάνδρου η Ηνωμένη Αντιπολίτευσις, που κέρδισε στις βουλευτικές εκλογές της 14ης Νοεμβρίου 1920, θα διεξήγαγε δημοψήφισμα για την επιστροφή στο θρόνο του πατέρα του Κωνσταντίνου, γνωστής της άρνησης των Συμμάχων ή θα τον άφηνε στο θρόνο; Με Βασιλέα τον Αλέξανδρο θα άλλαζαν τη στάση των απέναντι της Ελλάδας; Θα είχαμε τη Μικρασιατική Καταστροφή ή μια άλλη λύση του προβλήματος του Κεμαλικού κινήματος; Θα χανόταν η Ανατολική Θράκη;

  3. ΘΑΝΑΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΠΑΥΛΟΥ.

  Την 6η Μαρτίου 1964 απεβίωσε ο Βασιλεύς Παύλος. Από το φθινόπωρο του 1963 η υγεία του Βασιλέως Παύλου ήταν αρκετά κλονισμένη, ενώ κατά τις λιγοστές δημόσιες εμφανίσεις του παρουσιαζόταν εμφανώς καταβεβλημένος από την υποβόσκουσα ασθένειά του(καρκίνος στομάχου). Στις 18 Φεβρουαρίου 1964 δόθηκε ανακοίνωση στο τύπο ότι σημειώθηκε επιδείνωση του έλκους και ο Βασιλεύς την 23η Φεβρουαρίου υποβλήθηκε από Ομάδα Ελλήνων και ξένων ιατρών σε εγχείρηση, ως πάσχων από <<στένωσιν του πυλωρού, συνεπεία παλαιού έλκους>>. Παρά το ιατρικό δελτίο ότι η μετεγχειρητική κατάσταση του Βασιλέως ήταν <<ικανοποιητική>>, η υγεία του επιδεινώθηκε τις επόμενες ημέρες και το απόγευμα της 6ης Μαρτίου απεβίωσε.

  Ο Βασιλεύς Παύλος διέθετε πείρα, σύνεση, καλοσύνη και εντιμότητα και δεν θα είχε υπάρξει ρήξη του Πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου με το θρόνο. Ήδη μετά τις βουλευτικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 1963, από τις οποίες νικητής αναδείχθηκε ο Γεώργιος Παπανδρέου, υπήρξε άριστη συνεργασία των δύο ανδρών. Συγκεκριμένα ο Παπανδρέου σχημάτισε κυβέρνηση, χωρίς να διαθέτει πλειοψηφία στη Βουλή και κυβέρνησε μέχρι την 23η Δεκεμβρίου 1963 και η πρότασή του στον Βασιλέα για διάλυση της Βουλής και διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών στις 16 Φεβρουαρίου 1964 έγινε αμέσως δεκτή.

  4. ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ.

   Τις πρώτες ώρες της 7ης Φεβρουαρίου 1964 ο Σοφοκλής Βενιζέλος, βρισκόμενος επί του επιβατηγού πλοίου ΕΛΛΑΣ, που είχε αναχωρήσει από τα Χανιά για τη Σύρο, μετά από την εκφώνηση πολιτικού λόγου ενόψη των βουλευτικών εκλογών της 16ης Φεβρουαρίου 1964, αισθάνθηκε δυσφορία και παρά τις προσπάθειες του καρδιολόγου ιατρού Γ. Καρούζου, που τον συνόδευε, απεβίωσε την 01.15 ώρα. Στο ιατρικό ανακοινωθέν εγράφη ότι ο Σοφοκλής Βενιζέλος απεβίωσε από <<βαρύτατο κολπάσους και εκ κοιλιακής μαρμαρυγής>>

   Εάν δεν είχε αποθάνει ο Σοφοκλής Βενιζέλος ποτέ δεν θα είχε μπορέσει ο Γεώργιος Παπανδρέου να υιοθετήσει την πολιτική της ρήξης με το θρόνο τη 15η Ιουλίου 1965. Με τον Σοφοκλή Βενιζέλο παρόντα στο εσωτερικό της Ενώσεως Κέντρου θα είχε διατηρηθεί μια ισορροπία. Μια ισορροπία που ανετράπη με το θάνατό του. Γιατί από τότε η Ένωση Κέντρου σταδιακά μετετράπη σε καθαρό αρχηγικό κόμμα, με όλες τις αδυναμίες, που συνεπάγεται αυτό. Εξάλλου να μην μας διαφεύγει ότι ο Σοφοκλής Βενιζέλος,  παρότι Φιλελεύθερος, είχε άριστη συνεργασία με το Βασιλέα Παύλο ως Πρωθυπουργός και ως Υπουργός στις διακομματικές κυβερνήσεις της διετίας 1950-1952.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ.

   Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι πολλά σημαίνοντα ιστορικά γεγονότα έχουν επηρεάσει την πολιτική ζωή της Ελλάδας και έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Ασφαλώς και δεν θα επέρχονταν δυσάρεστες εξελίξεις εξαιτίας αυτών. Αλλά στην πορεία της ζωής ενός Έθνους τα <<πάντα ρει>>.

ΠΗΓΕΣ. Τόμοι της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού για Πολέμους 20ου αιώνα.

Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας.